Epistulae (2.15)

XV. DOMINAE UENERABILI ET IN CHRISTO DOMINO MAQVIFICANDAE FILIAE CERAUNIAE RURICIUS EPISCOPUS.

Ut pictorem uobis antea non transmitterem, haec res fecit,
quia aduentu noui iudicis te occupatam esse credidi atque ita
deterritam, ut de his rebus cogitare non posses. sed quia deo
propitio uos et litteris et relatione uestrorum ex sententia agere
ac ualere cognoui, salutatione praelata pictorem, quamlibet hic
esset occupatus, cum discipulo destinaui, quia malui meae detrahere
necessitati, unde uestrae satisfacerem petitioni. sed
quia et propositum uestrum et nostrum poscit officium, his
uenerationem uestram paucis monere praesumpsi, ut ex opere
illius ad agendam paenitentiam et noua noui hominis uestimenta
sumenda capias exemplum, quo facilius in te Adam uetustus
intereat et uiuificator exsurgat.

Quem ad modum ille parietes uariis colorum fucis multimoda
arte depingit, ita uos animam uestram, quae est templum dei,
diuersis uirtutum generibus excolatis, ut uere de spiritali domo
uestra spiritaliter dicere cum propheta possitis: domine, dilexi
decorem domus tuae et locum habitationis gloriae [*] [*]

tuae, quia secundum ipsius domini nostri sententiam non in
manu factis habitat deus nec in tabernaculis uiri beneplacitum
ei, sed beneplacitum est ei super timentes
se et in eo, qui sperat in misericordiam. et ipse iterum
nos per prophetam docere dignatur: caelum mihi thronus
est, terra autem scabellum pedum meorum. quam
mihi sedem aedificabitis aut quis erit locus requietionis
meae, nonne haec omnia fecit manus mea? aut
super quem alium respiciam, nisi super humilem et
quietum et trementem sermones meos? et ipse in euangelio
dominus clamat: uenite ad me omnes, qui laboratis
et onerati estis, et ego reficiam uos et reliqua, quae secuntur.
et ideo, in Christo domino carissima soror ac filia,
pristinae conuersationis ambitione deposita humilitatem debes
cordis induere, misericordiam indigentibus fenerare, castitatem
non solum corporis, sed animae procurare, quod adiuuante domino
ut adquirere ualeas pariter et custodire, ieiunandum est
saepius et semper orandum, quia Adam paradisi et custos delegabatur
et colonus, scilicet ut haberet operandi materiam
libertas arbitrii et, quod orationum obtinuisset industria, parcitatis
abstinentia custodiret. sed quoniam neglexit sibi seruare
ieiunium, per concupiscentiam uetitam amisit et uitam et
inmortalitatem.

Sub Hierobabel muros Hierusalem reuersi ad captiuitatem
reparabant, cum eis esset contra alienigenas pro eorundem
murorum restauratione certamen, operabantur dextra et sinistra
pugnabant, scilicet scutum fidei laeua contra aduersarios praetendentes
et dextra bonorum operum tamquam lapidum conpositorum
moenia construentes. sed et ipsi uiri, qui aedificabant
cum prophetis suis, super lumbos cincti operabantur, quod et [*] [*]

dominus in euangelio obseruare nos praecepit dicens: sint
lumbi uestri praecincti et lucernae uestrae ardentes.
praecinctus est lumbis, cuius caro castitati militat et non libidini,
et mens illius tamquam ardens lucerna praefulget, quam
praeceptis suis Christus accendit. quia haec omnia secundum
apostolum in figura nostri facta sunt, scire nos conuenit,
quod, quamdiu saeculi actibus fuimus occupati, tamquam Babyloniis
et regi eorum captiui a Iudaea producti in hostium
regiones seruiuimus, unde per paenitentiam ad patriam, hoc
est ad caelestem Hierusalem, matrem omnium fidelium, reuertentes
debemus omni uirtutum genere reparare conlapsa,
sarcire discissa, delere praeterita, cauere praesentia, parare
uentura, ut per benignitatem domini a pristina peccatorum
captiuitate distracti non Babyloniorum regi, sed regi caelorum
Christo in Hierusalem, quaeque congregatione sanctorum aedificatur
ciuitas, seruiamus. et idcirco faciem nostram debemus
magis lacrimis rigare, quam lauacris, ut dicere cum propheta
possimus: quia cinerem sicut panem manducabam et
potum meum cum fletu miscebam.

Debemus corpus nostrum indefessis uigiliis et continuis edomare
ieiuniis, ut uerum exercentes inter animam carnemque
iudicium non caro dominetur spiritui, sed spiritui caro uicta
deseruiat. cuius rei exemplum nobis dominus, dum per angelum
ad Agar Sarrae ancillam loquitur, dedit, quae dominam
suam deserere maluerat, quam audire dicens ei: reuertere et
esto subdita dominae tuae, ut his laboribus omnibus et
bonis operibus dedita possis esse et conuersatione perfecta et
confessione deuota et in regno patris tui illius, de quo dominus
in euangelio dicit: nolite uobis uocare patrem super [*] [*]

terram, unus enim est pater uester, secundum nomen
tuum in illa beatorum turba uera splendere Ceraunia et uocabuli
tui auctor existere, (de) quo splendore operum dominus
dicit: sic luceat lux uestra coram hominibus, ut uideant
opera uestra bona et magnificent non uos, sed patrem
uestrum, qui in caelis est. cuius est et ut detur, et omne,
quod datur, quia iuxta apostolum omne datum bonum a
sursum de patre luminum descendit, a quo et uoluntas
tribuitur et praestatur effectus.

Quia paenitentia non nomine tantum obtinenda, sed actu
est exsequenda, paenitentia non est nomen otiosum, quae ex
qualitate operis possidet laboriosa uocabulum. non enim potest
paenitens dici, qui paenitenda committit, sed ille, qui praeterita
peccata uel maculas humilitate cordis, subiectione corporis,
bonorum operum sedulitate, adsiduitate orationum, continuatione
gemituum, pectoris contusione, lacrimarum profusione detergit,
ut possit dicere cum propheta: ne memineris iniquitates
nostras antiquas, utique non cotidianas, et illud: laboraui
in gemitu meo, lauabo per singulas noctes lectum
meum, lacrimis meis stratum meum rigabo, et iterum:
rugiebam a gemitu cordis mei, et iterum: quoniam
iniquitates meas ego pronuntio et cogitabo pro peccato
meo. sint ideo hic crimina nostra ante nos, ut contra
nos in die iudicii esse non possint et illud etiam hic positi cum
fiducia dicere mereamur: delictum meum ego cognosco et
iniustitias meas non operui. dixi: pronuntiabo aduersus
me et iniustitias meas domino et tu remisisti impietatem
cordis mei. certum est, quod, in quantum tibi de
priori conuersatione displicueris, in tantum domino placebis [*] [*]

et, in quantum tibi placueris, illi sine dubio displicebis, qui
dicit: quoniam dissipat ossa hominum sibi placentium.

Et ideo tamquam seuerissimi censores culpas nostras in nos
ipsi districtius uindicemus, ipsi nobis per diuersos corporis
cruciatus quodam modo tortores existamus et iudices, ut in illo
iustae examinationis tempore non habeat in nos regis sententia,
quod damnet, quos iam hic castigatioris uitae disciplina correxerit,
quia iustus et misericors iudex bis non iudicat in id
ipsum, hoc est ei se exhibebit mitem, quem inuenerit hic esse
prae peccatorum satisfactione crudelem, illi benignum, quem
in hac uita sibi recognouerit fuisse districtum, secundum illud
euangelicum: qui perdiderit animam propter me, inueniet
eam, uel illud: beati, qui nunc lugetis, quia ridebitis.
breue est enim omne, quod in hoc mundo agitur,
sine bonum siue malum, sicut experimentis, ut dominus aut
permisit aut uoluit, iam probasti. et idcirco ad sustinendas
pro dei amore pressuras constantes esse debemus, quia, si ad
uesperum demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia subsequetur.
itaque nunc seramus in lacrimis, quod tunc metamus
in gaudiis.

Haec pauca ad confortandam fidem uestram pro exhortationis
solatio dicta sufficiant, quae licet ipse non faciam, tamen, ut
et uos agatis, exhortor. scio enim exhortationi positam esse
mercedem, quia legimus: flete cum flentibus, et ne forte
tu in iudicio diceres: quaesiui, qui simul mecum contristaretur,
et non fuit et consolantes me et non inueni.
perfectiora uero atque maiora in scripturis diuinis, unde ista [*] [*]

decerpta sunt, instrumenta perquire, si uis aut coepta perficere
aut ad pollicita peruenire. dabit tibi taliter quaerenti dominus
scientiam pariter et uirtutem, ut et lecta intellegas et intellecta
custodias. nam pater orphanorum et arbiter uiduarum, cum
te de se tantum sperare conspexerit, et pupillis tuis tribuet
paterna pietate praesidium et te remuneratione iudicis perducet
ad praemium.