Scaife ATLAS

CTS Library / De Gubernatione Dei

De Gubernatione Dei (3.1-3.4)

urn:cts:latinLit:stoa0249a.stoa002.opp-lat1:3.1-3.4
Refs {'start': {'reference': '3.1', 'human_reference': 'Book 3 Section 1'}, 'end': {'reference': '3.4', 'human_reference': 'Book 3 Section 4'}}
Ancestors [{'reference': '3'}]
Children []
prev
plain textXML
next

I. Bene habet: iacta sunt fundamenta operis pia molitione
coepti et diuini officii amore suscepti: et ideo non sunt solubili
luto posita nec temporali lapide constructa sed sacrarum
expensarum confectione ualida et diuini magisterii arte firmata:
quae, ut ipse in euangelio deus dicit, nec uentis possint
furentibus concuti nec adluuione fluminum subrui nec pluuiarum
infusione dissolui. cum enim opus hoc manus quodammodo
diuinorum uoluminum instruxerit et caelestium scripturarum
compago solidarit, necesse est tam firma haec per dominum
Iesum Christum esse quae facta sunt, quam firma illa sunt
quae fecerunt. aedificium itaque hoc naturam status sui de
stirpe sumit et labefactari saluis auctoribus suis non potest.
sicut enim in terrenis aedificiis deicere parietes nullus potest,
nisi lapides et caementa deiecerit, sic aedificium quod construximus
dissoluere nullus ualet, nisi id, unde structum est
et consummatum, ante dissoluerit: quod quia labefactari utique
nequaquam potest, recte etiam a nobis incolumitas aedificii
praesumitur, cuius status subsidiis immortalibus continetur.

quaeritur itaque, cum haec ita sint, si totum quod in hoc
mundo est cura et gubernaculo et iudicio dei agitur, cur [*] [*]

42
melior multo sit barbarorum condicio quam nostra, cur inter
nos quoque ipsos sors bonorum durior quam malorum? cur
probi iaceant improbi conualescant? cur iniquis uel maxime
potestatibus uniuersa succumbant? possim quidem rationabiliter
et satis constanter dicere: nescio; secretum enim et consilium
diuinitatis ignoro. sufficit mihi ad causae huius probationem
dicti caelestis oraculum. deus a se, ut libellis
superioribus iam probauimus, omnia dicit aspici omnia regi
omnia iudicari.

si scire uis quid tenendum sit, habes litteras
sacras: perfecta ratio est hoc tenere quod legeris. qua causa
autem deus haec de quibus loquimur ita faciat, nolo a me
requiras. homo sum, non intellego secreta dei, inuestigare non
audeo et ideo etiam adtemptare formido, quia et hoc ipsum
genus quasi sacrilegae temeritatis est, si plus scire cupias
quam sinaris. sufficiat tibi quod deus a se agi ac dispensari
cuncta testatur: quid me interrogas, quare alter maior sit
alter minor, alter miser alter beatus, alter fortis alter infirmus?
qua causa quidem haec deus faciat, non intellego,
sed ad plenissimam rationem abunde sufficit, quod a deo agi
ista demonstro. sicut enim plus est deus quam omnis humana
ratio, sic plua. mihi debet esse quam ratio, quod a deo agi
cuncta cognosco. nihil ergo in hac re opus est nouum aliquid
audire: satis sit pro uniuersis rationibus auctor deus. nec licet,
ut de his quae diuino aguntur arbitrio aliud dicas iustum
aliud iniustum, quia quicquid a deo agi uides atque conuinceris,
necesse est plus quam iustum esse fatearis.

haec ergo
de gubernaculo dei atque iudicio expeditissime ac certissime
dici possunt. neque enim necesse est, ut argumentis a me
probetur, quod hoc ipso, quia a deo dicitur, comprobatur.
itaque, cum legimus dictum a deo, quia aspiciat iugiter omnem
terram, hoc ipso probamus quod aspicit, quia aspicere se
dicit: . cum. legimus quod regat cuncta quae fecit, hoc ipso [*]

43
adprobamus quod regit, quia se regere testatur: cum legimus
quod praesenti iudicio uniuersa dispenset, hoc ipso euidens
est quod iudicat, quia se iudicare confirmat. alia enim omnia,
id est humana dicta, argumentis ac testibus egent: dei autem
sermo ipse sibi testis est, quia necesse est, quicquid incorrupta
ueritas loquitur, incorruptum sit testimonium ueritatis.

Tokens

I 1 w 1
Bene 1 w 6
habet 1 w 11
iacta 1 w 17
sunt 1 w 21
fundamenta 1 w 31
operis 1 w 37
pia 1 w 40
molitione 1 w 49
coepti 1 w 55
et 2 w 57
diuini 1 w 63
officii 1 w 70
amore 1 w 75
suscepti 1 w 83
et 3 w 86
ideo 1 w 90
non 1 w 93
sunt 2 w 97
solubili 1 w 105
luto 1 w 109
posita 1 w 115
nec 1 w 118
temporali 1 w 127
lapide 1 w 133
constructa 1 w 143
sed 1 w 146
sacrarum 1 w 154
expensarum 1 w 164
confectione 1 w 175
ualida 1 w 181
et 4 w 183
diuini 2 w 189
magisterii 1 w 199
arte 1 w 203
firmata 1 w 210
quae 1 w 215
ut 2 w 218
ipse 1 w 222
in 3 w 224
euangelio 1 w 233
deus 1 w 237
dicit 1 w 242
nec 2 w 246
uentis 1 w 252
possint 1 w 259
furentibus 1 w 269
concuti 1 w 276
nec 3 w 279
adluuione 1 w 288
fluminum 1 w 296
subrui 1 w 302
nec 4 w 305
pluuiarum 1 w 314
infusione 1 w 323
dissolui 1 w 331
cum 1 w 335
enim 1 w 339
opus 1 w 343
hoc 1 w 346
manus 1 w 351
quodammodo 1 w 361
diuinorum 1 w 370
uoluminum 1 w 379
instruxerit 1 w 390
et 5 w 392
caelestium 1 w 402
scripturarum 1 w 414
compago 1 w 421
solidarit 1 w 430
necesse 1 w 438
est 2 w 441
tam 1 w 444
firma 2 w 449
haec 1 w 453
per 2 w 456
dominum 1 w 463
Iesum 1 w 468
Christum 1 w 476
esse 2 w 480
quae 2 w 484
facta 1 w 489
sunt 3 w 493
quam 1 w 498
firma 3 w 503
illa 1 w 507
sunt 4 w 511
quae 3 w 515
fecerunt 1 w 523
aedificium 1 w 534
itaque 1 w 540
hoc 2 w 543
naturam 1 w 550
status 1 w 556
sui 1 w 559
de 4 w 561
stirpe 1 w 567
sumit 1 w 572
et 6 w 574
labefactari 1 w 585
saluis 1 w 591
auctoribus 1 w 601
suis 1 w 605
non 2 w 608
potest 1 w 614
sicut 1 w 620
enim 2 w 624
in 11 w 626
terrenis 1 w 634
aedificiis 1 w 644
deicere 1 w 651
parietes 1 w 659
nullus 1 w 665
potest 2 w 671
nisi 1 w 676
lapides 1 w 683
et 8 w 685
caementa 1 w 693
deiecerit 1 w 702
sic 2 w 706
aedificium 2 w 716
quod 2 w 720
construximus 1 w 732
dissoluere 1 w 742
nullus 2 w 748
ualet 1 w 753
nisi 2 w 758
id 6 w 760
unde 1 w 765
structum 1 w 773
est 5 w 776
et 10 w 778
consummatum 1 w 789
ante 1 w 794
dissoluerit 1 w 805
quod 3 w 810
quia 1 w 814
labefactari 2 w 825
utique 1 w 831
nequaquam 1 w 840
potest 3 w 846
recte 1 w 852
etiam 1 w 857
a 67 w 858
nobis 1 w 863
incolumitas 1 w 874
aedificii 2 w 883
praesumitur 1 w 894
cuius 1 w 900
status 2 w 906
subsidiis 1 w 915
immortalibus 1 w 927
continetur 1 w 937
quaeritur 1 w 947
itaque 2 w 953
cum 2 w 957
haec 2 w 961
ita 5 w 964
sint 2 w 968
si 10 w 971
totum 1 w 976
quod 4 w 980
in 15 w 982
hoc 3 w 985
mundo 1 w 990
est 7 w 993
cura 1 w 997
et 13 w 999
gubernaculo 1 w 1010
et 14 w 1012
iudicio 1 w 1019
dei 3 w 1022
agitur 1 w 1028
cur 2 w 1032
6 1 w 1033
Matth 1 w 1038
7 1 w 1040
25 1 w 1043
2 2 w 1045
Bene 2 w 1049
habet 2 w 1054
optime 1 w 1060
Halmius 1 w 1067
addens 1 w 1073
imitatus 1 w 1084
est 8 w 1087
Saluianus 1 w 1096
Lactantium 1 w 1106
diu 4 w 1109
Inst 1 w 1114
VII1 1 w 1119
qui 2 w 1122
ipse 2 w 1126
sua 1 w 1129
sumpsit 1 w 1136
ex 2 w 1138
Cic 1 w 1141
p 26 w 1143
Mur 1 w 1147
14 1 w 1152
bene 1 w 1157
habet 3 w 1162
iacta 2 w 1168
sunt 5 w 1172
fundamenta 2 w 1182
defensionis 1 w 1193
BENE 1 w 1200
HABITI 1 w 1206
A 2 w 1207
Bene 3 w 1211
se 6 w 1213
res 1 w 1216
habet 4 w 1221
B 6 w 1222
4 2 w 1223
structa 2 w 1230
B 7 w 1231
m 57 w 1232
1 3 w 1234
7 2 w 1235
adluuione 2 w 1244
svpr 1 w 1248
a 98 w 1250
add 2 w 1253
m 58 w 1255
2 3 w 1257
lit 2 w 1260
L 2 w 1262
A 3 w 1263
8 1 w 1264
opus 2 w 1268
hoc 4 w 1271
opus 3 w 1275
B 8 w 1276
9 1 w 1277
instruxerit 2 w 1288
ex 3 w 1290
instruxerat 1 w 1301
A 4 w 1302
corr 1 w 1306
m 59 w 1308
1 4 w 1310
12 1 w 1312
naturam 2 w 1319
per 3 w 1322
status 3 w 1328
B 9 w 1329
13 1 w 1331
sumet 1 w 1336
B 10 w 1337
15 1 w 1339
nisi 3 w 1343
nisi 4 w 1348
prius 1 w 1353
B 11 w 1354
18 1 w 1356
a 104 w 1357
om 3 w 1359
B 12 w 1361
m 63 w 1362
1 9 w 1364
20 1 w 1366
sint 3 w 1370
ita 7 w 1373
B 13 w 1374
hoc 5 w 1377
do 4 w 1379
est 9 w 1382
sra 1 w 1385
et 19 w 1387
A 5 w 1388
21 1 w 1390
et 20 w 1392
iudico 1 w 1398
condicio 1 w 1407
om 4 w 1409
B 14 w 1411
m 65 w 1412
1 11 w 1414
melior 1 w 1420
multo 1 w 1425
sit 3 w 1428
barbarorum 1 w 1438
condicio 2 w 1446
quam 3 w 1450
nostra 1 w 1456
cur 3 w 1460
inter 1 w 1465
nos 2 w 1468
quoque 1 w 1474
ipsos 1 w 1479
sors 1 w 1483
bonorum 1 w 1490
durior 1 w 1496
quam 4 w 1500
malorum 1 w 1507
cur 4 w 1511
probi 1 w 1516
iaceant 1 w 1523
improbi 1 w 1530
conualescant 1 w 1542
cur 5 w 1546
iniquis 1 w 1553
uel 1 w 1556
maxime 1 w 1562
potestatibus 1 w 1574
uniuersa 1 w 1582
succumbant 1 w 1592
possim 1 w 1599
quidem 1 w 1605
rationabiliter 1 w 1619
et 21 w 1621
satis 1 w 1626
constanter 1 w 1636
dicere 1 w 1642
nescio 1 w 1649
secretum 1 w 1658
enim 3 w 1662
et 23 w 1664
consilium 1 w 1673
diuinitatis 1 w 1684
ignoro 1 w 1690
sufficit 1 w 1699
mihi 1 w 1703
ad 5 w 1705
causae 1 w 1711
huius 1 w 1716
probationem 1 w 1727
dicti 1 w 1732
caelestis 1 w 1741
oraculum 1 w 1749
deus 2 w 1754
a 132 w 1755
se 8 w 1757
ut 6 w 1760
libellis 1 w 1768
superioribus 1 w 1780
iam 2 w 1783
probauimus 1 w 1793
omnia 1 w 1799
dicit 2 w 1804
aspici 1 w 1810
omnia 2 w 1815
regi 1 w 1819
omnia 3 w 1824
iudicari 1 w 1832
si 19 w 1835
scire 1 w 1840
uis 4 w 1843
quid 2 w 1847
tenendum 1 w 1855
sit 4 w 1858
habes 1 w 1864
litteras 1 w 1872
sacras 1 w 1878
perfecta 1 w 1887
ratio 2 w 1892
est 12 w 1895
hoc 6 w 1898
tenere 1 w 1904
quod 5 w 1908
legeris 1 w 1915
qua 10 w 1919
causa 2 w 1924
autem 1 w 1929
deus 3 w 1933
haec 3 w 1937
de 15 w 1939
quibus 1 w 1945
loquimur 1 w 1953
ita 9 w 1956
faciat 1 w 1962
nolo 1 w 1967
a 154 w 1968
me 8 w 1970
requiras 1 w 1978
homo 1 w 1983
sum 7 w 1986
non 3 w 1990
intellego 1 w 1999
secreta 1 w 2006
dei 4 w 2009
inuestigare 1 w 2021
non 4 w 2024
audeo 1 w 2029
et 25 w 2031
ideo 2 w 2035
etiam 2 w 2040
adtemptare 1 w 2050
formido 1 w 2057
quia 2 w 2062
et 27 w 2064
hoc 7 w 2067
ipsum 1 w 2072
genus 1 w 2077
quasi 1 w 2082
sacrilegae 1 w 2092
temeritatis 1 w 2103
est 14 w 2106
si 22 w 2109
plus 1 w 2113
scire 2 w 2118
cupias 1 w 2124
quam 5 w 2128
sinaris 1 w 2135
sufficiat 1 w 2145
tibi 1 w 2149
quod 6 w 2153
deus 4 w 2157
a 171 w 2158
se 10 w 2160
agi 3 w 2163
ac 14 w 2165
dispensari 1 w 2175
cuncta 1 w 2181
testatur 1 w 2189
quid 3 w 2194
me 10 w 2196
interrogas 1 w 2206
quare 1 w 2212
alter 1 w 2217
maior 1 w 2222
sit 5 w 2225
alter 2 w 2230
minor 1 w 2235
alter 3 w 2241
miser 1 w 2246
alter 4 w 2251
beatus 1 w 2257
alter 5 w 2263
fortis 1 w 2269
alter 6 w 2274
infirmus 1 w 2282
qua 14 w 2286
causa 3 w 2291
quidem 2 w 2297
haec 4 w 2301
deus 5 w 2305
faciat 2 w 2311
non 5 w 2315
intellego 2 w 2324
sed 2 w 2328
ad 7 w 2330
plenissimam 1 w 2341
rationem 1 w 2349
abunde 1 w 2355
sufficit 2 w 2363
quod 7 w 2368
a 197 w 2369
deo 4 w 2372
agi 4 w 2375
ista 1 w 2379
demonstro 1 w 2388
sicut 2 w 2394
enim 4 w 2398
plus 2 w 2402
est 16 w 2405
deus 6 w 2409
quam 6 w 2413
omnis 1 w 2418
humana 1 w 2424
ratio 4 w 2429
sic 4 w 2433
plua 1 w 2437
mihi 2 w 2442
debet 1 w 2447
esse 3 w 2451
quam 7 w 2455
ratio 5 w 2460
quod 8 w 2465
a 207 w 2466
deo 5 w 2469
agi 5 w 2472
cuncta 2 w 2478
cognosco 1 w 2486
nihil 1 w 2492
ergo 1 w 2496
in 29 w 2498
hac 1 w 2501
re 19 w 2503
opus 4 w 2507
est 17 w 2510
nouum 1 w 2515
aliquid 1 w 2522
audire 1 w 2528
satis 2 w 2534
sit 6 w 2537
pro 5 w 2540
uniuersis 1 w 2549
rationibus 1 w 2559
auctor 2 w 2565
deus 7 w 2569
nec 6 w 2573
licet 1 w 2578
ut 9 w 2581
de 29 w 2583
his 1 w 2586
quae 5 w 2590
diuino 2 w 2596
aguntur 1 w 2603
arbitrio 1 w 2611
aliud 1 w 2616
dicas 1 w 2621
iustum 1 w 2627
aliud 2 w 2632
iniustum 1 w 2640
quia 3 w 2645
quicquid 1 w 2653
a 223 w 2654
deo 6 w 2657
agi 6 w 2660
uides 1 w 2665
atque 1 w 2670
conuinceris 1 w 2681
necesse 2 w 2689
est 18 w 2692
plus 3 w 2696
quam 8 w 2700
iustum 3 w 2706
esse 5 w 2710
fatearis 1 w 2718
haec 5 w 2723
ergo 2 w 2727
de 32 w 2729
gubernaculo 2 w 2740
dei 5 w 2743
atque 2 w 2748
iudicio 2 w 2755
expeditissime 1 w 2768
ac 18 w 2770
certissime 1 w 2780
dici 7 w 2784
possunt 1 w 2791
neque 1 w 2797
enim 5 w 2801
necesse 3 w 2808
est 19 w 2811
ut 10 w 2814
argumentis 1 w 2824
a 234 w 2825
me 14 w 2827
probetur 1 w 2835
quod 9 w 2840
hoc 8 w 2843
ipso 2 w 2847
quia 4 w 2852
a 236 w 2853
deo 7 w 2856
dicitur 1 w 2863
comprobatur 1 w 2875
itaque 3 w 2882
cum 4 w 2886
legimus 1 w 2893
dictum 1 w 2899
a 239 w 2900
deo 8 w 2903
quia 5 w 2908
aspiciat 1 w 2916
iugiter 1 w 2923
omnem 1 w 2928
terram 1 w 2934
hoc 9 w 2938
ipso 3 w 2942
probamus 1 w 2950
quod 10 w 2954
aspicit 1 w 2961
quia 6 w 2966
aspicere 1 w 2974
se 17 w 2976
dicit 4 w 2981
cum 5 w 2986
legimus 2 w 2994
quod 11 w 2998
regat 1 w 3003
cuncta 3 w 3009
quae 6 w 3013
fecit 1 w 3018
hoc 10 w 3022
ipso 4 w 3026
3 2 w 3027
probi 3 w 3032
snalescant 1 w 3042
A 6 w 3043
5 3 w 3044
enim 6 w 3048
om 12 w 3050
B 15 w 3052
6 2 w 3053
diuinitatis 2 w 3064
sufficit 3 w 3073
A 7 w 3074
7 3 w 3075
oraculum 2 w 3083
libellis 2 w 3094
A 8 w 3095
9 2 w 3096
iud 7 w 3099
uis 5 w 3105
A 9 w 3106
15 2 w 3108
quod 12 w 3112
tibi 2 w 3116
B 16 w 3117
24 1 w 3119
iustum 4 w 3125
om 13 w 3127
B 17 w 3129
m 144 w 3130
1 13 w 3132
25 2 w 3134
agi 7 w 3137
a 256 w 3138
deo 9 w 3141
uides 2 w 3146
B 18 w 3147
certissime 2 w 3157
scripsi 1 w 3164
fortissime 1 w 3175
AB 2 w 3177
Halmius 2 w 3184
30 1 w 3186
aspiciat 2 w 3194
ex 5 w 3196
aspicit 2 w 3203
B 20 w 3204
corr 2 w 3208
31 1 w 3211
quod 13 w 3215
aspieit 1 w 3222
quod 14 w 3227
aspiciat 3 w 3235
B 21 w 3236
adprobamus 1 w 3246
quod 15 w 3250
regit 1 w 3255
quia 7 w 3260
se 18 w 3262
regere 1 w 3268
testatur 2 w 3276
cum 6 w 3280
legimus 3 w 3287
quod 16 w 3291
praesenti 1 w 3300
iudicio 3 w 3307
uniuersa 2 w 3315
dispenset 1 w 3324
hoc 11 w 3328
ipso 5 w 3332
euidens 1 w 3339
est 21 w 3342
quod 17 w 3346
iudicat 1 w 3353
quia 8 w 3358
se 21 w 3360
iudicare 1 w 3368
confirmat 1 w 3377
alia 1 w 3382
enim 7 w 3386
omnia 4 w 3391
id 19 w 3394
est 22 w 3397
humana 2 w 3403
dicta 1 w 3408
argumentis 2 w 3419
ac 20 w 3421
testibus 1 w 3429
egent 1 w 3434
dei 6 w 3438
autem 2 w 3443
sermo 1 w 3448
ipse 3 w 3452
sibi 1 w 3456
testis 1 w 3462
est 25 w 3465
quia 9 w 3470
necesse 4 w 3477
est 26 w 3480
quicquid 2 w 3489
incorrupta 1 w 3499
ueritas 1 w 3506
loquitur 1 w 3514
incorruptum 1 w 3526
sit 7 w 3529
testimonium 1 w 3540
ueritatis 1 w 3549