De Exhortatione Martyrii (2-5)

QVOD DEVS SOLVS COLENDVS SIT.

Sicut scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis
et illi soli seruies. item in Deuteronomio: non erunt
tibi dii alii absque me. item illic: uidetc, uidete quoniam
ego sum, et non est Deus praeter me. ego [*] [*]

interimam et uiuere faciam, percutiam et ego sanabo,
et non est qui eripiat de manibus meis. item in Apocalypsi:
et uidi alium angelum uolantem medio
caelo, habentem euangelium aeternum, ut adnuntiaret
super terram per omnes nationes et tribus et
linguas et populos, dicentem uoce magna: metuite
potius Deum et date illi claritatem, quoniam uenit
hora iudicii eius, et adorate eum qui fecit caelum
et terram et mare et omnia quae in eis sunt. sic et
Dominus in euangelio commemorationem facit primi et secundi
praecepti dicens: audi Israel, Dominus Deus tuus Dominus
unus est, et: diliges Dominum Deum tuum
de toto corde tuo et de tota anima tua et de tota
uirtute tua. hoc primum et secundum simile huic:
diliges proximum tuum tamquam te. in his duobus
praeceptis tota lex pendet et prophetae. et iterum:
haec est autem uita aeterna ut cognoscant te
solum et uerum Deum et quem misisti Iesum
Christum.

QVAE COMMINATIO DEI SIT ADVERSVS EOS QVI IDOLIS SACRIFICANT.

In Exodo: sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino
soli. item in Deuteronomio: sacrificauerunt daemoniis
et non Deo. item aput Esaiam: adorauerunt
eos quos fecerunt digiti eorum, et curuatus est
homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis. et
iterum: illis fudistis libamina et illis inposuistis
sacrificia. super haec non indignabor? dicit [*] [*] [*]

Dominus. item aput Hieremiam: nolite ambulare post deos
alienos ut seruiatis eis, et ne adoraueritis eos et
ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad
disperdendos uos. item in Apocalypsi: si quis adorat
bestiam et imaginem eius et accipit notam in fronte
sua et in manu, bibet et ipse de uino irae Deimixto
in poculo irae eius et punietur igne et sulphure
sub oculis sanctorum angelorum et sub oculis agni.
et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum
ascendet: nec habebunt requiem die et nocte quicumque
adorant bestiam et imaginem eius.

NON FACILE IGNOSCERE DEVM IDOLOLATRIS.

Moyses in Exodo pro populo rogat nec impetrat: precor,
ait, Domine, deliquit populus hic delictum grande,
fecerunt sibi deos aureos et argenteos. et nunc si
dimittis eis delictum, dimitte: sin autem, dele me
de libro quem scripsisti. et dixit Dominus ad Moysen:
si qui deliquit ante me, deleam eum de libro
meo. item cum Hieremias pro populo deprecaretur, Dominus
ad eum loquitur dicens: et tu noli orare pro populo hoc
et noli postulare pro ipsis in prece et oratione, quia
non exaudiam in tempore quo inuocabunt me, in
tempore adflictionis suae. Ezechiel quoque hanc eandem
denuntiat indignationem Dei eis qui in Deum delinquunt, et
fuit, inquit, uerbum Domini ad me dicens: fili ho.
minis, terra quaecumque peccauerit mihi ut delinquat
delictum, extendam manum meam super eam [*] [*]

et obteram ątabilimentum panis et inmittam in eam
famem et auferam de ea hominem et pecora. et si
fuerint tres uiri hi in medio eius Noe et Danihel
et Iob, non liberabunt filios neque filias, ipsi soli
salui erunt. item in Regnorum. I.: si delinquendo uir
peccet aduersus uirum, orabunt pro eo Dominum:
si autem in Deum peccet homo, quis orabit pro eo?

QVOD SIC IDOLOLATRIAE INDIGNETVR DEVS VT PRAECEPERIT ETIAM EOS INTERFICI QVI SACRIFICARE ET SERVIRE IDOLIS SVASERINT.

In Deuteronomio: quodsi rogauerit te frater tuus aut
filius tuus aut filia tua aut uxor tua quae est in
sinu tuo aut amicus tuus qui aequalis est animae
tuae latenter dicens \'eamus et seruiamus diis aliis,
diis gentium, non consenties ei et non exaudies
eum et non parcet oculus tuus super eum et non
celabiseum, adnuntians adnuntiabis de illo. manus
tua erit super eum in primis interficere eum et manus
omnis populi postremo: et lapidabunt eum, et
morietur, quoniam quaesiuit auertere te a Domino
Deo tuo. et iterum loquitur Dominus et dicit nec ciuitati parcendum,
etiamsi uniuersa consenserit ad idololatriam: aut si
audieris in una ex ciuitatibus quas Dominus Deus
tuus dabit tibi inha bitare te illic dicentes (eamus et
seruiamus us diis aliis quos non nostis, interficiens
necabis omnes qui sunt in ciuitate caede gladii et
incendes ciuitatem igni, et erit sine habitaculo in
aeternum. non reaedificabitur etiam nunc, ut [*] [*]

auertatur Dominus ab indignatione irae suae. et dabit
tibi misericordiam et miserebitur tui et multiplicabit
te, si audieris uocem Domini Dei tui et obseruaueris
praecepta eius. cuius praecepti et uigoris memor
Mathathias interfecit eum qui ad aram sacrificaturus accesserat.
quodsi ante aduentum Christi circa Deum colendum et
idola spernenda haec praecepta seruata sunt, quanto magis post
aduentum Christi seruanda sunt, quando ille ueniens non uerbis
nos hortatus sit sed et factis, post omnes iniurias et contumelias
passus quoque et crucifixus, ut nos pati et mori exemplo suo doceret,
ut nulla sit homini excusatio pro se non patienti, cum.
passus sit ille pro nobis, et cum ille passus sit pro alienis peccatis,
multo magis pro peccatis suis pati unumquemque debere.
et ideo comminatur in euangelio et dicit: quicumque confessus
fuerit me coram hominibus, et ego confitebor
eum coram patre meo qui est in caelis. qui
autem me negauerit coram hominibus, et ego negabo
eum coram patre meo qui est in caelis. item
apostolus Paulus, si enim commorimur, inquit, et conuiuemus:
si toleramus, et conregnabimus: si negamus,
et ipse negabit nos. item Iohannes: qui negat
filium neque patrem habet: qui confitetur filium
et filium et patrem habet. unde nos ad contemptum mortis
hortatur Dominus et corroborat dicens: nolite, timere eos
qui occidunt corpus, animam autem non possunt [*] [*]
occidere. magis autem metuite eum qui potest et
animam et corpus occidere in gehenna. et iterum: qui
amat animam suam perdet illam, et qui odit animam
suam in isto saeculo in uitam aeternam conseruabit
illam.