De Laude Martyrii (26-30)

Considerate igitur quid sit, carissimi fratres, omnem martyrii dignitatem
sensibus uestris animisque proponite. ecce enim in passione
cuiuslibet uocati gaudent iam pridem acciti e saeculo martyres, gaudent
bonorum omnium nuntii, gaudent pariter electi. ibi laetatur
milite suo Dominus, laetatur teste nominis sui Christus. parum est
quod dico, fratres carissimi, parum est. ita magna mihi ratio in hoc
genere dicendi ac moles admiranda suscepta est: sed arbitrii, quaeso .
uos, grauitas ab intentione propria non desit, sciens tantum de martyrio
posse dici quantum potuerit aestimari. unde et haec sola
exequendae laudis fuit causa., non quo parem me gloriae eius adque [*]

idoneum iudicarem, sed quod tantam illic cernerem esse uirtutem, ut
etsi parum de eo dicerem, plurimum me dixisse profiterer. nam praeferatur
licet bono fidei custodita institia melioremque se inter omnium
laudes uirginitas inmaculata cognoscat, cedant tamen necesse est
martyrio uniuersa ac sanguini summittanturque cruori. illi elegerunt
bonum, hi imitati sunt Christum.

Nunc uero, carissimi fratres, ne quia me arbitretur omnem salntem
non alio statu quam in martyrio conlocasse, hoc primo profecto
respicite neque me tantum esse qui loqui uideor neque ita se habere
ordinem rerum, ut inmortalitatis spes repromissa unius partis latere
nitatur. sed quoniam ita Dominus suo ore testatus est esse habitacula
penes patrem multa, nihil maius credidi ea gloria qua probantur hic
homines qui saeculari indigni sunt uita. igitur, carissimi fratres,
aemula religione certantes uelut incentiuo quodam mercis agitati
omnem uirium copiam tolerantiamque subeamus. non enim mouere
nos debent caduca quae semper et quae iam euersione sua non modo
lege proposita sed etiam ipso fine temporis urguentur. exclamat
Iohannes et dicit: iam quidem securis ad radicem arboris [*] [*]

posita est, monstrans scilicet et ostendens ultimam esse rerum
omnium senectutem. sed et ipse Dominus: ambulate, inquit, dum
lumen habetis, ne uos tenebrae comprehendant. quod
si illo tempore ambulandum nobis esse praedixit, utique ut nos magis
ambularemus ostendit.

Adque nt ad laudem martyrii redeam, uox est beatissimi Pauli
dicentis: nescitis quoniam qui in agone currunt multi
certantur et unus accipit palmam? uos autem sic
currite ut omnes coronemini. sed et alibi, quo ad martyrium
possit hortari, coheredes nos Christi uocauit. quin etiam ne quid
omitteret, si cum Christo, inquit, conmortui estis, quid
tamquam uiuentes in hoc saeculo decernitis? etenim,
carissimi fratres, qui resurrectionis praemia sustinemus, qui iudicii
diem quaerimus, qui denique cum Christo regnaturos nos esse confidimus,
saeculo mortui esse debemus. nam nec poteris optare martyrium,
nisi ante oderis saeculum, nec peruenire ad Dei praemium,
nisi amaueris Christum. qui autem amat Christum, non amat saeculum.
Christus enim abiectus est saeculo, sicut et saeculum Christo,
ita ut scriptum est: mundus mihi crucifixus est et ego
mundo. nemini amabilis fuit mundus quem non ante damnauerit
Dominus, nec salutem potuit frui aeternam qui mundi gloriatus est
uita. uox est ista Christi dicentis: qui in hoc saeculo amauerit [*] [*] [*] [*]

animam suam, in futuro perdet illam: qui autem in
saeculo oderit illam in futuro inueniet eam. sed et apostolus
Paulus, imitatores, inquit, mei estote, sicut et ego
Christi. et alibi ipse, uolo uos, ait, omnes si fieri potest,
imitatores meos esse.

Dixit hoc ille qui passus est et quia ad hoc passus est ut imitaretur
Deum, utique et nos ad hoc noluit pati ut per ipsum imitaremur
Christum. si iustus es et Deo credis, quid pro eo fundere sanguinem
metuis quem pro te totiens passum esse cognoscis? in Esaia sectus, in
Abel occisus, in Isaac immolatus, in Ioseph uenundatus, in homine
crucifixus est: et de ceteris quidem taceo, quae nec oratio potest dicere
nec animus sustinere. uincitur conscientia humilitatis exemplo et
quando considerat quae dum pateretur acciderint, miratur passum
propter quem cuncta trepidarint. dies fugit in noctem, in tenebris
lux cuncta concessit adque inclinato per alternas uices pondere omnis
tellus commota dissiluit, turbati manes, monumenta nudata sunt et
sepulchris in hiatum dehiscentibus terrae reddita luci corpora restiterunt,
fluxu sanguinis mundus intremuit, scissa quae foribus dependebant
uela, templum omne mugiit. unde magnum est imitari eum qui [*] [*]

moriendo arguit saeculum: igitur cum ad exemplum dominicae
passionis adque ad omne testimonium Christi animam tuam ponas nec
fundere sanguinem metuas, martyrio totum necesse est cedat. martyrii
inaestimabilis gloria, infinita mensura, immaculata uictoria
nobilis uirtus, inaestimabilis titulus, triumphus inmensus: quippe quod
qui propria consistentis laude praefertur uelut socio Christi cruore
decoratur.

Itaque, carissimi fratres, licet sit hoc totum dominicae promissionis
et muneris licetque tribuatur ex alto nec capiatur nisi eius imperio,
sed nec aut mente concipi aut exprimi uerbis aut oratione percurri
aut quibuslibet eloquentiae uiribus possit inpleri: tamen erit hoc
beniuolentiae uestrae, erit caritatis et amoris, si uolueritis nostri memores
esse cum in uobis Dominus martyrium coeperit honorare. uos
intra se sanctum illud altare, uos intra se magna illa uenerandi
nominis sedes ueluti sinu quodam gremii amplectentis includit, uos
imperia perennis temporis sustinent et illud quod regnaturi semper
estis et uicturi. o beati et quibus uere sunt dimissa peccata, si tamen
qui Christi conpares estis aliquando peccastis. o beati quos a primordio
mundi Domini sanguis infecit et quos merito splendor iste
niuei amictus induerit et candor stolae ambientis ornarit. uideor
denique ipse mihi iam cernere proque arbitrio mentis humanae ante [*] [*]

oculos et aspectum diuinum illud mihi et insigne concurrit : uideor
inquam mihi iam cernere ut ille uerus nobilis numerus Christi sui
gloriam iterque comitetur. ibit ante ora eius felix caterua uictorum
et se densantibus turmis uelut solis exortu totum inluminatum agmen
inferet potestatem. et utinam perabiecto aliquando istud mihi uidere
contingat: sed hoc Dominus poterit efficere quod uobis petentibus
creditur non negare.