De Rebaptismate (10-12)

Praeterea quid dicturus es de his qui plerumque ab episcopis
pessimae conuersationis baptizantur: qui tamen tandem cum Deus
uoluerit, in sceleribus suis conuicti, etiam ipso aut prorsus etiam
communicatione priuantur? aut quid statues de eis qui ab episcopis
praue sentientibus aut imperitioribus fuerint baptizati? quando non
ad liquidum et integre uel etiam aliter quam oportet in traditione
sacramenti fuerint locuti, certe aut interrogauerint quid aut interrogantes
a respondentibus audierint quod minime ita interrogari aut
responderi. debet, quod tamen non ualde illam nostram rectam fidem
laedat, sed non tam ornate ut tu et composite, isti quoque simpliciores
homines mysterium fidei tradant. dicturus es enim utique
pro tua singulari diligentia hos quoque denuo baptizandos esse, cum
maxime eis res desit aut obstet quo minus inuiolabile illud diuinum [*] [*] [*] [*]

mysterium fidei intemeratum possint accipere. sed enim, uirorum
optime, reddamus et permittamus uirtutibus caelestibus uires suas,
et dignationi diuinae maiestatis concedamus operationes proprias,
et intellegentes quantum in ea sit emolumentum libenter ei adquiescamus.
et ideo cum salus nostra in baptismate spiritus, quod plerumque
cum baptismate aquae coniunctum est, sit constituta, siquidem
per nos baptisma tradetur, integro et sollemniter et per omnia quae
scripta sunt adsignetur atque sine ulla ullius rei separatione tradatur:
aut si a minore clero per necessitatem traditum fuerit, euentum exspectemus
ut aut suppleatur a nobis aut [a] Domino supplendum
reseruetur: si uero ab alienis traditum fuerit, ut potest hoc negotium
et ut admittit corrigatur, quia spiritus sanctus extra ecclesiam non
sit, fides quoque non solum apud haereticos, uerum etiam apud eos
qui in schismate constituti sunt sana esse non possit, idcircoque
paenitentiam agentibus correctisque per doctrinam ueritatis et per
fidem ipsorum, quae postea emendata est purificato corde eorum,
tantummodo baptismate spiritali id est manus impositione episcopi
et spiritus sancti subministratione subueniri debeat. signum quoque
fidei integrum hoc modo et hac ratione tradi in ecclesia merito consueuit,
ne inuocatio nominis Iesu quae aboleri non potest contemptui
a nobis uideatur habita, quod utique non oportet, quamquam talis
inuocatio, si nihil eorum quae memorauimus secutum fuerit, ab
operatione salutis cesset ac uacet. dicente enim apostolo unum esse
baptisma, necesse est inuocatione nominis Iesu perseuerante, quia
non potest a quoquam hominum quae semel inuocata est auferri, si
eam contra decretum apostolorum geminare ausi fuerimus nimietate
praestandi immo superaddendi baptismatis studio: si ille qui ad
ecclesiam reuertitur nolit denuo baptizari, futurum est ut defraudemus
baptismate spiritali eum quem putamus defraudandum non
esse baptismate aquae.

Quid autem statues in personam eius uerbum audientis qui forte
adprehensus in nomine Christi statim confessus ac priusquam baptizari
aqua permitteretur ei fuerit punitus, utrum perisse eum pronuntiabis
quia non est aqua baptizatus, an uero aliquid extrinsecus [*]

patrocinari ei ad salutem existimabis, licet non sit aqua baptizatus ?
quod perisse eum existimabis, obuiam tibi ueniet sententia Domini
dicentis: quicumque me confessus fuerit coram hominibus,
confitebor illum et ego coram patre meo qui in
caelis est: quia nihil interest utrum hic uerbum audiens an fidelis
sit qui confitetur Dominum, dummodo ipsum Christum quem confiteri
oportet confiteatur, quia Dominus pari uice confitendo et ipse confessorem
suum apud patrem honore eum martyrii sui, ut pollicitus
est, exornet. quod utique non debet latius accipi, quasi possit usquequaque
porrigi, quia potest Christi nomen etiam haereticus aliquis,
qui tamen ipsum Christum negat, confiteri, quia in alium Christum
credit, cum Christus confiteatur quod ei prodesse minime possit,
si quidem Dominus non nisi se ipsum in confessionem a nobis coram
hominibus deduci oportere dixit, quod sine ipso et sine uenerando
nomine eius non potest fieri. et ideo integrum ac sincerum et incontaminatum
et inuiolatum utrumque debet consistere confitenti, nullo
delectu habito ipsius confessoris, siue ille iustus sine peccator, perfectusque
christianus an uero etiam nunc imperfectus, qui summo
discrimine suo Dominum confiteri non timuit. nec est hoc contrarium
superiori tractatui: quia illic quidem tempus supererat ad corrigenda
quae mutila uel praua sunt, et quoniam quaedam concessa sunt ipsi
tantummodo nomini Domini nostri, martyrium autem non nisi in
ipso et per ipsum Dominum possit consummari, et idcirco neque
Christum sine ipsius nomine quis possit confiteri neque nomen Christi
sine ipso Christo ad confessionem cuiquam possit patrocinari.

Quapropter totus discernendas est tractatus hic, ut possit manifestior
fieri. namque inuocatio nominis Iesu ideo tantum patrocinari
potest, si rite suppleta postea fuerit, quia et prophetae et apostoli ita
praedicanerunt. ait enim Iacobus in actis apostolorum: uiri fratres,
audite: Simon exposuit quemadmodum primum
Deus uisitauerit accipere ex gentibus populum nomini
suo, et huic consonant sermones prophetarum, sicut
scriptum est: post haec reuertar et reaedificabo [*] [*] [*]

tabernaculum illud Dauid quod cecidit et quae demolita
sunt eius reaedificabo, et denuo erigam illud, uti
exquirant residui hominum Deum et omnes gentes
super quas inuocatum est nomen meum super eas,
dicit Dominus faciens haec. itaque et residui hominum id est
quidam Iudaeorum et omnes gentes super quas inuocatum est nomen
Domini possunt et necesse habent requirere Dominum, quia ipsa inuocatio
nominis praebet eis occasionem uel etiam imponit necessitatem
requirendi Dominum: cum quibus praecipiunt scripturas sanctas, siue
uniuersas siue quasdam, tamen audentius de ueritate tractare quam
cum gentibus, super quos non est inuocatum nomen Domini Iesu filii
Dei uiui, sicuti nec super Iudaeos, qui ueteres tantum scripturas
recipiunt. et ideo utriusque huius generis homines id est Iudaei et
gentiles plene ut oportet credentes pari modo baptizantur. haeretici
uero iam baptizati aqua in nomine Iesu Christi, tantum in spiritu
sancto baptizandi sunt: et in Iesu, quod nomen solum datum est sub
caelo, in quo oporteat saluos fieri nos, merito mors contemnitur,
quoniam si sic perseuerent, salui esse non possunt, quia non requisiuerunt
Dominum post inuocationem nominis eius super eos, sicut
et illi t qui in eos Christus qui forte credere noluerunt, de quibus
Dominus ait: cauete ne quis uos in errorem inducat.
multi enim uenient in nomine meo dicentes: ego sum
Christus et multos in errorem inducent. et iterum ait:
tunc si qui dixerit uobis: ecce hic Christus aut hic,
nolite credere. surgent enim pseudochristi et pseudoprophetae
et dabunt signa magna et portenta, ita ut
errent, si*fieri potest, etiam electi. quas uirtutes non
dubie tunc illi sub nomine Christi facient. in quo nomine uidentur
quidam etiam modo quasdam uirtutes facere et falso prophetare. sed
certum est eos, quod ipsi non sint Christi, propterea ad Christum non
pertinere: quemadmodum etiam si quis desciscat a Christo, inhaerens
solo nomini eius [qui] non multum adiuuatur, immo magis hoc nomine
etiam oneratur, licet fuerit antea fidelissimus aut iustissimus aut claro
aliquo honoratus aut confessionis dignitate praeditus. hi enim omnes [*] [*]
negando uerum Christum introducendo aut sequendo alium, cum sit
nullus omnino alius, nihil spei aut salutis sibi relinquunt, non aliter
quam illi qui coram hominibus negauerunt Christum, quos negari
necesse est a Christo, non habita ulla ratione ipsorum ex praecedenti
conuersatione eorum aut sensu aut dignitate, proinde atque ipsi ausi
sunt Christum id est salutem suam abrogare, damnati per huiusmodi
clausulam, quia manifestissimo a Domino dictum est: quicumque
me negauerit coram hominibus, negabo eum et ego
coram patre meo qui in caelis est. ut uerbum hoc quicumque
etiam in clausula confessionis plenissime nobis ostendat
quod nulla conditio ipsius confitentis obesse possit, licet negator ille
antea uel haereticus fuerit uel audiens ant audire incipiens, qui nondum
baptizatus sit, uel de haeresi ad ueritatem fidei conuersus uel
ab ecclesia digressus et postea reuersus sit, et tunc cum rediret
prius quam ei manus ab episcopo imponeretur adprehensus confiteri
Christum coram hominibus necesse habuerit, sicut iterum neganti
Christum nulla propria uetus dignitas potest ad salutem patrocinari.