Liber de Divinis Scripturis sive Speculum quod fertur S. Augustini (33-36)

XXXIII. DE PRAEVARICATORIBVS.

InpsalmoC: Facientes praeuaricationes odiui: non adhesit
mihi cor prauum. Item in prouerbiis: Sicut canis

[*][*]

[*][*]

cum conuertitur ad uomitum suum odibilis efficitur, sic stultus
malitia sua conuersus in peccatis suis. Item in ecclesiastico:
Initium superbiae hominis apostatare a deo: quoniam
initium peccati omnis superbia. Item illic: ln duobus
timuit cor meum, et in tertio iracundia mihi aduenit:
uir bellator deficiens per inopiam, uir sensutus contemptus:
et qui transgreditur a iustitia in peccatum, deus parat eum
ad romphaeam. Item in esaia propheta: Vae fili apostatae,
haec dicit dominus: fecistis consilium non per me, et
pactum non per spiritum meum, adponendo peccata super
peccata. Item illic: Et exibunt sancti, et uidebunt membra
hominum, qui praeuaricati sunt in me: uermis enim eorum
non morietur, et ignis eorum non extinguetur, et erunt in
aspectu omni carni. Item in ezechiel propheta: Si

[*][*]

[*][*]

diriget, si liberabitur qui facit aduersa? ita et qui praeterit
testamentum saluus erit? Item illic: Et eligam ex uobis
impios uestros et desertores, quoniam ex incolatu eorum
educam illos: in terram israhel non intrabunt: et cognoscetis
quia ego sum dominus. Item in osee propheta: Vae
illis, quoniam exierunt a me: manifesti sunt, quia peccauerunt
in me, et non clamauerunt ad me cordibus suis. Item in
epistula petri apostoli II: Melius enim erat illis non
cognouisse uiam ueritatis quam post notionem iustitiae apostatare
a diuino sibi tradito mandato. contigit illis res uulgaris:
sicut canis reuertens ad uomitum suum, et ut sues
lota, quae in uolutatione sua coinquinata est. Item in
epistula iudae apostoli: Angelos quoque, qui non serua-

[*][*]

[*][*]

uerunt ordinem suum, se reliquerunt habitaculum auum; in
iudicium magni dei uioculis eos sanctonmi angeiorum mb.
tenebras reseruabii sodomam autem quoque et gomerram
et quae oirea eas ciuitates, cum adulterium fecissent et
carnem secutae assent, ciuis factae propositae sunt in exemplo
igms aeterni poenas sustinentes. Item in numeris :
Exurge, domine, et dispargantur inimici tui, et fugiant omnes
qui oderunt te, ei confriagantur: et coPUerte, domine, in
milia iarahel.

XXXIIII. DE SVPERBIA.

In psalmo XXX: Et retribuet his qui abundanter faciunt
superbiam. Item in psalmo LXXII: Propterea obtinuit

[*][*]

[*][*]

cos superbia eorum: prodiuit quasi ex adipe iniquitas eorum.
Item in psalmo G: Non habitant in medio domus meae
qui faciunt superbiam. Item in psalmo CXVIII: Superbi
inique gerebant usquequaque. Item in prouerbiis: Dominus
superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Item
illic: Qui custodit os suum, seruat animam suam: nam qui
proteruus est labiis, terrebit semet ipsum. Item illic:
Domos superborum destruet dominus. Item illic: Inmundus
aput dominum omnis qui exaltat cor suum. Item illic:
Filius malus superbos oculos habet, palpebris autem suis

[*][*]

[*][*]

extollitur. Item illic: Temerarius et superbus pestilentia
uocatur. Item illic: Noli superbire ante conspectum regis,
neque in locis potentium subsistas. melius est enim tibi dici:
ascende ad me, quam humiliari in conspectu potentis. Item
in ecclesiastico: Odibilis coram deo et hominibus superbia.
Item illic: Et quid superbit terra et cinis? Item illic:
Synagogae superborum non erit sanitas : frutex enim peccati
radicabitur in illis. Item illic: Initium superbiae hominis
apostatare a deo: quia initium peccati omnis superbia. sedes
ducum superborum detraxit dominus, et sedere fecit mites
pro illis. radices gentium superbarum arefecit dominus, et
plantauit humiles ex ipsis gentibus. perdidit dominus memoriam
superborum, et reliquit memoriam humilium sensu.

[*][*]

[*][*]

non est creata hominibus superbia, neque iracundia nationi
mulierum. Item illic: Qui tetigerit picem, inquinabitur ab
ea: et qui communicat superbo, induet superbiam. Item
illic: Domus, quae nimie locuples est, adnullabitur superbia.
Item in esaia propheta: Omnis autem deficiet iniquus,
et peribit superbus, et disperierunt qui inique agunt in
maestitia, et qui faciunt peccare homines in sermone. Item
illic: Et qui superbi sunt, contumelia conterentur, et humiliabuntur,
et cadent excelsi gladio. Item illic: Et contumeliam
superborum humiliabo. Item illic: Cessauit superbia
et diuitiae impiorum. Item in amos propheta: Quia
iurauit dominus per semet ipsum, quia ego abominor omnem
superbiam iacob, et regiones illius odiui. Item in amba-

[*][*]

[*][*]

cum: Iustus autem ea fide mea uiuit: sibi placeas autem,
contemptor et uir superbus nihil proficiet. Item in deuteronomio:
Et omnis quicumque fecerit in superbia, ut
non exaudiat sacerdotem qui adetat ministrare in nomine dei
sui, aut iudices qui fuerint in diebus iUis, morietar homo
ille, et auferetis malum ei israhel : et omnis populus cum
audierit, timebit et non faciet iniuBtitiam. Item in iob:
Et quia anni dinumerati sunt superbiae, et sic sunt dispositi
in aures domini: et cum uidebuntur pacrficari, eueniet illis
enersio. quia qui in altis habitat, uidet iniuriam facientem,
et humiliat superbos. Item tobi: Propter quod et tu, fili,
dilige fratres tuos, et noli superbo corde agere cum filiabus
filiarum populi tui: nec accipias quemquam ex his in snbiectione
causa inopiae et necessitatis: quoniam in superbia
abundat perditio et infidelitas: nec consistit fbrtiter coi
gradus in tabulis figitur: quia fructus stellionatus decoloratio

[*][*]

[*][*]

et deminutio uitae esi litem in euangelio secundum
matthaeum: Vos autem quaoritis in modicis extolli, et de
maximis minui. Item illic: Quia quod excelsum est in
hominibus, abominatio eat ante dominum.

XXXV. DE MANSVETVDINE.

In numeris: Et erat moyses mansuetus prae omnibus
hominibus, qui sunt super terram. Item in psalmo XXlIIJ:
Dulcis et mansuetus dominus: propter hoc legem statuet
delinquentibus in uia, dirigat mites in iudicio, docebit mansuetos
uias suas. Item in prouerbiia solomonis: Man-

[*][*]

[*][*]

suetus uir cordis medicus est: tinea autem ossibus cor intellegens.
Item illic: Melior est mansuetus cum humilitate
quam qui diuidit praedam cum contumeliosis. Item in
ecclesiastico: Fili, in mansuetudine opera tua perfice, et
ab omni homine diligeris. Item illic: Esto mansuetus ad
audiendum uerbum, ut intellegas: et cum sapientia loquere
responsum uerum. Item illic: Fili, in mansuetudine serua
animam tuam, et da illi honorem secundum dignitatem suam.
Item apostolus ad ephesios: Obsecro ergo uos ego
uinctus in domino, ut digne ambuletis uocatione, qua uocati
estis, cum omni humilitate animi et mansuetudine, cum multa
patientia, subportantes inuicem in caritate, solliciti seruare
unitatem spiritus in uinculo pacis. Item iacobus apo-

[*][*]

[*][*]

stolus: Quis prudens et sciens uestrum? monstret de bona
conuersatione opera sua in mansuetudine et prudentia.

XXXVI. DE PATIENTIA.

In prouerbiis: In corde uiri boni inuenietur patientia:
nam in corde insipientium non agnoscitur. Item illic:
Melior est uir patiens quam fortis: nam qui retinet iram,
melior est quam qui ciuitatem capit. Item illic: Qui parcit
uerbum proferre durum, prudens est: patiens autem uir
sapiens est. Item illic: Patiens uir copiosus in sapientia:
pusillianimis autem uehementer insipiens. Item apostolus

[*][*]

[*][*]

ad th.essalonicenses I: Patientes estote ad omnes. uidete
ne quis malum pro malo alicui reddat, sed semper quod
bonum est sectamini in inuicem et in omnes.