Epistulae (5-6)

V. ATHANASII AD LVCIFERVM EPISTVLA.

DOMINO DILECTISSIMO FRATEI LVCIFERO EPISCOPO ET CONFESSORI ATHANASIVS IN DOMINO SALVTEM.

Deo fauente corpore ualentes misimus etiam nunc carissimum
nostrum Eutychetem diaconem, ut tua quoque religiosa
sanctitas, quod est nobis optandum et desiderabile, de tua
incolumitate tuorumque omnium certiores nos efficere dignetur.
uobis namque confessoribus ac semis dei uiuentibus credimus
statum catholicae ecclesiae renouari et quod haeretici conscindere
temptauerunt hoc dominum nostrum Iesum Christum
per uos ad integrum restituere. quamquam enim praecuraores [*] [*]

antichristi per potentiam huius mundi omnia egerint, ut extinguerent
lucernam ueritatis, tamen diuinitas per uestram
confessionem clariorem eius lucem ostendit, ut neminem latere
possit eorum fallacia. antehac uel simulare poterant, n.unc
antichristi nominantur. quis enim non exsecretur? quis eorum
communionem tamquam maculam ac uirus anguis non fugiat?
omnis ubique ecclesia luget, omnis ciuitas gemit, senes episcopi
in exilio laborant et haeretici dissimulant, qui dum
negant Christum, publicanos se effecerunt sedentes in ecclesiis
et exigentes uectigalia. o nouum genus hominum et persecutionis
quod adinuenit diabolus, ut ipsis ministris ad malefaciendum
et tanta crudelitate uteretur! sed et si haec tanta
agunt et superbias et blasphemias extenderunt, confessio tamen
et religio et sapientia uestra non modicum, sed maximum
solarium et magna consolatio est fraternitati. peruenit enim
ad nos scripsisse sanctitatem tuam Augusto Constantio, et
magis magisque miramur, quia in medio tamquam scorpionum
habitans animi tamen libertate uteris, ut uel monendo uel
docendo uel emendando errantes ad lumen ueritatis adducas.
rogo igitur, regant mecum etiam omnes confessores, ut digneris
nobis exemplum destinare, ut non tantum auditu, sed
etiam ex litteris perspicere possint omnes animae tuae uirtutem
fideique fiduciam et libertatem. salutant sanctitatem
tuam qui mecum sunt, saluto omnes qui tecum sunt. diuinitas
te incolumem uegetum memoremque nostri semper tueatur,
domine dilectissime ac uere homo dei. [*] [*]

VI. ATHANASII AD LVCIFERVM EPISTVLA.

DOMINO GLORIOSISSIMO AC MERITO DESIDERANТISSIМO COEPISCOPO LVCIFERO ATHANASIVS IN DOMINO SAXVTEM.

Etsi credo peruenisse etiam ad sanctitatem tuam de persecutione,
quam etiam nunc aduersus fraternitatem facere
conati sunt inimici Christi quaerentes sanguinem nostrum.
possunt tamen etiam carissimi nostri referre religioni tuae;
in tantum enim rabiem suam per milites extendere ausi sunt
ut non solum ciuitatis clericos effugarent, sed etiam ad here
mias exirent et funestas suas manus aduersus μονάξοντας
inmitterent. inde factum est ut etiam ego me longius abducerem,
ne etiam qui nos susceperunt negotium ab eisdem
paterentur. cui etenim parcent Arriani qui nec animis suis
pepercerunt? quando autem possunt recedere a suis nefandis;
actibus, dum permanent negando dominum Christum unicum
filium dei? haec est radix eorum prauitatis, hoc suo arenoso
fundamento aedificant peruersas suas uias, sicut scriptum inuenimus
in tertio decimo psalmo: dixit insipiens in corde suo:
non est deus, et mox sequitur: corrupti sunt et abominabiles
facti sunt in operibus suis. inde Iudaei negantes filium dei
digni fuerunt audire: uae, gens peccatrix, populus plenus de.
lictis, semen malignum, filii sine lege. unde sine lege? quippe
quia dereliquistis dominum. inde beatissimus Paulus cum I
coepisset non tantum credere in filium dei, uerum etiam praedicare
deitatem ipsius, scribebat: in nullo mihi mali con. I
scius sum. ita iuxta uestram confessionem etiam nos optamus I [*] [*]

tenentes apostolicam traditionem uiuere iuxta diuinae legis
mandata, ut possimus uobiscum inueniri in choro illo, in quo
nunc exultant patriarchae prophetae apostoli ac martyres. licet
igitur Arriana insania cum extranea potentia ita se monebat,
ut non liceret nec fratres, quantum illi saeuiebant, libere aerem
uidere, tamen iuxta orationes tuas deo fauente etsi cum labore
et periculo uidere potui fratrem, qui solet tam necessaria quam
epistulas tam sanctitatis tuae quam aliorum destinare. accepimus
itaque epistulas et libros religiosissimae ac sapientissimae
animae tuae, in quibus perspeximus imaginem apostolicam,
fiduciam propheticam, magisterium ueritatis, doctrinam uerae
fidei, uiam caelestem, martyrii gloriam, triumphos aduersus
haeresem Arrianam, traditionem integram patrum nostrorum,
regulam rectam ecclesiastici ordinis. o uere Lucifer, qui iuxta
nomen lumen ueritatis ferens posuisti super candelabrum, ut
luceat omnibus. quis enim exceptis Arrianis non peruidet ex
tua doctrina ueram quidem fidem, maculam autem Arrianorum?
ualde, et admirabiliter, ut est lumen a tenebris, ita separasti
ueritatem a calliditate et hypocrisi haereticorum, defendisti
catholicam ecclesiam, probasti nihil esse sed tantum phantasiam
Arrianorum uerba, docuisti calcandos esse frendores diabolicos.
quam bona et iocunda hortamenta tua ad martyrium,
quam desiderantissimam ostendisti mortem esse pro Christo
filio dei, quam futuri saeculi et uitae caelestis amorem manifestasti!
uideris esse uerum templum saluatoris qui in te habitans
haec ipse per te loquitur, ipse qui tantam gratiam praebuit
sermonibus tuis, quippe qui ante eras apud omnes amabilis,
nunc tamen tantus est amor affectionis tuae in animis omnium
conlocatus, ut Heliam te temporibus nostris nominent. et non
mirum; si enim qui deo placere uidentur filii dei nominantur, [*]
tanto magis participes prophetarum confessores et maxime
appellare dignam est. crede mihi, Lucifer, non tu solus haec
locatus es, sed spiritus sanctas tecum. unde haec tanta memoria
scripturarum, unde sensus et intellectas earundem
integer? unde talis ordo sermonis compositus? unde tanta
hortamenta in uiam caelestem? unde fiducia contra diabolum
et probationes aduersus haereticos, nisi spiritus sanctas collocatus
esset in te? gaude igitur in eo te esse iam peruidens.
in quo etiam praedecessores tui nunc sunt martyres, hoc est
in choro angelorum. gaudemus etiam nos habentes te exemplum
uirtutis patientiae et libertatis. nam de his quae scripsisti
de nomine meo erubesco aliquid proferre, ne uidear
adulator; sed scio et credo ipsum -dominum, qui sancto et
religioso animo tuo reuelauit omnem notitiam, redditurum tibi
etiam pro hoc labore praemium in regno caelorum. quia ergo talis!
es, precatorem te esse pro nobis per orationes ad dominum
petimus, ut iam inspicere dignetur, ut est misericors, ecclesiam
catholicam et eripiat omnes famulos suos de manibus
persecutorum, quo etiam hi omnes qui propter metum temporalem
ceciderunt leuare se tandem possint et reuerti ad uiam
iustitiae, a qua seducti uagantur, nescientes in qua fouea sint
miseri. specialiter autem ego peto, si aK here minus a me
dictum est, ignoscere digneris; a tanto enim fonte quod potuit
inperitia mea uix haurire ualuit. de fratribus autem nostris,
si minus potui uidere eosdem, iterum ignoscas peto. est enim
ipsa ueritas testis optasse me et desiderasse hob inpetrare et
tantum habuisse dolorem quod non potui; nam nec lacrimae
cessauerunt ab: oculis nec gemitus ab animo, quia nec fratres [*]
permittimur uidere. testis est autem 547q quia nec parentes
quos habeo potui uidere, ex quo persecuntur nos. quid enim
non faciunt Arriani? itinera obseruant, crura agunt de proficiscentibus
et exeuntibus de ciuitate, naues quaerunt, henemias
gyrant, domos perturbant, concutiunt fratres, singulis negotia
concinnant, sed deo gratias, dum haec agunt, tanto magis et
plus execrantur ab omnibus et cognoscuntur uere, ut dixit
sanctitas tua, mancipia esse antichristi; et ipsi miseri, dum
in odio habentur, durant in malignitate stra donec morte am
sui Pharaenis et ipsi damnentur. salutant religionem tuam
qui mecum sunt; dignare salutare qui tecum sunt. diuina dei
gratia incolumem te, memorem nostri, semper beatum conseruet,
merit. home dei, farnule Christi, particeps apostolorum, solatium
fraternitatis, magister ueritatis et in omnibus desiderantissime.