Libellus Adversus eos qui contra Synodum Scribere Praesumpserunt (10-12)

Post illa, quae de accusatoribus prolata sunt, addidistis,
cur personae iussae sint praesentari, quas saepe imperialis
flagitasset auctoritas, ad defraudationem genii pertinere eius,
qui nunc in sede apostolica quasi in quadam arce consistit.
uere uobis dicit Sapientia: homo infirmus et exigui [*] [*]

temporis ad intellectum non perueniet, sed laboret,
ut sciat quid acceptum sit apud dominum, et iterum
dicunt Prouerbia: qui odit se qui neglegit studia, inperitis
enim obuiat mors. quid illam quae ex uiperina
scientia descendit ignorantiam fingitis? quid adhibetis mira
latrocinandi arte praestigia simplicitatem fronte monstrando?
de uobis uere dictum est : qui loquitur mendacium, ex
propriis loquitur. istam laetitiae faciem ex iudiciorum
censura uenientem uafra prouisione sacerdotis uestri oculis
abstulistis, ut eum talibus aduersus acies uestras instructum
munitionibus et innocentiae in testimonio orbis tela deferentem
ab ipsis iudiciorum adytis pelleretis, prouidentes ut nec sine
inpugnatione insons uiueret nec haberet solacium de incorrupta
iudicum inquisitione pulsatus. uos praefato et dedistis et
inuidistis examen, cum uno eodemque itinere a uobis disceptationum
dubia subire et prohibetur et cogitur et per singularem
callem ad causam arcendus euocatur, ne manifestam
salutem aut non lacessitus obtineret aut subriperet absolutus.
adulescentiae meae memini me legisse temporibus de quodam
dictum : exuli exilium imperas nec das uos inpetit
prophetae sententia: isti sunt ui.ri qui conturbauerunt
terram et qui concusserunt regna, et iterum: excidentur
ramusculi eorum falcibus, et quae derelicta
fuerint, abscidentur, et rursus: dum non [*] [*]
speratis, ueniet contritio uestra et comminuetur multitudo
uestra, sicut lagena figuli nec non propheta ad
hanc causam specialiter locutus intonuit: dominus inclinabit
manum suam, et corruet qui fert malis auxilium
et cadet cui praestatur auxilium, simulque
omnes consumentur. redeo tamen post uetusta exemplorum
suffugia ad nouellas canonum definitiones. clamat in
alio loco Carthaginiense concilium: quascumque ad accusationem
personas leges publicae non admittunt,
his inpugnandi alterum et nos licentiam submouemus.
quaero a uobis, uiri, quibus indita est ad unguem
polita perfectio, cuius condicionis fuerint ista mancipia,
quae postulata scriptis principalibus intimastis? si ea seruilis
adhuc in potestate alterius catena retinebat et nulla ab
obscenae obligationis conpedibus uestigia in libertatem missa
laxabant, uel uobis disceptantibus fidem aliquam praedictorum
uerba portassent? sed, credo, replicabitis: ueritatem,
quam sponte prolata m illis non habere non poterat, hanc
diuersis crucibus e latebris suis religiosus tortor exegerat,
ut, dum poenis corpora soluerentur, quae gesta fuisse nouerat
anima non celaret. sed quaeso primum ad leges publicas,
deinde ad iudices ora conuertite, qui possunt in defensione
sua sic eloqui: nos, quos dei seruitium post istarum rerum
abiectionem fecit ingenuos, qui seruulorum insultantium [*] [*]
contumelias aut despicimus aut ridemus, quibus scriptum est de
famulis per apostolum: mementote quia uester et illorum
dominus in caelis est, ad haec saeculi mala reuocabimur?
faciendum a nobis est quod facientem alterum profanum
esse contendimus? quod per ministerium iussionis et
manus alienae incestaret aspectum nostrum, nostro peragetur
imperio? nolite hanc ad uniuersas ecclesias mentem rapacium
luporum more et natura seruare, quia postquam nos maculasset
forte pro desideriis uestris cruenta discussio, effectum
in his, quo tenditis, non haberet. sed dicente nobis propheta
ponamus circulum in naribus uestris et frenum
ia labiis, et reducamus uos in uia qua uenistis,
qui eodem propheta adserente inpugnamini, qui dicit: erunt
quasi non sint, et peribunt uiri, qui contradicunt
uobis.

Hoc etiam nouo aduersus nos subdidistis inuento, ipsum
dominum et redemptorem nostrum seruorum subisse iudicia
et caeli operatorem particulae cuidam sponte subiacuisse terrenae,
dum testatur et loquitur: homo Iuda et qui habitas
Ierusalem, iudicate inter me et uineam meam.
hoc etiam beatum Petrum, hoc Paulum apostolum non horruisse
narratis et illam uestram elegantiam ad ius pertrahitis
exemplorum nexibus praecedentem, quasi uobis in hac parte
remanserit cum renitente contentio et ualidis facundiae uestrae [*] [*]

digitis exigantur oblata. Samuelem etiam prophetam mirificum
de conscientiae suae serenitate uulgi dicitis inplorasse testimonium.
quid enim Samuel dixit? scire dominum, quod nullius
umquam substantiam, nullius pecus abegisset, aduersatum
se muneribus et, quod est supra hominem, sponte uenientia
dona uitasse, prouidens scilicet, ne per suspicionum praeiudicia
opinionis damna pateretur. postremum sub diuina adtestatione
patefecit innocentiam, ne humanum subiret examen. redemptor
noster iudicium, quod inter se et uineam suam optat euenire,
dum uestra in praesenti negotio mala respicit, magis inplorat.
sanctus Athanasius Alexandrinae urbis episcopus, dum participum
uestrorum argueretur inuidia, agnoscens sibi per contumeliarum
multitudinem exercitium contingere, non timorem,
uere ad coronae pretium iunxit quod de dignitate submisit,
et ante caelestem de absolutione sententiam personam rei
innocentiae bonus aestimator inpleuit. sic enim Christi milites
sudore suo honorum sibi incrementa parturiunt, dum concessa
fastigia celsiore humilitate castigant, inde laudum cumulos
mercaturi, unde indepta culmina sublimi parcitate moderantur.
sed quamuis beatum Athanasium Romano antistiti, quantum
nosse datur, inparem locus ostendat, facto tamen in negotiis
conparantur. ille praesto fuit iudicibus: iste, quantum et uos
dicitis, aduocauit. ille intentatam discussionem ut dei famulus
non refugit: iste triumphi sui spem in discussorum collectione
constituit. sed quid his longius conlationibus inmoremur? [*]
iudicia et iste uoluit amauit adtraxit ingressus est et, quod
posset fidelium corda doloris iusti aculeis excitare, uenerando
concilio auctoritatem etiam contra se, si mereretur, indulsit.
quis in hac allegationis ipsius fronte nesciret fultum ad coepiscopos
puritatis testimoniis conuenisse, qui hoc, quod districtioni
eorum minus licebat, exhorruit, aestimans illud magis
quolibet modo labefactandum, quod statuisset censor inualidus?
quid praefatum incessitis canina loquacitate ? quid laeditis non
merentem P uotum eius est quod uestrum putatis esse terrorem,
sed astutior in uobis quam in Athanasi aduersariis nouelli
uirus serpentis insibilat. illi nescierunt quod uos optime calletis,
qualiter triumphus tolleretur inpetito. illi prouocatum,
ne audiendus non occurreret, formidabant: uos moram quam
habebant examina non ferentes uenientem iaculis reppulistis
et taedium uobis de sententia praeparatum armorum ultricium
adsumptione conmutastis. o malorum commemoratio, quae
uocem et praestat et subruit, dum illos quos in clamorem
coegerit eorum etiam grauitate facti uerba confundit.

Quis patiatur uos aequo animo garrientes ? ergo nos secundum
adsertionem uestram nouellae utilitatis commoda non amamus,
dum definitis senioribus praestamus obsequium ? hic tota ingenii
uela suspenditis: hic resupinae ceruicis ex secessu pectoris
quicquid habuit flaminis ructus euomuit. aiunt enim: "Moysi
a uobis ieiunia et Helisaei miracula quae egit, dum mortuum [*]

suscitauit, si annosa tantum sectamini , condemnantur". quid
hic rationis inuenit scrutator idoneus? non si auri pallidus
inquisitor occurrat, in sensibus uestris latentium uenarum
motus inueniat et insuetis lucem latebris sermonum fossor admittat.
idcirco ergo cana, miracula non probamus, si iuuenilibus
consensum non praebemus excessibus? si seruum domino,
discipulum magistro euangelii memores subiugamus, quicquid
potuit prodesse neglegimus? alia sunt, inprobissimi hominum,
quae ad usum recentem sine iniuria uetustatis adhibemus.