Sermones (17)

XVII. DE LECTIONE EUANGELII, UBI AIT: NESCIAT SINISTRA TUA, QVID FACIAT DEXTERA TUA.

Euangelica lectio, fratres carissimi, quae nobis modo recitata
est, uidetur mihi, quod secundum litteram non possit intellegi,
et ideo deo auxiliante requiramus, qualiter ad eius
spiritalem sensum peruenire possimus. sic enim ait: adtendite,
ne iustitiam uestram faciatis coram hominibus,
ut uideamini ab eis, et iterum: cum facis elimosynam,
nesciat sinistra tua, quid faciat dextera tua, cum alibi
dicat: sic luceat lux uestra coram hominibus, ut uideant
opera uestra bona. diligenter adtendite, fratres, et
intellectum diuinae scripturae humiliter et sapienter requirite.
non enim sibi ipse dominus in euangelica lectione contrarius
esse potest. nam quia elimosynam et occulte fieri ipse dixit
et ipse admonuit publice, ut sibi praecepta eius non uideantur
esse contraria, intellectum sobrium quaerit. qui enim
ideo facit elimosynam, ut ab hominibus se laudari desideret,
etiam si occulte fecerit, publice facit, quia laudem ab hominibus
quaerit. qui uero elimosynam pro solo amore dei
facit, ut illum ad opus bonum reliqui imitentur et non ipse,
sed dominus conlaudetur, etiam si publice faciat elimosynam,
absconse facit, quia pro elimosyna illa non hoc, quod uidetur, [*] [*] [*] [*]

sed quod non uidetur, desiderat nec ab hominibus laudem, sed
mercedem a deo optat accipere.

Hoc etiam ab ieiunio debemus accipere. cum enim ipse
(dominus) dicat: unge caput tuum et faciem tuam
laua, ne uidearis ab hominibus ieiunans, ergo contra
Christi praecepta faciamus, qui publice ieiunium indicimus et
uidente toto populo pariter cum ipso ieiunamus? et in hoc
sensu oportet intellegi, ut nemo pro laude humana, sed pro
peccatorum indulgentia, pro misericordia diuina ieiunet. ideo
unusquisque interroget conscientiam suam et, si pro solo deo
facit elimosynam, secure et publice faciat, ut eum, quicumque
uiderint, imitentur. nam et illud, quod dominus dicit: nesciat
sinistra tua, quid faciat dextera tua, ad hoc, quod supra
diximus, pertinere cognoscitur. in dextera enim intellegitur
amor dei, in sinistra uanitas uel cupiditas mundi. et si pro
laude humana dederis elimosynam, totum sinistra facit, dextera
nihil omnino. si uero pro remissione peccatorum et amore
uitae aeternae elimosynam dederis, totum dextera facit. quid
est ergo: nesciat sinistra tua, quid faciat dextera tua, nisi ut,
quod faciat amor dei, non corrumpat uel perdat (uanitas uel
cupiditas mundi? nam si hoc aliquis secundum litteram implere
posse credit, quid faciat, si manus dextera doluerit?
numquid de sinistra elimosynam dare non debet? aut, si
uult captiuum redimere, quomodo arcam aperire poterit aut
sacculum soluere, si sinistram manum dexterae suae non iunxerit?
aut si peregrinum oporteat excipere et secundum [*] [*]

praeceptum domini sanctorum pedes abluere, non uideo, quomodo
hoc nesciente sinistra manu possit implere.

Ad hoc pertinet etiam illud, quod dixit dominus: nolite
in angulis platearum orare, sed intra, inquit, in cubiculum
tuum et clauso ostio ora patrem tuum in absconso.
ecce et ipsi bene agnoscitis, quia nec hoc semper
secundum litteram poterit impleri. nam et nos ipsi et totus
populus non solum in cubiculis nostris oramus, sed etiam ad
ecclesiam conuenimus et simul cum omni populo genua flectimus.
et numquid haec facientes praeceptis Christi contrarii
sumus, qui dixit, ut in cubiculis clauso ostio orare debeamus?
non ita est. unde etiam iste sensus superiori sententiae conueniens
est. qualiter ergo hoc intellegi debeat, diligenter adtendite.
si quando oras deum (et) hoc ab illo petis, quod
uidetur, publice et aperto ostio oras, quia hoc a deo uis accipere,
quod uidetur. si uero pro indulgentia peccatorum et
pro uita aeterna uolueris supplicare, etiam si publice oraueris,
clauso ostio oras, quia non hoc petis, quod uidetur, sed quod
non uidetur. quae enim uidentur, temporalia sunt, quae
autem non uidentur, aeterna sunt. si temporalia quaeris, sicut
iam supra dixi, publice et aperto ostio oras, si aeterna quaeris,
secreta est oratio tua, quia non, quae uidentur, (sed quae non
uidentur, optas accipere. qui ergo illa, quae non uidentur),
in ueritate quaesierit, et illa, quae uidentur, domino remunerante
percipiet, quia non mentitur ille, qui dicit: quaerite ergo
primum regnum dei et iustitiam eius et haec omnia
praestabuntur uobis.

Nec hoc dicimus, fratres, ut pro rebus temporalibus dominum
non oremus, id est pro sanitate corporum aut pro pace [*] [*] [*]

populorum aut pro abundantia fructuum. debemus et ista a
deo petere, (sed) secundo et tertio loco, ut primas partes in
omni intentione nostrae orationis amor animae et desiderium
uitae (aeternae) obtineat. oremus pro corpore, sed sine ulla
conparatione amplius pro anima supplicemus. et ideo, fratres
carissimi, quotiens uobis ista euangelica lectio legitur, eo ordine,
quo supra suggessimus, intellectum eius debetis accipere,
ut siue in elimosynis siue in ieiuniis siue in orationibus sine
in dextera siue in sinistra hoc obseruare studeamus, ut, quidquid
agimus, non pro uanitate uel cupiditate saeculi, sed pro
(amore) aeternae beatitudinis faciamus, quod ipse praestare
dignetur, qui cum patre uiuit et cum spiritu sancto in saecula
saeculorum. Amen.