Formulae Spiritalis Intellegentiae (4)

IIII. DE ANIMANTIBUS.

Aues sancti, quod ad superiora corde euolent; in euangelio:
et fecit ramos magnos ita ut possent sub umbra eius
aues caeli habitare.

Uolatus sanctorum excessus in deo uel in scripturis intellectus;
in psalmo: et uolabo et requiescam.

Alae duo testamenta; in Ezechiele: unumquodque duabus
alis uelabat corpus suum.

Pinnae scripturae; in psalmo: pinnae columbae deargentatae.

Nidus ecclesia aut requies excelsa sanctis; in psalmo: et
turtur nidum sibi ubi reponat pullos suos. et aliter
nidus bona conscientia, in qua bonarum cogitationum fetus
fouentur atque in opera pariuntur, ut postea filii appellentur;
in psalmo: filii tui sicut nouella oliuarum in circuitu
mensae tuae.

Pulli sancti; in psalmo ut supra. et in malam partem in
Salamone: et pulli aquilarum deuorent eum.

Aquilae sancti; in euangelio: ubi fuerit corpus, illuc
congregabuntur aquilae. et in malam partem: pulli aquilarum
deuorent eum.-
Struthio hereticus uel philosophus, quod quasi cum pinnis [*] [*]

sapientiae tamen non euolat; in Esaia: et erit cubile draconum
et pascua struthionum.

Pelecanus dominus Christus in passione aut uir sanctus
solitudini deditus; in psalmo: similis factus sum pelecano
solitudinis.

Coruus nigredo peccatoris uel daemonis; in Salamone:
effodiant eum corui de conuallibus. item in bonam partem
in cantico canticorum de sponso: crines eius ut abietes,
nigri sicut corui.

Perdix diabolus; in propheta: clamauit perdix, congregauit
quae non peperit.

Columba spiritus sanctus; in euangelio: et uidi spiritum
dei descendentem sicut columbam. item in aliam partem:
in Ephraim columba sine sensu non habens cor.

Turtur spiritus sanctus aut uir sanctus aut intellegentia
spiritalis; in canticis canticorum: uox turturis in terra
nostra audita est. sed tunc columba spiritus sanctus
dicitur, quando scripturae sacrae manifesta dissertio est; tunc
uero turtur spiritus sanctus intellegitur, cum scripturae altis
atque obscuris mysteriis eleuantur.

Miluus significat, ut puto, rapacem uel elatum; in psalmo
secundum Hebraeum: milui abies domus est. [*] [*]

Accipiter interdum sanctus, ut puto, rapiens regnum dei;
in Iob: numquid in sapientia tua plumescit accipiter?

Nycticorax Christus uel uir sanctus infidelibus despicabilis;
in psalmo: factus sum sicut nycticorax in domicilio.

Passer nonnumquam dominus aut uir sanctus; in psalmo:
etenim passer inuenit sibi domum. est et aliter passer,
de quo dicitur ad sanctum: transmigra in montem sicut
passer.

Gallus dominus, ut puto, aut sanctus; in Salamone: et
gallus ambulans inter gallinas laetus. et in Iob: quis
dedit gallo intellegentiam, et in alteram partem: et
asportari te faciam sicut asportatur gallus gallinacius.

Gallina sapientia siue ecclesia siue anima; in euangelio:
sicut gallina congregat pullos suos sub alis suis.

Uespertiliones idolorum monstra tenebris dedita; in propheta:
ut adoretis talpas et uespertiliones.

Scarabeus in propheta: et scarabeus de ligno clamabit,
ut putant quidam, de domino.

Lucustae populi; in euangelio: esca autem eius erat
lucustae.

Apes forma uirginitatis siue sapientiae; in Salamone:
uade ad apem et disce quam operatrix sit; et in malam
partem in propheta: et api quae est in Assur.

Musca diabolus; in Salamone: muscae moriturae exterminant
oleum suauitatis. [*] [*]

Bestiae diabolus uel omnes feri; in psalmo: ne tradas
bestiis animas confitentes tibi.

Leo dominus: uicit leo de tribu Iuda; item in aliam
partem: ne quando rapiat ut leo animam meam.

Pardus diabolus uel peccator moribus uarius; in propheta:
sicut Aethiops non mutabit pellem et pardus uarietatem.

Elephans peccator inmanis; in regnorum: et adducebant
ad Salamonem simias et elephantos.

Ursus diabolus aut duces saeui; in regnorum: et egressi
sunt duo ursi et comederunt eos.

Ceruus Christus uel sancti: sicut ceruus desiderat ad
fontes aquarum.

Lupus diabolus uel heretici; in euangelio: intrinsecus .
autem sunt lupi rapaces. item in bonam partem:
Beniamin lupus rapax, apostolum Paulum significans.

Aper diabolus; in psalmo: exterminauit eam aper de
silua.

Tigris feminea interdum arrogantia; in libro Iob secundum
Hebraeum: tigris periit eo quod non habuerit praedam.

Rinoceron fortis quique uel in bonam uel in malam
partem; in libro lob secundum Hebraeum: numquid uolet
rinoceros seruire tibi. [*] [*]

Monoceron hoc est unicornis; in psalmo: et dilectus
quem ad modum filius unicornium, id est singularis
potentiae uel sanctorum, qui teneant unicum dei uerbum. et
in aliam partem: et a cornibus unicornium humilitatem
meam. unicornes hic superbos uel unum testamentum
habentes.

Onager heremita; in Iob: quis dimittet onagrum liberum?
potest et populus ille Iudaeorum onager dici, quia
sequitur in eodem libro: et uincula eius quis soluit?
uincula utique praeceptorum.

Inuleus Christus aut sanctus propter gratiarum uarietatem;
in Salamone: similis esto tu, fratruelis meus, dammulae
aut hinulo ceruorum.

Damma idem quod supra.

Lepus timens deum; in psalmo: petram refugium leporibus
et erinaciis.

Erinacius idem quod supra; et erinacii gens inualida, qui
fecerunt in petris domos sibi.

Uulpes hereticus uel diabolus uel peccator callidus; in
euangelio: ite, dicite uulpi illi.

Animal homo carnalis; in apostolo: animalis autem
homo non percipit ea quae sunt spiritus dei. [*] [*]

Iumentum intellectu et eloquio carens; in psalmo: ut
iumentum factus sum apud te.

Equus uir sanctus; in Abacuc: qui ascendis super
equos tuos; et in malam partem: fallax equus in salutem.
Mulus inrationabilis quisque; in psalmo: nolite fieri
sicut equus et mulus quibus non est intellectus.

Asinus corpus humanum uel populus gentilium; in euangelio:
et adduxerunt ad Iesum asinam et pullum eius
et eum desuper sedere fecerunt.

Asina corona uel plebs carens dei notitia; in euangelio
idem quod supra.

Camelus diuites rebus saeculi onusti uel moribus distorti;
in euangelio: facilius est camelum per foramen acus
transire quam diuitem intrare in regna caelorum.
Tauri principes populorum; in psalmo; tauri pingues
obsederunt me.

Boues apostoli, qui suscepto iugo Christi euangelii in
uomere mundum exarauerint; in psalmo: offeram tibi boues
cum hircis.

Uaccae carnalibus uitiis pleni; in psalmo: inter uaccas
populorum. [*] [*]

Uitulus, Christus siue sancti: tunc inponent super altare
tuum uitulos. et in aliam partem: circumdederunt me
uituli multi, hoc est lasciuientes.

Sues peccatores inmundi; in epistula Petri: et sus lota
in uolutabro luti.

Arietes apostoli uel ecclesiarum principes; in psalmo: adferte
domino filios arietum.

Oues populi fideles; in euangelio: oues meae uocem
meam audiunt.

Pecora simpliciores quique, minus praediti rationandi
subtilitate; in Salamone: pasce animas pecorum tuorum.

Hirci peccatores siue gentiles; in Daniele: ecce autem
hircus caprarum ueniebat ab occidente super faciem
totius terrae. item in bonam partem: offeram tibi boues
cum hircis.

Caprae iusti interdum ex gentibus uenientes; in Salamone;
capillatura tua sicut grex caprarum, quae reuelatae
sunt de Galaad.

Agni Christus uel apostoli aut sancti; in euangelio: pasce
agnos meos.

Haedi peccatores; in euangelio: haedos autem a sinistris
Talpae idola uel heretici, qui non uident ueritatem; in
Esaia: ut adoretis talpas et uespertiliones. [*] [*]

Canis diabolus uel Iudaeus uel gentilis; in psalmo et de
manu canis unicam meam. et in aliam partem in Ecclesiaste:
melior est canis uiuus leone mortuo. hic leonem
diabolum, canem uero gentilem uel hominem peccatorem
accipiendum putant, quod ille ad fidem uel paenitentiam possit
uenire, ille non ueniat.

Ranae daemones: in Apocalypsi: et uidi de ore draconis
spiritus tres inmundos in modum ranarum, sunt
autem spiritus daemoniorum. item ranae heretici, qui
in caeno uilissimorum sensuum conmorantes uana garrulitate
blaterare non desinant.

Formica prouidus uel operarius; in Salamone: uade ad
formicam, o piger.

Uermis Christus pro humilitate adsumpti hominis; in
psalmo: ego autem sum uermis et non homo. item in
aliam partem in Esaia: uermis eorum non morietur, id
est, siue ipse uermis siue peccati conscientia.

Aranea.humana fragilitas; in psalmo: et tabescere fecisti
uelut araneam animam eius.

Serpens diabolus uel maligni homines; in euangelio:
serpentes genimina uiperarum. item in alteram partem
in euangelio: sicut Moses exaltauit serpentem in deserto.
[*] [*]

Draco, diabolus uel apertus persecutor; in psalmo: tu confregisti
caput draconis, dedisti eum escam populo
Aethiopum.

Scorpius diabolus uel ministri eius; in euangelio: dedi
uobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones.

Uipera idem quod supra in euangelio: serpentes genimina
uiperarum.