Sermones (6)

VI. SERMO IN NATIUITATE APOSTOLOICUM IACOB ET IOHANNIS.

Rogo uos, fratres carissimi, ut (non) moleste accipiatis nec
nos superfluos iudicetis, quod uos pro amore inimicorum frequentius
commonemus. hoc ideo faciamus, quia ad sananda
uulnera omnium peccatorum nullum medicamentum fortius
esse cognouimus, nec uobis ineptum esse uideatur, quod aliquotiens
etiam in sollemnitatibus martyrum ad amorem uos [*] [*] [*]

prouocemus inimicorum. propterea hoc fieri uolumus, quia omnes
martyres per istam perfectissimam caritatem ad coronam martyrii
peruenisse cognouimus, quod etiam in beato Stephano inpletum
esse cum ingenti admiratione gaudeamus. diligenter,
quaeso, adtendite, fratres, et intellegite, quia in omnibus malis
hominibus uitia potius habere odio debemus, non homines,
diligere hominem, odisse uitium. noli propter hominem diligere
uitium nec propter uitium odisse hominem. homo proximus
tuus est, uitium inimicus est proximo tuo. tunc amas
amicum tuum, si oderis uitium, quod nocet amico tuo. si
credis, bene facis, quia iustus ex fide uiuit. quod abundat
in rebus humanis, hoc dico. aliquando amico tuo carissimo
inimicus est aliquis, qui erat amicus amborum. incipiunt
esse de tribus amicis duo inter se inimici. quid faciat medius,
qui remansit? unus ex illis, qui se odio habent, uult, ut
oderis cum illo, quem ille odio habet, et haec uerba tibi dicit:
non es amicus meus, quia es amicus inimici mei. et quod tibi
dicit iste de illo, hoc tibi dicit ille de isto. tres enim eratis,
duo coeperunt esse discordes et remansisti tu solus. si huic
te iunxeris, illum odio habebis inimicum, si illi, istum, si
ambobus, ambo murmurabunt. ecce temptatio. exspectas forte
a me audire, quid facias. permane amicus amborum. qui discordant
inter se, concordent per te. mala si aliqua audisti ab
altero de altero, noli prodere alteri, ne forte postea sint amici,
qui modo sunt inimici, et proditores suos prodant sibi.

Sed hoc propter homines dixi, non propter oculos dei. ecce
nemo te prodit deo. deus est, qui te uidet, qui te iudicat.
audisti ab irato uerbum, a dolente ac succensente: moretur
in te. quare proditur, quare profertur? non enim si in te [*] [*]

fuerit, disrumpet te. dic sane amico, qui uult te facere inimicum
amici tui, alloquere et tamquam aegrotantem animam
medicinae lenitate pertracta. dic illi: quare uis, ut sim inimicus
illius? respondebit: quia inimicus meus est. uis ergo, ut
sim inimicus illius inimici tui? inimicus esse debeo peccati
tui. iste, cui me uis facere inimicum, homo est, alius est
inimicus tuus, cui debeo esse inimicus, si amicus tuus sum.
respondebit: quis est alius inimicus meus ? uitium tuum.
respondebit: quid est uitium meum? odium, quo odisti amicum
tuum.

Esto ergo similis medico. medicus non amat aegrotantem,
si non odit aegritudinem. ut liberet aegrotum, persequitur
febrem. nolite amare uitia amicorum uestrorum, si amatis
amicos uestros. sed cui dico, putas, ne facio ego ipse? quod
dico, fratres mei, facio, si in me facio. primus autem in me
facio, si a domino accipio odio uitia mea, cor meum ad sanandum
offero medico, persequor peccata, quantum possum, gemo
de illis, confiteor, quia sunt in me, et ego accuso me. qui
me reprehendebas, corrige te. haec est iustitia, ne dicatur
nobis: stipulam in oculo fratris tui tu uides et trabem
in oculo tuo non uides. hypocrita, eice primum trabem
bem de oculo tuo. ira fistuca est, odium trabes, sed nutristi
fistucam et fit trabes. ira inueterata fit odium, fistuca
nutrita fit trabes. ut ergo fistuca non fiat trabes, non occidat
sol super iracundiam uestram. uides sentisque odio te liuentem
et reprehendis irascentem? tolle e te odium et recte
reprehendis iram. fistuca est in oculo suo, in tuo trabes est. [*] [*]

et oculus cum trabe quomodo potest uidere fistucam? nescio,
quo fronte sub ora irascentem reprehendit, qui odium in corde
reseruat. qui sub ora irascitur et cito irascitur et cito placatur,
fistucam quidem incurrit, sed statim per paenitentiam eam
abstulit. qui uero odium perlongo tempore in corde tenuerit,
nutriendo fistucam in trabem conuertit. trabes est in oculo
tuo, quia fistucam ibi natam statim tollere noluisti. cum
illa dormisti, cum illa surrexisti, eam in te ipsum excoluisti,
falsis suspicionibus inrigasti, uerba adulantium et ad te uerba
mala de amico deferentium credendo nutristi, fistucam non
auulsisti diligentia tua, trabem fecisti.

Tolle trabem de oculo tuo, noli odire. fratrem tuum expanescis
an non expauescis? dico tibi, noli odire et securus es.
respondes et dicis mihi: quid est odisse et quid mali est,
quod odit homo inimicum suum? odisti fratrem tuum, sed
odium contemnis. audi diuinam scripturam: qui odit fratrem
suum, homicida est. ergo si homicida est, non uenenum
parasti, non ad percutiendum inimicum cum gladio processisti,
non ministrum sceleris praeparasti, non locum, non tempus,
postremum ipsum scelus non fecisti, tantum odisti et prius te
quam illum occidisti. disce ergo iustitiam, ut non oderis nisi
uitia hominis. hoc si tenueritis et hanc iustitiam feceritis, ut
homines etiam uitiosos sanare malitis potius quam damnare,
ante tribunal aeterni iudicis non pro odio damnandi, sed pro
caritate uel pace coronandi feliciter uenietis praestante domino
nostro Iesu Christo, qui uiuit et regnat cum patre et cum
spiritu sancto in saecula saeculorum. Amen. [*] [*]