Sermones (19)

XVIIII. DE ABRAHAM ET ISAAC FILIO EIUS.

Lectio ilia, fratres carissimi, in qua beatus Abraham Isaac
filium suum in holocaustum legitur obtulisse, ideo in ordine suo
diebus quadragesimae non recitatur, quia, (ut) ipsi nostis, in uigiliis
paschae propter sacramentum dominicae passionis reseruatur.
et quia tunc non est in spatio, ut de ipsa possit aliquid
dici, nunc, si iubetis, expositionem eius secundum id, quod
eam patres nostri inspirante domino tractauerunt , caritatis
uestrae auribus quam possimus breuiter intimemus.

Dixit ergo dominus ad Abraham: tolle filium tuum,
quem diligis, Isaac et offeres eum mihi in holocaustum
super unum montium, quem demonstrauero tibi.
at ille surgens strauit asinam suam et tulit secum
duos pueros et Isaac filium suum et peruenit ad [*] [*]

locum, quem ei ostenderat dominus, die tertia. Abraham
enim, quando Isaac filium suum obtulit, typum (habuit
dei patris, Isaac uero figuram) gessit domini saluatoris. quod
autem ad locum immolationis die tertio peruenitur, mysterium
trinitatis ostenditur. nam quod dies in sacramento tertius uel
mysterio accipi debeat trinitatis, frequenter in sacris uoluminibus
inuenitur, sicut in Exodo: uiam, inquit, trium dierum
ibimus in deserto, et iterum, quando ad montem Sinai
uentum (est), dictum est populo: sanctificamini et estote
in diem parati tertiam, et Iosue transiturus Iordanem, ut
in die tertio populus paratus sit, admonuit, et dominus die
tertio resurrexit. hoc ideo diximus, quia beatus Abraham die
tertio uenit ad locum, quem ei ostenderat dominus.

Duo pueri, quos cum asina Abraham remanere iussit, typum
habuerunt populi Iudaeorum, qui pro eo, quod in Christo credituri
non erant, ideo ad locum, ubi inmolandus erat, ascendere
uel peruenire non poterant. asina illa significat synagogam,
aries uero ille, qui inter spinas cornibus tenebatur,
et ipse typum domini habuisse uidetur. nam et Christus quasi
cornibus inter spinas haerebat, quando ad crucis cornua clauorum
confixione pendebat. quod Isaac uero sibi ipse ad immolandum
ligna detulit, et in hoc Christum dominum figurauit,
qui ad locum passionis ipse portauit crucem suam. de
quo mysterio multum ante dictum fuerat per prophetam: et
erit, inquit, principatus eius super humeros eius. tunc
enim Christus principatum super humeros habuit, quando crucem
suam admirabili humilitate portauit. non incongrue crux
Christi significat principatum. nam per ipsam et diabolus [*] [*]

uincitur et totus mundus ad Christi notitiam uel gratiam reuocatur.
denique sic et Paulus dixit, cum de passione domini
loqueretur: factus, inquit, oboediens patri usque ad mortem,
mortem autem crucis. propter quod et deus illum
exaltauit et donauit illi nomen, quod est super omne
nomen.

Hoc ideo diximus, fratres, ut agnosceret caritas uestra, quod
principatus Christi, de quo scriptum est: et erit principatus
super humeros eius, non sit aliud nisi crux eius. et ideo
lectio illa in pascha legitur, quando Isaac uerus, cuius typum
gerebat filius Abrahae, pro genere humano patibulo crucis adfigitur.
legitur etiam (in) lectione ipsa, quod beatus ueniens
Abraham cum filio suo uiderit locum a longe et dixit ad pueros:
sedete hic cum asina. ego et puer proficiscemur et,
cum adorauerimus, reuertemur ad uos. quare pueris,
qui figuram habuerunt Iudaeorum, dicitur: sedete hic cum
asina? numquid asina illa sedere poterat, fratres? sed ideo
(dicitur): sedete cum asina, quod Iudaeorum populus, qui in
Christo crediturus non erat, stare non poterat, sed ut debilis
et uelut peccato languidus, qui baculum crucis despexerat, in
terram casurus erat. dicit ergo beatus Abraham: sedete hic
cum asina, ego et puer proficiscemur et, cum adorauerimus,
reuertemur ad uos. quid est, quod dicis, beate Abraham? ad
immolandum filium uadis et dicis, cum filio reuerteris? si
enim (eum) obtuleris in holocaustum, utique tecum redire non
poterit. potuit respondere beatus Abraham: uerum dico et
offero filium et reuertar cum filio ad uos. tanta est fides mea,
ut credam, quod ille, qui eum mihi de matre sterili dignatus [*] [*]

est dare, possit etiam eum mortuum suscitare, et ideo uerum
dico, quod, cum adorauerimus, reuertemur ad uos.

Quod autem aries occisus est et Isaac non occisus est, ideo
factum est, quod Isaac figura et non ueritas erat, et in ipso
ergo designatum est, quod postea in Christo conpletum est.
uidete dominum magna cum hominibus pietate certantem.
Abraham mortalem filium non moriturum obtulit deo et deus
inmortalem filium pro hominibus tradidit morti. potest tamen
de beato Isaac et de illo ariete etiam sic intellegi, ut in beato
. Isaac significata sit diuinitas, in ariete humanitas Christi. et
quod in passione non diuinitas, (sed humanitas) crucifixa credatur,
ideo non Isaac, sed aries immolatur. dei enim unigenitus
offertur et uirginis primogenitus immolatur.

Audite aliud sacramentum, fratres carissimi. beatus Hieronymus
presbyter scripsit ab antiquis et senioribus Iudaeis se
certissime agnouisse, quod ibi oblatus sit Isaac, ubi postea
Christus crucifixus est. (denique ab eo loco, unde beatus Abraham
iussus est proficisci, tertio die ad locum, ubi Christus
crucifixus est), peruenitur. etiam et hoc antiquorum relatione
refertur, quod et Adam primus homo ipso loco, ubi crux fixa
est, fuerit aliquando sepultus et ideo caluariae locus dictus
est, quia primum caput humani generis ibi dicitur esse sepultum.
et uere, fratres, non incongrue creditur, quod ibi erectus
sit medicus, ubi iacebat aegrotus. et dignum erat, ut, ubi occiderat
humana superbia, ibi se inclinaret diuina misericordia
et sanguis ille pretiosus etiam corporaliter puluerem antiqui
peccatoris, dum dignatur stillando contingere, redemisse credatur.
haec enim, fratres carissimi, secundum quod potuimus,
de diuersis scripturarum uoluminibus pro animae uestrae profectu
collegimus et caritatis contemplatione suggessimus. uos [*] [*]

uero auxiliante domino, dum frequentius scripturas diuinas
relegitis, si diligenter adtenditis, credo, quod etiam meliorem
expositionem inuenire possitis.

Rogo uos, fratres, ut, quicumque aut filium aut uernaculum
suum baptizari desiderat, iam nunc eum ecclesiae offerre non
differat, quia non est iustum, ut res, quae tam magna et tam
praeclara esse creditur, neglegenter aut tardius, quam expedit,
requiratur. timeo enim, ne aliquae mulieres ideo tardius infantulos
suos offerant, quia cum ipsis ad uigilias uenire dissimulant.
certissime enim credimus, quod, (qui) statim incipiente
quadragesima eos, qui baptizandi sunt, offerre uoluerint et cum
ipsis ad uigilias fideliter uenerint et filii eorum legitimo ordine
acceperint sacramentum baptismi, et ipsi adquirent indulgentiam
peccatorum praestante domino nostro Iesu Christo, cui
est honor et imperium cum patre et spiritu sancto in saecula
saeculorum. Amen.