De duplici Martyrio (16-20)

Ergo ut a digressione reflectamus ad id quod erat constitutum,
quemadmodum Domini mors potentior erat quam uita, ita uoluit martyrum
suorum mortem esse potentem. quid enim infirmius quam uinciri
damnari caedi cruciari occidi et ad carnificis arbitrium praebere
corpus? haec species interdum misericordiam mouet etiam saeuissimis
tyrannis. uerum ubi iam ad monumenta martyrum pelluntur morbi,
rugiunt daemones, terrentur monarchae, coruscant miracula, concidunt
idola: tum apparet quam sit efficax ac potens martyrum sanguis.
praesentia infirma, epistolae graues, audiuit beatissimus [*]

Sed iam tempus est, ut de altero martyrii genere disseramus caritati
tuae, de quo etiam accuratius est disputandum, quod occultum sit
et omnium temporum commune: neque enim semper saeuiunt Nerones,
Diocletiani, Decii ac Maximini: numquam tamen cessat diabolus exercere
Christi militiam professos. et fortassis erunt posthac donante
Christo tempora, quibus nullae tyrannorum persecutiones affligent
ecclesiam: numquam tamen defutura sunt certamina, numquam martyria
quibus homines pii glorificent Deum. ecclesia quidem adhuc in
hoc exsilio militans peculiaribus gaudiis applaudit iis, qui in professione
nominis Iesu animas suas fideliter deposuerunt, et ad horum
memorias magna cum alacritate concurritur: sed caeleste theatrum,
angelorum myriades et iustorum cum Christo regnantium innumerabilis
populus applaudunt omnibus, qui sinceram fidem et caritatem [*]

Nec solum professione fidei, quae iuxta Paulum ore fit ad salutem,
glorificatur Deus: uerumetiam confessione commissorum. haec ne temere
ex nobis ipsis loqui uideamur, adducenda sunt scripturarum testimonia.
ergo nisi piorum uita cederet in gloriam Dei, Christus non
diceret in euangelio: ut uideant opera uestra bona et glorificent
patrem uestrum qui in caelis est. nec Paulus
apostolus scriberet Galatis: et in me glorificabant Deum.
confirmatur hoc et per repugnantiam ex his quae diximus. etenim si
nomen Dei polluitur ac dehonestatur impia uita sui populi, utique
bona illius uita cohonestatur. damnatur apud apostolum et philosophorum
impia sapientia, qui cum Deum cognouissent, non
tamen eum ut Deum glorificauerunt. sapientiam profitebantur
et summum exhibebant stultitiam. itaque cum Deum.
esse profiterentur, tamen turpiter uiuentes et idolis sacrificantes falso
testimonio quodammodo obscurabant Dei gloriam, quasi nec iustus
esset nec uerax, aut quasi non unus esset sed multi, aut quasi saxis
esset assimilis. id autem euidentius etiam testatur beatissimus Paulus
scribens ad Corinthios, emti, inquit, estis pretio magno,
glorificate et portate Deum in corpore uestro. ideo
Deus redemit nos pretio sanguinis sui, ut semel a peccatis expurgati
deinceps uitam ipso dignam ageremus.

Ac symbolum imperatoris gestamus impressum frontibus nostris.
quid si gerens signum Christi praestet opera Belial, nonne dedecoratur
ille cuius insignia gerimus ? contra sicut imperator sibi placet de
milite praestrenuo, sic existimans illius uirtutem ipsi decori et ornamento
esse: sic Deus gloriatur in his quos redemit, quos lauit, quos
sanctificauit, quos spiritus donatiuo dignatus est, si uitae sanctimonia
declararint Domini gratiam in ipsis non fuisse uacuam. si Paulus
gloriatur in discipulorum pietate, gaudium et coronam suam illos appellans,
qui nihil erat nisi disponsator alieni muneris: annon Dominus
magis gloriatur super his pro quibus mortuus est? iam quod in
libro Iob ad hunc modum satanae loquitur Dominus: [*] [*] [*]

Nunc ipse sermonis cursus nos eo deduxit, ut doceamus et peccatorom
confessione glorificari Deum. hic occurrit protinus ex libro Iesu
Naue Achan, qui quoniam contra diuinum edictum sustulerat ex anathemate
pallium coccineum insigne ac ducentos siclos argenti ac linguam
auream siclorum quinquaginta, populus Israel terga uertit hostibus.
itaque Iosue dixit Achan: fili mi, da gloriam Domino
Deo Israel et confitere atque indica mihi quid feceris,
ne abscondas. confessus dedit poenas, et auersus est furor Domini.
ea confessio clarificauit Dei iustitiam ac sapientiam. sapientiam, quod
illius oculis nihil esset abstrusum: iustitiam, quod non sine causa
passus esset hostes aduersus Israelem inualescere, quodque leges ipsius
nullus hominum impune uiolat. nihil erat magni quod suffuratus erat
Achan: magnum tamen erat documentum uniuerso populo, quantum
periculum sit Dei iussa negligere eique uelle imponere quasi quidquam
illum fugeret, aut quasi faueret praeuaricatoribus. atque ille
quidem cum esset Iudaeus, ob unicum peccatum quod ipsi leue uidebatur
seuerissimas poenas dedit, lapidatus ab uniuerso populo, corporis
interitu salutem animae redimens. non enim iudicat Deus bis in id
ipsum. [*]