Passio Agaunensium Martyrum (6-9)

Uictor autem martyr nec legionis eiusdem fuit neque
miles, sed emeritae iam militiae ueteranus. hic cum iter
agens subito incidisset in hos qui passim epulabantur laeti
martyrum spoliis atque ab his ad conuescendum inuitatus
prolatam ab exultantibus per ordinem causam cognouisset,
ac detestatus conuiuas detestatusque conuiuium refugiebat
requirentibusque ne et ipse forsitam Christianus esset,
Christianum se et semper futurum esse respondit ac statim
ab inruentibus interfectus est ceterisque martyribus in eodem
loco sicut morte ita etiam honore coniunctus est. haec nobis
tantum de numero illo martyrum conperta sunt nomina: id [*]

est beatissimorum Maurici, Exuperi, Candidi atque Uictoris,
cetera uero nobis quidem incognita, sed in libro uitae scriptasunt.
ex hac eadem legione fuisse dicuntur etiam illi martyres
Ursus et Uictor quos Salodoro passos fama confirmat.
Salodorum uero castrum est supra Arulam flumen neque
longe a Rheno positum.

Operae pretium est etiam illud indicare qui deinde
Maximianum trucem tyrannum exitus consecutus est. cum
dispositis insidiis genero suo Constantino tunc regnum tenenti
mortem moliretur, deprehenso dolo eius apud Massiliam
captus nec multo post strangulatus teterrimoque hoc supplicio
adfectus impiam uitam digna morte finiuit. ad uero
beatissimorum Agaunensium martyrum corpora post multos
passionis annos sancto Theodoro eiusdem loci episcopo reuelata
traduntur in quorum honorem cum exstrueretur basilica
quae uastae nunc adiuncta rupi uno tantum latere adclinis
iacet, quid miraculi tunc apparuerit, nequaquam tacendum
putaui. accidit, ut inter reliquos artifices, qui inuitati conuenisse
ad illud opus uidebantur, quidam adesset faber quem
adhuc gentilem esse constaret. hic cum dominico die quo
ceteri ad exspectanda diei illius festa discesserant in fabrica
solus substitisset, in illo secreto se subito clara luce manifestantibus
sanctis hic idem faber rapitur atque ad poenam
uel ad supplicia distenditur et uisibiliter turbam martyrum [*]

cernens uerberatus etiam et increpatus, quod uel die dominico
ecclesiae solus deesset uel illud fabricae opus sanctum suscipere
gentilis auderet. quod adeo misericorditer a sanctis
factum constitit, ut faber ille consternatus et territus salutare
sibi nomen poposcerit statimque Christianus effectus sit.

Neque illud in sanctorum miraculis praetermittam,
quod perinde clarum atque omnibus notum est. mater familias
-Quinti egregii atque honorati uiri cum ita paralysi fuisset
obstricta, ut ei etiam pedum usus negaretur, a uiro suo, ut
Agaunum per multum itineris spatium deferretur, poposcit.
-quo cum peruenisset sanctorum martyrum basilicae famulantium
manibus inlata pedibus ad diuersorium rediit, ac
sanitati de praemortuis. restituta membris nunc miraculum
suum ipsa circumfert. haec duo tantum mira passioni sanctorum
inferenda credidi. ceterum satis multa sunt quae uel
in purgatione daemonum uel in reliqus curationibus quotidie
illic per sanctos suos domini uirtus operatur. [*]

Misi ad beatitudinem tuam scriptam nostrorum martyrum
passionem. uerebar namque ne per incuriam tam gloriosi
gesta martyrii ab hominum memoria tempus aboleret. porroab
idoneis auctoribus rei ipsius ueritatem quaesiui, ab his
utique qui adfirmabant se ab episcopo Genauensi sancto Isaac
hunc quem praetuli passionis ordinem cognouisse, qui credo
rursum haec retro a beatissimo episcopo Theodoro uiro temporis
anterioris acceperit. itaque cum alii ex diuersis locis
atque prouinciis in honorem officiumque sanctorum auri
atque argenti diuersarumque rerum munera offerant, nos
scripta haec nostra uobis suffragantibus dignanter offerimus
exposcens pro his intercessionem omnium delictorum atque in
posterum iuge praesidium patronorum semper meorum.
Mementote uos quoque nostri in conspectu domini, sanctorum
semper officiis inhaerentes, domine sancte et merito beatissime
frater. [*]