Sermones (26)

XXVI. SERMO DE QVADRAGESIMA.

Permotos esse uos credo, fratres dilectissimi, cur ad superiorem
dominicam percurrimus et, cum hodie sit eius exordium,
cur festiuitatem eius ante unam hebdomadam celebrare
coeperimus. reprehendi non potest obseruatio ista praepropera.
deuotionis enim iudicium est prius legem exsequi quam legis
statuta cognoscere et ante oboedire praeceptis, quam oboedientiae
praecepta compellant. illud enim amoris est, hoc timoris,
hoc imperatiue exigitur, illud religiose defertur, hic debitum
soluitur, ibi donum muneris exhibetur. unde et nos religiosum
munus exhibuimus deo, dum amplius ieiunauimus. reprehendi
enim non potest festinata festiuitas. semper enim in gaudiis
sollemnitati uota praeueniunt et futuram laetitiam deuotio exoptata
anticipat. non solum igitur non reprehensibiliter, sed
et caute factum est. semper enim in rebus ambiguis oportet
addere aliquid amplius ad cautelam, quia, quod est amplius,
recidi potest, quod minus, non potest prolongari, sicut in hac
obseruatione factum est. nam, quod propter quadragesimam
plus ieiunauimus, non minuimus quadragesimam, integra enim
nobis manet. quodsi minus ieiunassemus, a numero redintegrare
eam non poteramus ad numerum.

Sed fortasse illud in causa est, cur ieiunium, quod ieiunauimus,
non proficiat nobis ad quadragesimam. proficiet plane
nobis, quia, etsi non proficit ad quadragesimam, proficit ad
salutem, si non proficit ad numerum, proficit ad meritum.
cui enim umquam non profuit orare, legere, ieiunare? cui
non profuit castitas, sobrietas, mansuetudo? nisi quod illos [*]

magis reprehendo, qui, cum parati fuerint ieiunare, postea
quam audierint sollemnitates, ambiguum neglexerunt ieiunare.
demonstrabant utique non se uolentes religiose uiuere, sed
coactos. ueriti sunt, credo, ne quinque dierum ieiuniis prolongatis
caro eos corpusque defecerit et exiles ac tenues quadragesimae
abstinentiam tolerare non possent.

Audiant igitur refecti pariter ac robusti, tenues atque pallentes,
quia hodie est quadragesima. audiant illi, inquam, ut
ieiunare incipiant isti, abstinere non desinant et communiter
in arcam Christi intrare festinent. immo festinent amplius,
quia tardius abstinere coeperunt, ut castigatiores et puriores
introeant, quia arca domini in periculis ieiunum sustentare
praeualet, temulentum sustinere non nouit. admonemus ergo
uos, sicut iam ante diximus, nostri temporis homines, ut his
mundi turbinibus ad domum dei certatim unusquisque confugiat,
sicut et sui temporis homines Noe iustus admonuit.
admonuit enim illos et futurum diluuium praedicare non der
stitit et, licet uox praedicationis non sit audita, tamen, etsi
tacebat lingua, opere loquebatur, etsi silebat loqui uoce, ascia
personabat. cum enim aedificabat tam grande opus, arcae
illius causam, cur fieret, ipso opere testabatur. testabatur enim
ipso apparatu noua tabernacula nouis periculis profutura. sapiens
enim quisque intellegere poterat naufragii nescio quid
imminere, cum domus talis fieret, quae non inhaereret in terra,
sed nataret in gurgite, cum hospitium huiusmodi pararetur,
quod nec pauimentum solo defigeret nec fluctibus unda demergeret.
quis, inquam, sapiens non intellegeret adesse diluuium,
cum uideret tale domicilium fieri, quod susceptos intra
se non tam clauderet quam portaret, quod non tam pluuiarum
imbres repelleret quam naufragii procellas arceret? quos, [*]

inquam, ex hospitio non auerteret periculum homines, in quo
hospitio non habitandum esset, sed potius exulandum? in qualibet
parte mundi futurum esse cum ipsis habitaculis peregrinum
ipse ergo sanctus Noe opere populis praedicabat et dicebat
illud euangelicum domini dictum: si mihi non creditis,
operibus credite.