De duplici Martyrio (26-30)

Maior itaque uenia debetur Christum in tormentis abneganti quam
sponte assentienti diabolo, cui credidisse est Christum abnegasse.
ille mendax est et omnis mendacii pater, et illius promissa quantumcumque
fronte blandiantur nihil aliud sunt quam praestigiae pellicientes
in exitium. ne quis itaque sic sibi blandiatur; (sum peccator,
amo pecuniam, seruio libidini, studeo honoribus, indulgeo uindictae,
deditus sum uoluptatibus: sed Christum non abnegaui). at reclamat
tibi Dominus ipse: non potes duos dominos colere. et interim
horres abominandum turificati aut libellati cognomen , ipse fortasse
turificatis aut libellatis deterior. illos humanus metus uiolentior quam
ut hominis natura possit uincere eo compulit, ut impias uoces promant
lingua reclamante conscientia: tu tam uili mercedula sollicitatus
sponte deficis ad eum, a cuius tyrannide te Christus suo
sanguine redemit: cuius iam totus es factus, quemadmodum ait apostolus:
emti estis pretio magno, et iam non estis uestri.
huius militiam professus es ad salutare lauacrum, huic dedisti
nomen, huius sacramentis initiatus es, accepisti donatiuum et pignus
spiritus, ne quid dubitares de promisso stipendio, simulque diabolo
denuntiasti perpetuas inimicitias, renunciasti omnibus illius pompis
ac uoluptatibus, exsuffiasti, exsibilasti, iurasti in uerba redemtoris:
cumque tot uitiis seruias, tibi places quod nondum sis turificatus aut
libellatus.

Si quis miles iuratus in uerba Caesaris profugeret ad Turcam et
ex illius arbitrio faceret ea quae sciret ingratissima Caesari, nonne
comprehensus ad supplicium raperetur ut desertor, ut periurus, ut
perfuga? quis autem audiret eum ita se defendentem (non sum
desertor, non abnegaui Caesarem\'. annon mox audiret cquid refert
si lingua tacuit? re ipsa abnegasti, et plusquam abnegasti, qui non
solum deserueris militiam, uerum etiam ad tyrannum et hostem [*]

De hoc si quis simpliciorum dubitarit, dabo argumentum crassum
et euidens. fingamus tyrannum ita loqui Christiano incendes tus
Ioui\', nihil addentem nec exigentem ut Christum abneget: si adoleuerit,
nonne cunctis manifestum erit illum hoc ipso Christum abnegasse,
quod Ioui fecerit thymiama, etiamsi nihil proferat impium
in Christum? quemadmodum qui magicis artibus utuntur (a quo
malo nos Domini misericordia liberauit, sicut a ceteris omnibus, quibus
iuxta ueterem hominem quondam ambulantes tenebamur) tacite
Christum abnegant, dum cum daemonibus habent foedus. iam si
Machabaei fratres una cum matre maluerunt tot cruciatibus exanimari
quam carne suilla uesci, sic existimantes eum Deum legis auctorem
negare. quisquis sciens ac uolens legis praecepta uiolat: quo
pacto sibi blanditur, qui in luxu temulentia auaritia rapinis adulteriis,
aliisque criminibus consenescunt, quae gentium etiam leges noluerunt .
esse impunita? et cum tot modis Christum abnegent, cum toties
immolent daemonibus, pro Christianis haberi postulant ? atque in his
sunt, qui palam ista committunt ac propemodum etiam gloriantur in
rebus pessimis: adeo non pudet aut piget admissorum. et tamen audent
uenire in ecclesiam sanctorum, audent misceri gregi dominico. [*]

I Oportet autem et illud considerare quantopere Christiani abhorrent
ab idolothytis et ab ingressu fanorum atque ab ipsis etiam simulacris.
cum beatus Paulus clamet neque idolum esse aliquid neque idolothytum,
multo minus fanum ex lapidibus constructum est aliquid: et
tamen plurimorum animus ea religione tenetur, ut mortem oppetant
citius quam gustent idolis immolatum: et inexpiabile piaculum esse
ducant, si ingrediantur fanum Iouis aut Apollinis ant Dianae seque
putent contactu simulacri uehementer contaminari. equidem probo
talium religionem, si sibi constet in omnibus. nunc pro dolor uidere
est quosdam in his paene superstitiose trepidos, in aliis ubi grauior
erat metuendi causa nimium esse securos. per se non inquinat animam
contactus idoli nec ingressus fani nec esus idolothyti: sed per
se polluit conscientiam amor pecuniae incestus rapina hypocrisis et
his similia monstra. quam uero congruit horrere fani ingressum, nec
horrere in templo sancto spiritui consecrato uictimas immolare daemoniis
? clamat sanctus Paulus scribens Corinthiis: nescitis quia
templum Dei estis, et spiritus Dei habitat in uobis?
si quis autem templum Dei uiolauerit, disperdet illam
Deus. rursus in eadem epistola: an nescitis quoniam membra
uestra templum.sunt sancti spiritus qui in nobis
est, quem habetis a Deo et non estis uestri? quod si
Christianorum pectora sibi consecrauit Deus ut in illis inhabitet per
spiritum suum, illic deliciatur et inambulat, illic amat sibi offerri
uictimam puram in omni loco. et qui in hoc templum Deo sacrum
eiecto sancto spiritu inducit abominationes quas in mystica uisione
conspexit Ezechiel, qui illic sedem facit Mammonae Veneri Como
Baccho aliisque portentis, qui ibi daemonibus immolat spurcissimas
hostias, ueretur ingredi fanum gentium ne contaminetur? proinde
nemo sibi frustra blandiatur, Deus non irridetur: constet sibi nostra [*]

Beatus apostolus praedixit nulli pie uiuere nolenti in Christo Iesu
defuturam persecutionem. si deest tyrannus, si tortor, si spoliator:
non deerit concupiscentia martyrii materiam quotidianam nobis exhibens.
postremo haec ipsa mala quae secum defert uita mortalium
quaeque piis cum impiis communia sunt, martyrii coronam nobis parabunt,
si placide, si cum gratiarum actione pertulerimus. neque priuati
sunt martyrii gloria quicumque uiolenta morte consummati non
sunt. quis autem ausit uel Abraham patriarcham uel huius filium
Isaac uel beatum Iob eximere e martyrum numero? quae carnificinae
grauius torserunt corpus, quam patriarchae mentem torquebant
, naturae affectus, cum incunctanter ad Dei iussum appararet immolare
filium unicum et unice carum, in quo tota spes erat illi posteritatis ?
quid defuit Isaac martyrio, qui nihil obmurmurans passus est se colligari
et imponi busto, nec expauit in ceruicem uibratam machaeram?
cuius autem martyrium audebimus conferre cum his quae passus
est Iob?