Tractatus Undecim (3.56-3.60)

[*] ....... damnet, quoniam nouitas ingenii contentionis est
mater, eruditio scandali auctor, schismatis alimentum, heresis
nutrimentum, delicti forma peccati. Omne enim quod aut a
deo aut ab apostolis dictum uidetur aut factum uel ut fieret
adprobatum, hoc est de quo scribtum est:estestnonnon;
quod autem ex nouo ingeniis et calumniis repperitur, hinc
testimonium diuinae uirtutis ostenditur dicentis: quod superabundat
ex malo est. Uideamus ergo, si apostoli Christi
Iesu magistri nostrae conuersationis et uitae extra canonem
nil legerunt. I Ait Iuda apostolus clamans ille didymus domini,
ille qui deum Christum post passionis insignia cum putatur
temptasse plus credidit, ille qui uinculorum pressa uestigia
et diuinae crucis laudes et uidit et tetigit: prophetauit de
his, inquid, septimus ab Adam Enoc dicens \'ecce uenit
dominus in sanctis milibus facere iudicium et arguere
omnem et de omnibus duris quae locuti sunt contra
eum peccatores.\' Quis est hic Enoc quem in testimonium
profetiae apostolus ludas adsumpsit? An qui profetasset de [*] [*] [*]

Aut
fortassis Enoc profeta esse non meruit quem Paulus in epistula
ad Hebreos facta ante translationem testimonium
habuisse testatur aut quem in principio generis, cum adhuc
mundi forma et natura rudis saeculi, peccatum decepti
hominis retinens, futuram conuersionem ad deum post peccata
non crederet, transferre inter suos deus maluit quam
perire? De quo si non ambigitur et apostolis creditur quod
profeta est, qualiter consultatio potius quam tumultus, consilium
quam temeritas, fides quam perfidia dicitur, ubi, dum
in ultio[nem simultatum sententia tenditur, praedicans deum
propheta damnatur? Aut numquid de triuialibus rebus agimus
aut tali et tesserae inter manus nostras sunt aut scaenae ludibria
tractamus, ut, dum homines huius saeculi sequimur,
apostolorum dicta damnemus? Aut quae constituendae pacis
est gratia, hominibus quae uoluerint credere et dicta apostolica
non tenere? Sed fortassis aliquis in haec ingenia se
iactet, ut, quamuis etiam unum testimonium ad confirmandam
sanctorum fidem in deo ualeat,

tamen dicat uni rei non esse
credendum, sed in duobus et tribus testibus totius
uerbi constare rationem. Conuertat itaque sese quilibet
qui huiusmodi est, et utrum uera dicamus diligens scripturarum
scrutator inquirat. Quid est quod Tobi sanctus futurae uitae
ad filium praecepta disponens, cum quid custodiret ediceret,
ait: nos fili prophetarum sumus; Noe profeta fuit et
Abraham et Isac et Iacob et omnes patres nostri [*] [*] [*]

Noe iustum iustitiae praeconem custodiuit
cataclismum mundo super impios inducens. Quis
Abrahae profetae sinum ad quietis testimonium non requirat?
quis reputari in Isac semen nolit? quis Iacob dictum a deo
Faraonis deum non amet? aut quis non memorias sanctorum
respuens intremescat, cum scribtum sit: amen dico uobis
quod qui scandalizauerit minimum ex his qui crediderunt
in nomine meo bonum est illi ligari molam
asinariam et in profundum maris mitti. Quod si de
minimis dicitur,! uolo scire, quid de his qui ad fidem primi
sunt pronuntiatur. In quibus tamen omnibus libris non est
metus, si qua ab infelicibus hereticis sunt inserta, delere et
(quae) profetis uel euangeliis non inueniuntur consentire respuere.
Nec enim illi ipsi deo sancti mendacium in ueris et
sacrilega amplectuntur uel detestabilia pro sanctis, meliusque
est zezania de frugibus tollere quam spem boni fructus
propter zizania perdidisse, quod propterea cum suis inter
sancta zabulus inseruit, ut, nisi sub cauto messore, cum [*] [*]

una sententia adstringens eum qui pessima cum bonis iungit
quam qui bona cum malis perdit. Denique in euangelio
cata Lucanum dicente euangelista testatur deus dicens: inquiretur
sanguis omnium profetarum qui effusus est a
constitutione mundi, a sanguine Abel usque ad sanguinem
Zacchariae qui occisus est inter altare et
aedem; et Helias in regnorum ait: altaria tua suffoderunt,
profetas tuos occiderunt et ego relictus sum solus et
quaerunt animam meam. Quis est iste Abel profeta, ex I
quo sanguis profetarum sumpsit exordium, cuius principium
in Zacchariam finit? Qui sunt illi medii qui uidentur occisi?
Si enim omne quod dicitur in libris canonis quaeritur et plus
legisse peccare est, nullum ab his qui in canone constituti
sunt profetam legimus occisum, ac si extra auctoritatem canonis
nihil uel adsumendum est uel tenendum, non possumus
tantum fabulis credere et non historiam scripti factorum probatione
retinere. Fortasse enim aliquis exsiliat et dicat Eseiam
fuisse dissectum; si quis ille est inter huiusmodi qui ista