De Rebaptismate (8-11)

Sed ad haec, ut soles, contradices, opponendo nobis tunc cum baptizarentur
integre ac recte discipulos ac non ut hos haereticos esse
baptizatos. quod ex persona ipsorum et eius qui baptizauit illos sumas
necesse est. et ideo nos ad propositionem hanc tuam non ut accusatores
discipulorum Domini respondemus, sed sicuti compellimur, quia [*] [*]

necesse est ubi et quando et quemadmodum unicuique nostrum salus
sit praestita rationibus inuestigemus. namque natum esse Dominum
nostrum et Christum esse eum multis rationibus a discipulis eius non
immerito credi uidebatur, quod ex tribu Iuda, quod ex genere Dauid
quodque in ciuitate Bethleem fuisset natus et quod pastoribus ab angelis
quoniam saluator illis natus esset eodem momento fuisset annuntiatus,
quo in oriente uisa eius stella sollicitissime fuisset a magis
requisitus et adoratus et illustribus donis et insignibus muneribus
honoratus, quod puer admodum in templo sedens cum legis doctoribus
prudenter et cum admiratione omnium disputasset, quod cum baptizaretur,
ita ut nulli alii contigerat, caelis apertis descensione spiritus
sancti et super eum mansione testimonio etiam patris sui itemque
Ioannis baptistae fuisset clarificatus, quod supra humanam mediocritatem
corda et cogitationes uniuersorum intelligeret, quod languores
et uitia et ualetudines cum potestate maxima curaret atque sanaret,
quod remissiones peccatorum cum euidenti probatione praestaret,
quod daemonia iussu expelleret, quod leprosos uerbo mundaret, quod
aquam in uinum conuertendo conuiuium nuptiale admirabili laetitia
amplificaret, quod caecis uisionem restitueret aut indulgeret, quod
doctrinam patris cum omni fiducia assereret, quod in loco deserto de
quinque panibus quinque milia hominum saturaret, quod reliquiae
atque buccellae plus quam duodecim cophinos implerent, quod mortuos
pro sua pietate passim suscitaret, quod uentis et mari ut quiescerent
imperaret, quod super mare pedibus ambularet, quod uirtutes omnes
omnino perficeret.

Quibus rebus et huiuscemodi compluribus factis ad claritatem eius
pertinentibus consequens esse uidebatur ut quemadmodum Iudaei de
Christo sentiunt, quod tamen de Iesu Christo Domino nostro non
credunt, ut etiam ipsi existimarent, ut talis et tantus nulla obita
morte in aeternum perseueret, et regnum Israel et totius orbis in
perpetuum quod non corriperetur possideret. unde etiam Iudaei ausi
fuerunt eum rapere et in regnum unguere: quod quidem necesse
habuit ille subterfugere: ac propterea discipuli eius arbitrabantur [*]

quod nulla alia ratione uitam aeternam his praestaturus esset, nisi
primum ipse uitam hanc temporalem cum illa aeterna in se ipso
continuasset. denique cum conuersarentur in Galilaea dixit eis Iesus:
incipit filius hominis tradi in manus hominum et
interficient eum, et post triduum resurget. et contristati
sunt nimis, quia, sicuti diximus, longe diuersum prius animis ac mente
conceperant. denique hic fuit etiam Iudaeorum sermo contradictionis
aduersus eum, cum se ipse quidem doceret eos et futura annuntiaret,
illi autem dicerent: nos audiuimus a lege quia Christus
manet in aeternum: et quomodo tu dicis quia exaltari
oportet filium hominis? itaque fuit discipulorum eadem haec
praesumptio de Christo, prorumpente in istum sermonem incrudelitatis
suae Petro ipso duce ac principe apostolorum. cum enim a Domino
simul cum ceteris fuisset interrogatus quidnam sentiret de ipso,
id est quem esse eum existimaret, et primo ueritatem confessus fuisset
dicens esse eum Christum filium Dei uiui et propterea beatus ab illo
iudicatus esset, quod hoc non carnaliter sed per patris caelestis reuelationem
adsecutus esset, idem tamen, ubi coepit Iesus ostendere
discipulis suis quia oporteret eum Hierosolymam ire et multa pati a
senioribus et sacerdotibus et scribis et interfici et post diem tertium
resurgere, nihilominus ille uerus Christi confessor post pauculos dies
assumpto eo coepit illum corripere dicens: propitius sit tibi,
non erit istud, ita ut propterea audire a Domino commeruerit:
uade post me satanas, scandalum mihi es, ob hoc quod
non saperet ea quae sunt Dei sed ea quae sunt hominum. quae increpatio
aduersus Petrum magis magisque eluxit adprehenso Domino,
cum a muliercula conterritus diceret: nescio quid dicas, neque
noui te, et iterum cum hoc idem diceret adhibito iureiurando et
tertio deuotans et iurans adfirmaret quoniam non nosset hominem et
non semel sed saepius eum negasset, quod consilium ei quoniam usque
ad passionem Domini perseueraturum erat multo prius a Domino
palam factum est, ut nos quoque id non ignoremus. denique post [*] [*]
resurrectionem Domini unus e discipulis eius Cleopas cum esset
maestus secundum errorem omnium condiscipulorum suorum, ipsi
Domino tamquam alicui ignoto referens quod contigerat, sic locutus
est dicens de Iesu Nazareno, qui fuit propheta potens in factis et
dictis in conspectu Dei et uniuersi populi, quomodo hunc tradiderunt
sacerdotes et principes nostri in damnationem mortis et cruci eum
fixerunt. nos autem sperabamus quod ipse erat redempturus
Israel. iuxta quae omnes quoque discipuli adseuerationem quoque
mulierum, quae post resurrectionem uiderant Dominum,
iudicauerunt deliramenta et quidam ipsorum uiso eo non crediderunt
sed dubitauerunt, quique tunc non interfuerunt omnino
non crediderant, nisi postmodum ab ipso Domino omnibus modis
fuissent obiurgati atque increpati: quoniam mors eos ita offenderat
ut putarent eum non resurrexisse, quem innuerant mori non
debuisse, quia contra opinionem ipsorum semel mortuus, fuisset.
itaque quod ad ipsos discipulos pertinet, neque integram neque perfectam
fidem habuisse his modis quibus retulimus inueniuntur, et
quod multo grauius est, sicut in euangelio cata Ioannem scriptum est,
etiam alios baptizabant.

Praeterea quid dicturus es de his qui plerumque ab episcopis
pessimae conuersationis baptizantur: qui tamen tandem cum Deus
uoluerit, in sceleribus suis conuicti, etiam ipso aut prorsus etiam
communicatione priuantur? aut quid statues de eis qui ab episcopis
praue sentientibus aut imperitioribus fuerint baptizati? quando non
ad liquidum et integre uel etiam aliter quam oportet in traditione
sacramenti fuerint locuti, certe aut interrogauerint quid aut interrogantes
a respondentibus audierint quod minime ita interrogari aut
responderi. debet, quod tamen non ualde illam nostram rectam fidem
laedat, sed non tam ornate ut tu et composite, isti quoque simpliciores
homines mysterium fidei tradant. dicturus es enim utique
pro tua singulari diligentia hos quoque denuo baptizandos esse, cum
maxime eis res desit aut obstet quo minus inuiolabile illud diuinum [*] [*] [*] [*]

mysterium fidei intemeratum possint accipere. sed enim, uirorum
optime, reddamus et permittamus uirtutibus caelestibus uires suas,
et dignationi diuinae maiestatis concedamus operationes proprias,
et intellegentes quantum in ea sit emolumentum libenter ei adquiescamus.
et ideo cum salus nostra in baptismate spiritus, quod plerumque
cum baptismate aquae coniunctum est, sit constituta, siquidem
per nos baptisma tradetur, integro et sollemniter et per omnia quae
scripta sunt adsignetur atque sine ulla ullius rei separatione tradatur:
aut si a minore clero per necessitatem traditum fuerit, euentum exspectemus
ut aut suppleatur a nobis aut [a] Domino supplendum
reseruetur: si uero ab alienis traditum fuerit, ut potest hoc negotium
et ut admittit corrigatur, quia spiritus sanctus extra ecclesiam non
sit, fides quoque non solum apud haereticos, uerum etiam apud eos
qui in schismate constituti sunt sana esse non possit, idcircoque
paenitentiam agentibus correctisque per doctrinam ueritatis et per
fidem ipsorum, quae postea emendata est purificato corde eorum,
tantummodo baptismate spiritali id est manus impositione episcopi
et spiritus sancti subministratione subueniri debeat. signum quoque
fidei integrum hoc modo et hac ratione tradi in ecclesia merito consueuit,
ne inuocatio nominis Iesu quae aboleri non potest contemptui
a nobis uideatur habita, quod utique non oportet, quamquam talis
inuocatio, si nihil eorum quae memorauimus secutum fuerit, ab
operatione salutis cesset ac uacet. dicente enim apostolo unum esse
baptisma, necesse est inuocatione nominis Iesu perseuerante, quia
non potest a quoquam hominum quae semel inuocata est auferri, si
eam contra decretum apostolorum geminare ausi fuerimus nimietate
praestandi immo superaddendi baptismatis studio: si ille qui ad
ecclesiam reuertitur nolit denuo baptizari, futurum est ut defraudemus
baptismate spiritali eum quem putamus defraudandum non
esse baptismate aquae.

Quid autem statues in personam eius uerbum audientis qui forte
adprehensus in nomine Christi statim confessus ac priusquam baptizari
aqua permitteretur ei fuerit punitus, utrum perisse eum pronuntiabis
quia non est aqua baptizatus, an uero aliquid extrinsecus [*]

patrocinari ei ad salutem existimabis, licet non sit aqua baptizatus ?
quod perisse eum existimabis, obuiam tibi ueniet sententia Domini
dicentis: quicumque me confessus fuerit coram hominibus,
confitebor illum et ego coram patre meo qui in
caelis est: quia nihil interest utrum hic uerbum audiens an fidelis
sit qui confitetur Dominum, dummodo ipsum Christum quem confiteri
oportet confiteatur, quia Dominus pari uice confitendo et ipse confessorem
suum apud patrem honore eum martyrii sui, ut pollicitus
est, exornet. quod utique non debet latius accipi, quasi possit usquequaque
porrigi, quia potest Christi nomen etiam haereticus aliquis,
qui tamen ipsum Christum negat, confiteri, quia in alium Christum
credit, cum Christus confiteatur quod ei prodesse minime possit,
si quidem Dominus non nisi se ipsum in confessionem a nobis coram
hominibus deduci oportere dixit, quod sine ipso et sine uenerando
nomine eius non potest fieri. et ideo integrum ac sincerum et incontaminatum
et inuiolatum utrumque debet consistere confitenti, nullo
delectu habito ipsius confessoris, siue ille iustus sine peccator, perfectusque
christianus an uero etiam nunc imperfectus, qui summo
discrimine suo Dominum confiteri non timuit. nec est hoc contrarium
superiori tractatui: quia illic quidem tempus supererat ad corrigenda
quae mutila uel praua sunt, et quoniam quaedam concessa sunt ipsi
tantummodo nomini Domini nostri, martyrium autem non nisi in
ipso et per ipsum Dominum possit consummari, et idcirco neque
Christum sine ipsius nomine quis possit confiteri neque nomen Christi
sine ipso Christo ad confessionem cuiquam possit patrocinari.