De Laude Heremi (31-35)

Quis enim enumerare beneficia heremi digne queat
uirtutisque commoda habitantium in ea? in mundo positi, quodam
modo extra mundum recedunt, in solitudinibus, ut ait [*] [*]

Clari apud ueteres saeculi huius uiri defatigati laboribus
negotiorum suorum in philosophiam se tamquam in
domum suam recipiebant. quanto pulchrius ad haec manifestissimae
sapientiae studia diuertunt magnificentiusque ad
solitudinum libertatem et desertorum secreta secedunt, ut
philosophiae tantum uacantes in illius heremi deambulacris
tamquam in suis gymnasiis exerceantur ? ubi, quaeso, salubrius
quam in deserti habitatione seruetur pascha? sed uirtutibus
et continentia, continentia, inquam, quae uelut alia quaedam
est cordis heremus. nam et Moses quadraginta continuos se
in heremo dies, totidem et post se illic Helias ieiunio dedit,
et uterque ibi inediam ultra humani effectus uires extendit,
deinde et dominus idem, sed in deserto abstinentiae tempus
exegit. nec praeterea usquam legimus spatia eadem exacta ieiunio,
ut putandum sit aliquem tribui per dominum locis illis uigorem.

Ubi, quaeso, magis uacare, et quam suauis sit dominus,
uidere contingit? ubi promptior ad perfectionem tendentibus
uia panditur? ubi maior uirtutibus campus aperitur? ubi
facilius mentis ut possit circumspicere custodia? ubi liberior
cordis, ut deo inhaerere certet, intentio, quam illis utique
secretis, in quibus deum non solum inuenire promptum est
uerum etiam custodire? [*] [*]

Et quamuis saepe in heremo tenuis soli puluis occurrat,
nusquam tamen firmius euangelicae illius domus fundamenta
iaciuntur. in illis licet aliquis consistere harenis uelit, nequaquam
tamen super harenas domum construit, nusquam magis
quam illic supra petram praedictam illud aedificium collocatur,
quod inmobili stabilitate fundatum inconcussa mole
durabit, ut tempore ingruentium procellarum non flantibus
uentis, non inmissis torrentibus subruatur. itaque habitatores
deserti talia sibi aedificia sed in cordibus fabricant, illi qui
summa imis appetunt, excelsa humilitate sectantur desides
atque inmemores terrenorum ob spem uotumque caelestium.
qui abiciunt, dum egere malunt, diuitias, egere festinant, dum
esse diuites concupiscunt; die ac nocte labore uigiliisque
decertant, ut adprehendant uitae illius principium, cuius non
inuenietur extremum. sic materno heremus sinu continet illos
aeternitatis rectissime auaros, bene prodigos breuitatis, incuriosos
praesentis temporis, certos futuri, et per haec adsequuntur,
ut in quos saeculorum fines decurrerunt, his saecula
sine fine contingant.

Feruent ibi conscriptae interioris hominis salubriter
leges et aeterni saeculi iura subtilius. non illic humana criminum
facinorumque praescripta uim suam resonant, nec se
ultricia capitalium delictorum iura exerunt. cor nisi purissimum
indignae leges faciunt reum, atque ipse omni studio mentis
motus interior intra iustitiae terminos coercetur, eodemque
se iudice uel leuium cogitationum principia plectuntur. apud
alios malum sit malum fecisse, apud hos uero malum est
bonum non fecisse.