Sermones (5)

V. SERMO IN NATALI INFANTUM INNOCENTTUM.

Hodie, fratres carissimi, natalem illorum infantium colimus,
quos ab Herode rege interfectos esse euangelii textus loquitur. [*] [*]

ideo cum summa exultatione gaudeat terra nostra caelestium
militum et tantarum parens fecunda uirtutum. ecce profanus
hostis numquam beatis paruulis tantum prodesse potuisset obsequio,
quantum profuit odio. nam sicut sacratissima praesentis
diei festa manifestant, quantum contra beatos paruulos
iniquitas abundauit, tantum in eis gratia benedictionis effulsit
sic enim paulo ante audiuimus, quod, cum Herodes rex Christum
persequeretur, milia felicium extincta sunt puerorum dicente
propheta: Rachel plorans filios suos et noluit consolari,
quia non sunt.s o beata parens triumphalium, inlustrium
patria bellatorum, tantorum diues pignorum, quasi ad momentum
oculis inspicientium orbari uisa est, numquam tamen indiget
consolari nec plorat filios, quos inhibendis luctibus, dum
perdiderat, adquisiuit. beata es o Bethlehem terra Iuda, quae
Herodis regis inmanitatem in puerorum extinctione perpessa
es, quae sub uno tempore candidatam plebem inbellis infantiae
deo offerre meruisti.

Digne tamen natalem colimus illorum, quos beatiores aeternae
uitae mundus edidit, quam quos maternorum uiscerum partus
effudit, si quidem ante uitae perpetuae adepti sunt dignitatem,
quam usuram praesentis acciperent. aliorum quidem pretiosa .
mors martyrum laudem in confessione promeruit, horum in
consummatione conplacuit, quia incipientis uitae primordiis
ipse eis occasus initium gloriae dedit, qui praesentis terminum
posuit, quos Herodis impietas lactantes matrum uberibus abstraxit,
qui iure dicuntur martyrum flores, quos in medio frigore
infidelitatis exortos primas erumpentes ecclesiae gemmas
quaedam persecutionis pruina decoxit. et ideo dignum est [*] [*]

interfectis pro Christo infantibus honoris inpendere caeremonias
non doloris, sacramentis uota dare non lacrimis, quia ipse illis
causa fuit poenae, qui exstitit et coronae, ipse odii causa, qui
et praemii. parante autem Herode paruulis necem Ioseph per
angelum admonetur, ut Christum dominum in Aegyptum transferat.
Aegyptus idolis plena erat iam post Iudaeorum persecutionem
et ad occidendum Christum profanae plebis adsensum
Christus ad gentes idolis deditas transire dignatur et Iudaeam
relinquens ignoranti saeculo colendus infertur.

Et quia in scripturis diuinis bonos et iustos uiros semper
persecutionem malorum sustinuisse cognoscimus, si diligenter
consideramus, inuenimus illos maiora supplicia sustinere, qui
faciunt, quam ii, qui sustinere uidentur. omnis enim homo,
qui alium in corpore persequitur, prius ipse in corde persecutionem
sustinere cognoscitur. nam si etiam illi, quem persequitur,
aliquid de substantia sua tulerit, maius sibi ipse
dispendium facit, quia nemo habet iniustum lucrum sine iusto
damno. ubi lucrum ibi damnum, lucrum in arca, damnum in
corde. tulit uestem perdit fidem, adquirit pecuniam perdit iustitiam.
sed hoc homines ideo faciunt, quia diem nouissimum
adtendere nolunt. si enim diem mortis suae cogitare iugiter
uellent, animum suum ab omni cupiditate uel malitia prohiberent.
sed quod modo nolunt salubriter cogitare, necesse habent postea
sine ullo remedio sustinere. ueniet enim illis dies nouissimus, ueniet
dies iudicii, quando eis nec pecuniam licebit augere nec bonis
operibus se ab aeterna morte poterunt redimere, quia percutitur
etiam ab hac animaduersione peccator, ut moriens obliuiscatur
sui, qui, dum uiueret, oblitus est dei. ueniet dies iudicii, quando
mouebuntur fundamenta montium et ardebit terra usque ad inferos
deorsum, quando caeli ardentes soluentur, quando sol [*] [*]

obscurabitur et luna non dabit lumen suum et stellae
cadent de caelo, quando peccatores et impii mittentur in caminum
ignis et fumus tormentorum illorum ascendet
in saecula saeculorum. ibi erit fletus et stridor dentium.
unde ueniet tempus, fratres carissimi, quando nulli bono
erit male et nulli malo erit bene. ueniet, inquam, nouissima
dies, quando discernuntur pii ab impiis, iusti ab iniustis, laudatores
dei a blasphematoribus dei, quando discernentur, ut nulli, *
sicut dictum est, bono sit male, nulli malo sit bene.

Quare ergo modo non sic forte et modo sic, sed, nunc quod
est in occulto, tunc erit in manifesto? lege scripturam diuinam,
ingredere mecum, si potes, in sanctuarium dei. forte ibi, si
possum, docebo te. immo disce mecum ab eo, qui docuit me,
etiam nunc non esse bene malis et melius esse bonis quam
malis, quamuis nondum uenerit bonorum plena felicitas nondumque
uenerit poena malorum nouissima. si legem dei diligenter
adtendis, forte intellegis mecum non esse bene malis.
rogo enim te et quaero abs te, tibi quare male est? responsurus
es mihi: egestas angit, premit difficultas, dolor fortasse
membrorum, timor ab inimico. tibi ideo male est, quia pateris
mala, et bene est illi, qui se ipsum malum patitur? multum
interest inter malum pati et malum esse, sed tu, quod pateris,
non es. malum enim pateris et malus non es. ille autem
malum non patitur et malus est. noli ergo falli. non potest
fieri, ut tibi male sit, qui pateris malum, et illi bene sit, qui
est malus. cum enim est malus, putas, quia non patitur et
malum, cum patitur se ipsum? tibi male est, quia malum
alienum pateris in corpore tuo, et illi bene est, qui malum se
ipsum patitur in corpore suo? tibi male est, qui forte malam
habes uitam, et bene est illi, qui malam habet animam? esto [*] [*] [*] [*]

bonus, qui habes bona. bonae sunt diuitiae, bonum est aurum,
bonum et argentum, bonae familiae, bonae possessiones. omnia
ista bona sunt, sed unde facias bene. habeto bona, quae te
faciunt bonum, quae te faciunt malum. quae sunt, inquis, ista?
fac iudicium et iustitiam. bona sunt, quae habes. esto et tu bonus
inter bona tua. erubesce bonis tuis, noli esse malus in eis, ne
pereas cum eis. ita ergo aurum et argentum distribuit hominibus
conditor rerum et administrator deus, ut ipsum per se
natura et genere suo bonum sit, copia uero eius non extollat
bonos nec elidat inopia. malos autem, cum offertur eis, excaecat
et, cum aufertur, excruciat, quia et, cum adquiruntur pecuniae,
falsam tribuunt laetitiam et, cum perduntur, ueram
tristitiam derelinquunt.

Discamus ergo amare ueras diuitias, id est castitatem et
iustitiam et pacem et misericordiam. istae diuitiae dicuntur
iustae, quia bonis meritis iustisque tribuuntur, illae uerae dicuntur
diuitiae, quia, quisque eas habuerit, non egebit, dum
iuxta apostolum habens uictum et uestimentum iis contentus
est. istas ergo diuitias terrenas iniustum est putare diuitias,
quae non auferunt egestatem. tanto enim magis quisque ardebit
egestate, quanto magis auaritiae eas diligens habuerit
maiores. quomodo ergo sunt diuitiae, quibus crescentibus
crescit inopia, quae amatoribus suis, quantum fuerint maiores,
non adferunt satietatem, sed inflammant cupiditatem? diuitem
tu putas, qui minus indigeret, si minus haberet, unde
bene dixit quidam:
crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit.
cum pecuniae enim incremento rabies cupiditatis augetur. nam [*] [*]

omnes auari uel cupidi uelut hydropis morbo aegrotare uidentur.
quomodo enim hydropicus, quantum plus bibit, tantum
amplius sitit, ita et auarus uel cupidus adquirendo periclitatur
et inquirendo non satiatur.

Nos uero, fratres, cogitantes nos peregrinos et hospites esse
in hoc saeculo hoc tantum, quod ad uictum et uestitum opus
est, nobis in itinere uitae istius reseruemus et, quantum possimus,
in aeternam beatitudinem per elimosynam pauperum dirigamus,
ut, cum in die iudicii cupidi et auari pro sterilitate
operum bonorum audire meruerint: discedite a me, maledicti,
in ignem aeternum, nos pro bonis operibus audire
possimus: uenite, benedicti patris mei, percipite regnum,
quod uobis paratum est a constitutione mundi, quia
esuriui et dedistis mihi manducare, nudus fui et cooperuistis
me. ad istam uero beatitudinem nos dominus sub
sua protectione perducat, cui est gloria in saecula saeculorum.
Amen.