Sermones (12)

XII. DEMONITIO.

Modo, fratres carissimi, cum diuina lectio legeretur, audiuimus
beatum apostolum terribiliter nos et salubriter admonentem.
sic enim ait: omnes nos manifestari oportet ante
tribunal Christi, ut referat unusquisque propria corporis
sui, prout gessit, siue bonum siue malum. quam
rem etiam dominus in euangelio denuntiat dicens: filius
hominis uenturus est in gloria sua cum angelis suis
et tunc reddet unicuique secundum opera sua. diligenter,
quaeso, adtendite, fratres carissimi, et mecum pariter
expauescite, quia non dixit, quod reddet unicuique secundum
misericordiam suam, sed secundum opera eius. hic enim est
misericors, ibi iustus est. nam quod non statim uindicat in
peccatores, patientia est, non neglegentia. non ille potentiam
perdidit, sed nos ad paenitentiam reseruauit. unde ualde timendum
est, ne, quantum diutius exspectat, ut corrigamur,
tanto grauius uindicet, si emendari noluerimus. [*] [*]

Cum haec ita sint, scire et intellegere debemus, fratres
carissimi, nihil nobis esse salubrius, quam ut damnatis omnium
rerum praesentium uoluptatibus id potius cogitemus, quando
erimus de hoc saeculo transituri uel quando tabernaculum
nostri corporis ultimo die superueniente deposituri et iterum
illud resurrectionis tempore recepturi, ut cum eodem recipiamus,
prout gessimus, siue bonum siue malum. et ideo rogo
uos, fratres, ut cotidie id potius cogitemus, quales erimus in
die iudicii purissimis angelorum conspectibus offerendi et aeterno
iudici rationem de libris conscientiae reddituri. remotis
enim omnibus probationibus certum est in die illa ipsum ante
se hominem constituendum et ipsam sibi animam de cordis
speculo demonstrandam et testes contra eam non deforis aliunde,
sed intus de ipsa anima proferendos. adicienda erunt
non aliqua peregrina, sed nimium nota testimonia, id est opera
sua. ordinabuntur ante infelicem animam peccata uel crimina
sua, ut eam et conuincat probatio et confundat agnitio secundum
illud, quod scriptum est: arguam te et statuam illam
contra faciem tuam. quicumque se, modo dum liceat,
emendare neglexerit, ante illum caelestem populum primum
excepturus erit de confusione supplicium et anima, quae modo
per paenitentiam conpendiosa transactione peccatorum suorum [*] [*]

putridines curare dissimulat, ante illud tribunal metuendum
sine ullo remedio in perpetuum uulnerata remanebit.

Quae cum ita sint, bene nobiscum ageretur, si iam sic
nunc paeniteremus super malis nostris, quomodo tunc sine ullo
remedio paenitebimus, si foeditates et confusiones nostras,
quem ad modum tunc uisuri sumus, sic eas iam nunc uidere
et horrere possemus. o si iam nunc faciem peccatricis animae
liceret oculis corporis intueri et conscientiae nostrae uultum
in oculorum praesentiam permitteremur adducere! quod si liceret,
nec dici potest, quanto studio quantoque metu urgueremur
foedata conponere, maculata detergere, uulnerata curare.
ideoque, quia non possimus oculis corporis, inspiciamus nos,
in quantum possimus, uel oculis cordis et nunc conscientias
nostras ante conspectum interioris hominis constituamus. ipsi
nosmet ipsos castigemus, ipsi nobiscum rationem de cotidiana
conuersatione faciamus. alloquatur se in secretis cordis unaquaeque
anima et dicat: uideamus, si hunc diem sine peccato,
sine inuidia, sine obtrectatione, sine murmuratione transegi,
uideamus, si hodie, quod ad profectum animae pertinet, operatus
sum. puto, quod hodie mentitus sum, per iram uel [*]

concupiscentiam uictus sum nec alicui bene feci nec postremo
metu aeternae mortis ingemui. quis mihi reddet hanc diem,
quam in uanis rebus perdidi, quam cogitationibus obnoxiis pessimisque
consumpsi?

Ac sic, fratres, de omnibus neglegentiis nostris conpungamur
in cubiculis, id est in cordibus nostris, ipsi nos condemnemus,
ipsi nos accusemus cotidie iudici nostro et, dum in
hac carne sumus, contra carnem ipsam auxiliante domino cotidie
dimicemus. uincamus uoluntates et intentiones nostras,
dum nobis tempus illud exoptatissimum ac beatissimum felici
mutatione aeternae uitae succedit, quando inplebitur illud,
quod dominus dixit: et erunt homines similes angelis,
et iterum: tunc iusti fulgebunt sicut sol in regno patris
eorum.

Putas, qualis tunc erit splendor animarum, quando solis
claritatem habebit lux corporum? tunc enim, cum ad istam
beatitudinem uenerimus, nulla erit tristitia nobis, nullus timor,
nulla mors. nulla nobis ad seruiendum domino nostro iam
obsistet infirmitas, nulla contradicet miseriae carnalis [*] [*]

aduersitas, nulla uel ulterius remanebit pugnandi necessitas. ueniet,
inquam, tempus illud, quando cibi somnique refectio nulla
iam desideretur, nulla sentiatur ieiunii lassitudo, nulla timeatur
uel de carne inquietudo uel de hoste temptatio, sed aduersario
in inferni profunda detruso perfruemur primum felicitate hac,
ut incipiamus nec uelle ultra. peccare nec posse. cessante
omni iniquitate, omni miseria, omni maerore totum innocentia,
totum laetitia, totum felicitas possidebit. nullam inferior miseriam,
nullam felicior timebit inuidiam, quia exinanita et penitus
extincta omni malignitate transibit in pectoribus hominum
caritas angelorum, quibus admixti homines iam caelestes recepta
carne sine carnis infirmitate fulgebunt. et ideo nullum
ulterius patientur de sempiterna domini sui uirtute fastidium,
nullum sub perenni laudum suarum exultatione defectum. habebimus
plenam beatitudinem inter illa inmensa beneficia dei
nostri, ut numquam in referenda ei gratiarum actione quassemur
coheredes effecti eius, qui dixit: uenite, benedicti [*] [*]
patris mei, percipite regnum, quod uobis paratum est
ab origine mundi.

Ecce qualem beatitudinem perditurus erit, qui (se) secundum
paenitendi tempus emendare noluerit, qui se de rebus
suis, dum sunt suae, non redemerit, qui medicamenta in uulneribus
uertens auaritiae uel luxuriae infelicia colla subdiderit.
nos uero, fratres, deo auxiliante dedignemur seruire peccatis,
quibus tanta beatitudo praeparatur in caelo. dum ergo licet
nobis et in potestate nostra est, respuamus falsa et transitoria,
ut ea, quae uere bona sunt, recipere mereamur. uacuemur
uitiis, repleamur uirtutibus, quia nemo potest bona suscipere,
si se a malis noluerit liberare. uasa enim limo plena liquorem
elementi puri recipere et condere non possunt et ager
spinosus nisi fuerit cultoribus industria stirpatus, non nutribit
semina iniecta, sed suffocat, quia scriptum est: quod benignus
spiritus sanctus non habitabit in corpore subdito
peccatis. dum in hoc mundo uelut in procelloso pelago nauigamus,
ut ad patriam paradisi peruenire possimus, festinemus
uitiorum exhaurire sentinam, ut anima nostra bonis operibus
ornata uelut nauis diuersarum [cum] mercium plena in
portum aeternae beatitudinis ancoram figere et ad angelorum
consortium mereamur peruenire, ubi ab auditu malo liberati
illam felicem et desiderandam uocem mereamur audire: euge,
serue bone et fidelis, quia supra pauca fidelis fuisti,
supra multa te constituam. intra in gaudium domini [*] [*]

tui, praestante domino nostro Iesu Christo, cui est honor et
imperium in saecula saeculorum. Amen.