Sermones (16)

XVI. DE DOMINICO INITIO QVADRAGESIMAE.

Dominus et saluator noster, qualiter ad eum post multas
neglegentias uenire debeamus, nos hortatur et admonet per
prophetam dicens: uenite, adoremus et procidamus coram
domino, qui fecit nos, et iterum: conuertimini ad
me ex toto corde uestro, in ieiunio, fletu planctuque. [*] [*]

dies enim, fratres carissimi, sanctae quadragesimae, si diligenter
adtendamus, uitam saeculi praesentis significant, sicut dies
paschae aeternam beatitudinem praefigurant. et quomodo in
quadragesima quasi tristitiam habemus, ut in pascha legitimo
ordine gaudeamus, sic et in hoc saeculo, quamdiu uiuimus,
paenitentiam agere debemus, ut (in futuro peccatorum) indulgentiam
accipere et ad aeternum gaudium peruenire possimus.
sed ita debet unusquisque pro suis criminibus suspirare, lacrimas
fundere, elimosynas dare, ut deo auxiliante, quamdiu uiuit,
semper crimina ipsa conetur effugere. sicut enim sine
minutis peccatis nullus umquam aut fuit aut esse poterit, ita
sine capitalibus criminibus donante deo et auxiliante omnibus
modis esse debemus.

Et ut haec obtinere possimus, si nos alio tempore inpedimenta
mundi detinent obligandos, uel in diebus sanctae quadragesimae
in lege domini, sicut scriptum est, die noctuque meditemur
et ita cor nostrum diuinae legis dulcedine repleamus,
ut in nobis nullum locum uirtutibus uacuum, quem obtinere
possint uitia, relinquamus. sicut enim tempore messium uel
uindemiarum, fratres carissimi, unde caro nostra sustentari
possit, colligitur, ita in diebus quadragesimae quasi spiritalium
uindemiarum uel messium tempore, unde anima nostra in
aeternum possit uiuere, congregetur, quia, sicut neglegens
quisque tempore uindemiarum uel messium nihil colligens per
totum anni spatium fame torquebitur, ita, qui in hoc tempore
spiritale triticum et caeleste mustum ieiunando, legendo, orando [*] [*]

in horreis animae suae prouidere et congregare neglexerit, in
aeternum durissimam sitim et crudelem inopiam sustinebit.

Certissime scitote, fratres carissimi, quia, qualis est caro,
quae post multos dies percipit cibum, talis est anima, quae
non adsidue pascitur dei uerbo. et quomodo caro per famem
et inopiam tenuis et sicca uelut quoddam simulacrum efficitur,
ita et anima, si uerbi dei cibo non pascitur, arida et inutilis
et ad nullum opus bonum congrua inuenitur. considerate,
fratres carissimi, et horreum et canabam et cellarium annis
singulis praeparamus, unde anno uno cibum habeat caro nostra:
putatis, quantum debemus recondere, unde in aeternum sustentetur
anima nostra? et ideo, fratres carissimi, uel istis paucis
diebus recedant inpedimenta mundi, quia secundum scripturam
multos neglegentes miseros faciunt. recedat carnalis laetitia,
recedant uenenis plena mundi istius blandimenta. carnis gaudia
minuantur, ut animae lucra spiritaliter praeparentur propter
illud, quod scriptum est: uae uobis, qui ridetis nunc, quia
lugebitis et flebitis, et illud: beati, qui lugent, quoniam
ipsi consolabuntur. tempus, quod nobis furiosus tabulae
ludus solebat auferre, lectio diuina incipiat occupare et
odiosis fabulis et mordacibus iocis ac detractionibus uenenatis
alloquia de scripturis sanctis succedant. horarum spatiis, in
quibus uenationibus solebamus cum damno animae detineri,
uisitentur infirmi, requirantur in carcere constituti, peregrini
suscipiantur et discordes ad concordiam reuocentur.

Haec si faciamus, fratres, inde nobis parare possimus medicamenta,
unde nobis uulnera feceramus. ante omnia in diebus
ieiuniorum, quod prandere solebamus, pauperibus erogemus, [*] [*]

ne forte aliquis sibi sumptuosas caenas et exquisitis saporibus
epulas studeat praeparare et corpori suo magis commutasse
quam subtraxisse ciborum abundantiam uideatur. nihil prodest
longum tota die duxisse ieiunium, si postea ciborum suauitate
uel nimietate anima obruatur. illis enim mens repleta turpescit
et inrigata corporis nostri terra spinas libidinis germinabit.
sit ergo temperatus cibus, numquam nimium uenter expletus
et plus semper de cibo cordis quam de cibo corporis cogitemus,
qui intus in homine interiore facti sumus ad imaginem dei,
in carne autem de limo terrae formati sumus. et uidete, fratres,
si iustum est, ut caro de terra facta interdum bis in die capiat
cibum et anima, quae imago dei est, uix post plures dies
capiat uerbum dei, cum tamen expediat nobis, ut amplius imaginem
dei in nobis, quam nostram carnem debeamus honorare.
qui enim de sola carne cogitant, bestiis et pecoribus similes
sunt et, qui ita agunt, iam in se dei imaginem contriuerunt.
caro uero uelut ancilla gubernetur et anima tamquam domina
legitima praeferatur. iam si aliter factum fuerit, si nos non
agnoscamus ad imaginem dei factos et plus de carne quam
de anima cogitemus, timeo, ne nos spiritus sanctus per prophetam
arguat dicens: homo, cum in honore esset, non
intellexit. comparatus est iumentis insipientibus et
similis factus est illis.

Lectiones diuinas et in ecclesia, sicut consuestis, libenter
audite et in domibus uestris relegite. si aliquis ita fuerit occupatus,
ut ante refectionem scripturae diuinae non possit [*] [*]

insistere, non eum pigeat in conuiuio suo aliquid de scripturis
diuinis legere, ut, quomodo caro pascitur cibo, sic reficiatur
anima dei uerbo, ut totus homo, id est exterior et interior de
sancto et salutari conuiuio satiatus exsurgat. nam si sola caro
pascitur et anima dei uerbo non reficiatur, ancilla satiatur et
domina fame torquetur. et hoc quam sit iniustum, sanctitas
(uestra) non potest ignorare, et ideo, sicut iam dixi, lectiones
diuinas illo desiderio et audire et legere debetis, ut de ipsis
in domibus uestris et alibi, ubicumque fueritis, etiam loqui et
alios docere possitis et uerbum dei uelut munda animalia cogitatione
adsidua ruminantes utilem sucum, id est spiritalem
sensum et in uobis sumere et aliis (deo) adiuuante propinare
possitis inplentes illud, quod scriptum est: et calix tuus
inebrians quam praeclarus est, inplentes illud, quod beatus
apostolus hortatur et admonet dicens: siue manducetis siue
bibatis siue aliquid faciatis, omnia ad gloriam dei facite.
et si infirmitas non prohibet, cottidie ieiunate et ad uigilias alacri
et feruenti deuotione consurgite propter illud, quod scriptum
est: die noctuque uigilat spiritus meus ad te, deus, et
iterum: ad te orabo, domine, mane et exaudies uocem
meam, et iterum: media nocte surgebam ad confitendum
nomini tuo, domine. ad quam rem etiam dominus et saluator
noster in euangelio hortatur et admonet dicens: uigilate
et orate, ne intretis in temptationem, quod ipse praestare
dignetur, cui est honor et imperium cum patre et spiritu
sancto in saecula saeculorum. Amen. [*] [*]