Formulae Spiritalis Intellegentiae (5)

V. DE UARIIS NOMINUM APPELLATIONIBUS.

Homo aut homo totus aut mens; in Genesi: fecit deus
hominem ad imaginem et similitudinem suam. et
in malam partem in psalmo: exurge, domine, non confortetur
homo, hoc est caro uel diabolus.

Uir spiritus, id est mens; in apostolo: caput mulieris
uir. item uir in malam partem in Genesi: bona facie
ualde uirgo, quam uir non cognouerat, id est diabolus,
qui plerumque mentem cogitatione corrumpit.

Mulier anima siue caro humana; in apostolo: caput
mulieris uir.

Uirgo ecclesia uel sanctae animae; in apostolo: des pondi
enim uos uni uiro uirginem castam exhibere
Christo. [*] [*]

Rex dominus; in apostolo: rex regum et dominus
dominantium.

Regina ecclesia; in psalmo: adstitit regina a dextris
tuis. et iterum regina anima imperans corpori.

Pater dominus; in propheta: et ero uobis in patrem
et uos eritis mihi in filios et filias, dicit dominus
omnipotens.,

Mater ecclesia uel Hierusalem caelestis; in apostolo: illa
autem quae sursum est Hierusalem libera est, quae
est mater nostra.

Frater Christus uel proximus; in psalmo: narrabo
nomen tuum fratribus meis.

Soror ecclesia, synagogae uel Christo anima; in canticis
canticorum: soror mea sponsa.

Uir et uxor Christus et ecclesia, intellectus spiritalis et
historia scripturarum; in apostolo: uiri, diligite uxores
uestras sicut et Christus dilexit ecclesiam.

Sponsus Christus ideo quod a patre ab initio sit promissus;
in psalmo: et ipse tamquam sponsus procedens
de thalamo suo.

Sponsa ecclesia, quae utique diuinis sponsionibus sit promissa;
in cantico canticorum: ueni a Libano, sponsa,
ueni a Libano.

Filius populus credentium; in apostolo: iam non est
seruus sed filius; quod si filius, et heres per deum. [*] [*]

Filia anima fidelis siue ecclesia; in psalmo: audi, filia,
et uide.

Proximi fide propinqui; in Salamone: uenite manducate
et bibite et inebriamini proximi.

Amici concordes in deum; in euangelio: uos amici mei
estis.

Senex consummatae iustitiae; in Genesi: et mortuus
Abraham senex et plenus dierum. et in Salamone:
cani sunt hominis sensus et aetas senectutis uita
inmaculata. et in alteram partem de Salamone: cumque
iam senex esset, deprauatum est cor eius.

Iuuenes alacres in deum; in epistula Iohannis: scribo
uobis, iuuenes, quia fortes estis et uerbum dei in
uobis manet et uicistis malignum. et in malam
partem in regnorum libro de Roboam: derelicto consilio
seniorum locutus est secundum consilium iuuenum.

Paruulus mente humilis et simplex; in euangelio: abscondisti
haec a sapientibus et prudentibus et
reuelasti ea paruulis; item in alteram partem in
apostolo: cum essem paruulus, loquebar ut paruulus.

Meretrix anima peccatrix, quae relicto caelesti uiro suo, [*] [*]

id est Christo, adulterinos de diabolo iniquitatis fructus concipit;
in Hieremia: facies mulieris meretricis facta
est tibi.

Operarii apostoli uel praedicatores euangelii; in euangelio;
messis quidem multa, operarii autem pauci.

Pastor dominus: ego sum pastor bonus. item pastor
apostolus; in euangelio: pasce oues meas.

Mercennarii seruientes domino non pro amore tantum diuino
sed pro temporali retributione; in euangelio: quanti mercennarii
patris mei abundant panibus!

Piscatores apostoli uel doctores; in euangelio: et faciam
uos fieri piscatores hominum.

Medicus Christus uel doctus; in Salamone: mansuetus
uir cordis est medicus. et iterum; non egent sani
medico sed male habentes.

Diues fidelis abundans spiritalibus bonis; in apostolo:
quia diuites facti estis in illo in omni scientia et
in omni uerbo. et in malam partem: uae uobis diuitibus
in euangelio.
Pauper humilis; in euangelio: et erat quidam Lazarus
pauper. et iterum: beati pauperes spiritu. in malam
partem in psalmo: quia pauperes facti sumus nimis. [*] [*] [*] [*]

Uestitus habens baptismi uel fidei integritatem; in euangelio:
et uidit ibi hominem non uestitum ueste
nuptiali.

Nudus carens baptismi uestimento uel diuino adiutorio;
in Apocalypsi: tu autem es nudus et miser. et in bonam
partem in euangelio: et reiecta, inquit, sindone nudus
profugit ab eis, id est nudus terrena facultate.

Uiui iusti; in psalmo: placebo domino in regione
uiuorum. et in alteram partem: et laudaui magis
mortuos quam uiuentes, in Ecclesiaste.

Mortui peccatores uel infideles; in euangelio: sine
mortui sepeliant mortuos suos. et in bonam partem:
beati mortui qui in domino moriuntur. item et:
mortui estis et uita uestra abscondita est cum
Christo in deo.

Cadauera infidelium corpora; in propheta: et impleam
uallem Iosaphat cadaueribus mortuorum. item in
aliam partem: posuerunt cadauera seruorum tuorum.

Sepulchrum corpus peccatoris mortuam uitiis animam
intrinsecus retinens; in euangelio: quia similes estis [*] [*]

sepulchris dealbatis, quae foris parent hominibus
speciosa, intus uero plena sunt ossibus mortuorum.