Sermones (29)

XXVIIII. SERMO DE PENTECOSTE.

Hodie, fratres carissimi, omnia, quae nobis lecta sunt, cum
festiuitate conueniunt. psalmus enim: redde mihi, inquit,
laetitiam salutaris tui, spiritu principali confirma
me, euangelium autem: uenit, inquit, spiritus ueritatis,
scriptura uero apostolorum actuum: repleti sunt, inquit, omnes
spiritu sancto. completa sunt ergo omnia atque perfecta.
psalmus aduentum sancti spiritus petiit, euangelium uenturum
esse promisit, scriptura apostolicorum actuum iam uenisse memorauit.
nihil itaque de rerum diuinarum ordine in lectione
deest, quia in propheta deprecatio est, in euangelio promissio,
in actibus plenitudo. de ipso enim spiritu sancto etiam beatus [*] [*] [*] [*]

Paulus apostolus contestatur dicens: alii datur sermo sapientiae,
alii sermo scientiae, alii fides in eodem spiritu.
haec autem omnia operatur unus atque idem
spiritus diuidens singulis, prout uult.

Sed dicit fortasse hoc loco aliquis : si eis tantum diuidit dona
sua spiritus, quibus uult, ergo extra culpam est, qui non accipit
donum, quia diuisio gratiarum non ex accipientis pendet
uoto, sed ex arbitrio diuidentis. uerum est, dilectissimi, sed
ita tamen uerum est, ut hoc de uirtutibus tantum, non de uita
intellegamus. uirtutes enim non omnes possumus obtinere,
etiamsi uelimus, uitam tamen omnes possumus capere, si
quaeramus secundum illud: omnis enim, qui petit, accipit
et, qui quaerit, inuenit. diuisio ergo sublimium et
excellentium gratiarum ad arbitrium et ad dispensationem sancti
spiritus pertinet, conuersatio uitae bonae ad fidem hominis ac
laborem. omnis enim, qui petit, accipit et, qui quaerit, inuenit.
petat tantum aliquis toto corde et quaerat: qui tibi
iussit quaerere, sine dubio praestat, ut ualeas inuenire. numquid
enim mentitur sermo diuinus? pulsate, inquit, et aperietur
uobis. ut quid pulsare nos praecepit, nisi quia uult
aperire pulsantibus? in homines ipsos haec iniquitas non cadit,
ut se uelit rogari, qui nolit annuere. omnis enim, qui praestandi
non habet uotum, petentis refugit postulatum. nemo
est, qui se rogari uelit, nisi qui ante apud se deliberat, at
praestet. ergo deus, qui omnibus uult tribuere, ab omnibus
uult rogari dicens: petite et dabitur uobis, quaerite et
inuenietis.

Sed dicere forsitan potest aliquis: si omnis, qui petit, accipit,
ergo etiam, si uirtutes petamus, accipiemus. cur enim non
etiam uirtutes petamus, si omnia possumus accipere, quae petierimus?
non ita est, dilectissimi. superbum est enim et [*] [*]

supra hominis conditionem uirtutum gratiam postulare. humilis
quippe esse debet humana interpellatio, non praesumptuosa,
salutem tantum postulans, non uanitatem. cum enim nullus
homo extra peccatum esse possit, quae impudentia est eum
uirtutes petere, qui adhuc de uenia ad plenum securus esse
non possit? sufficit ergo homini misericordiam domini promereri.
maximam se a deo obtinuisse uirtutum gratiam debet
credere, qui potuerit ad indulgentiam peruenire. qui enim aliquid
praesumptuose petierit, hoc ipso minus meretur accipere,
si altiora praesumpserit postulare. huc accedit, quod homo
uirtutum gratiam petens, si non offenderit deum precum praesumptione,
periclitari tamen poterit uanitate. non enim omnibus
expedit exercendarum uirtutum gratiam possidere. sunt
enim potiores in humilitate positi, quam iactantia sanctitatis inflati.
sunt, quibus periculosa est ipsa sublimitas gratiarum.
qui in excelso positus firmiter stare non nouit, hoc ipso grauius
cadit, quod ad altiora conscenderit. et ideo beatus apostolus:
diuisiones, inquit, gratiarum sunt, et: haec omnia operatur
unus atque idem spiritus diuidens singulis, prout
uult. bene ait: prout uult, quia nihil est homini melius, quam
quod ille uult. uoluntas enim spiritus sancti bene nouit dispensare
munera sua. nihil est utilius, quam hoc tantum hominem
de uirtutibus habere, quod spiritus sanctus iudicarit
homini se debere conferre.

Sane si quis uirtutum gratiam desiderat obtinere, habet uirtutes,
quas possit innocenter appetere. quaerat castitatem,
apprehendat sobrietatem, teneat disciplinam, diligat caritatem.
istas enim uirtutes cum dei gratia omnes habere possumus et
debemus. non enim in solis expellendis daemonibus aut curandis
infirmitatibus et sanitatibus dandis uirtutes esse credendae
sunt. omne opus bonum uirtus est. si cotidie bene
agitis, si sancte et iuste uiuitis, cotidie uirtutum opera sancta
completis. non potest aliquis ab alio daemonem expellere, a [*] [*] [*]

se ipso saltim uitia daemoniacae impugnationis expellat. non
potest quis curare alieni corporis morbum, curet morbum animae
suae. non quaeritur ab homine, ut sanitatum gratiam tribuat,
quae ei data a diuinitate non fuerit. nihil maius poterit efficere,
quam si ipse ad sanitatem propriam meruerit peruenire.

Post laborem uigiliarum non oportet, ut uos diutius prolixior
sermo fatiget. et ideo, quicumque est spiritalis et pleniorem
sermonem de diuinitate sancti spiritus audire desiderat,
die crastina maturius ad ecclesiam sitienter ac fideliter ueniat.
qui enim uenire dissimulauerit, non se esse spiritalem apertissime
demonstrabit. sed credimus de dei misericordia, quod
plus apud uos gratia spiritus sancti, quam occupatio mundi
istius praeualebit praestante domino nostro Iesu Christo, cui
est gloria in saecula saeculorum. Amen.