Liber de Divinis Scripturis sive Speculum quod fertur S. Augustini (101-105)

In ecclesiastico: Dominus ab initio constituit hominem,
et reliquit illum in arbitrio suo. adiecit mandata et praecepta,
si uolens mandata seruare et fidem placitam facere.
adposuit aquam et ignem: ad quod uis exporrige manum
tuam. ante hominem uita et mors, bonum et malum: quod
placuerit ei, dabitur illi. Item illic: Nemini mandauit
impie agere, et nemini dedit laxamentum peccandi. Item
apostolus ad titum: Hoc enim bonum et acceptum coram
saluatore nostro deo, qui omnes homines uult saluos fieri et
in agnitionem ueritatis uenire. Item iacobus apostolus:
Vnde bella? unde rixae in uobis? nonne de uoluntatibus uestris,
quae militant in membris uestris, et sunt uobis suauissima ?

[*][*][*][*]

In prouerbiis: Sicut tinea uestimento et uermis ligno,
ita tristitia uiro nocet cor. Item illic: Cor laetum bonam
ualitudinem facit: uiri autem tristis arescunt ossa. Item
in ecclesiastico: Beatus uir, qui non est lapsus uerbo
oris sui et non est stimulatus in tristitia delicti. felix qui
non habuit maestitiam et non excidit ab spe sua.

Paulus apostolus ad romanos: Commendat autem
suam caritatem deus in nobis: quoniam, si cum adhuc pecca-

[*][*]

tores essemus, christus pro uobis passus est, multo magis
nunc reconciliati in sanguine ipsius salui erimus ab ira per
ipsum. si enim cum inimici essemus, reconciliati sumus deo
per mortem fili eius, multo magis reconciliati salui erimus
in uita ipsius. Item illic: An ignoratis, fratres, quod quicumque
baptizati sumus in christo iesu in mortem ipsius
baptizati sumus ? ergo cum illo sepulti sumus per baptismum
in mortem, ut quomodo christus surrexit ex mortuis, ita et
nos in nouitate uitae ambulemus. si enim conplantati facti
sumus similitudini mortis eius, simul et resurrectionis erimus:
scientes quia uetus homo noster simul crucifixus est, ut destruatur
corpus peccati, ut ultra non seruiamus peccato: qui
enim mortuus est, iustificatus est a peccato. si autem monui
sumus cum christo, credimus quia etiam simul uiuemus cum
eo: scientes quod christus surgens ex mortuis iam non moritur,
mors in eum iam non dominabitur. quod enim mortuus
est, peccato mortuus est semel: quod autem uiuit, uiuit deo.
ita et uos existimate uos mortuos esse peccato, uiuentes
autem deo in christo iesu. Item illic: Igitur ego ipse
mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. nihil ergo

[*][*][*]

nunc damnationis est his qui sunt in christo iesu, qui non
secundum carnem ambulant. lex enim spiritus uitae in christo
iesu liberauit te a lege peccati et mortis. Item illic: Obsecro
autem uos, fratres, per misericordias dei, ut exhibeatis
corpora uestra hostiam uiuentem, sanctam, deo placentem,
rationabile obsequium uestrum. et nolite conformari huic
saeculo, sed reformamini in nouitate mentis uestrae, ut probetis
uos quae sit uoluntas dei, et quod bonum et bene placitum
etperfectum est Item ad corinthios: Nescitis quia
pusillum fermentum totam massam fermentat? expurgate uetus
fermentum, ut sitis noua consparsio, sicut estis azymi. nam
et pascha nostrum immolatus est christus. itaque sollemnitatem
celebremus non in fermento ueteri neque in fermento
malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et ueritatis.
Item illic: Nolite errare: neque fornicarii, neque idola
colentes, neque molles, neque adulteri, neque masculorum

[*][*]

concubitores, neque fures, neque auari, non ebriaci, non maledici,
non rapaces regnum dei possidebunt et haec quidem
fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis in nomine domini
nostri iesu christi et in spiritu dei nostri. Item ad ephesios:
Hoc igitur dico et testificor in domino, ut iam non sic
amplius ambuletis, sicut gentes ambulant in uanitate mentis
suae, tenebris obcaecatum habentes intellectum, alienati a
uita dei, per ignorantiam quae est in illis, propter caecitatem
cordis eorum, qui desperantes semet ipsos tradiderunt inpudicitiae
in operationem inmunditiae omnis et auaritiae.
uos autem non ita didicistis christum, si tamen illum audistis
et in ipso docti estis, sicut est ueritas in iesu, ut deponatis
secundum priorem conuersationem ueterem hominem, qui conrumpitur
secundum desideria erroris. renouamini autem spiritu
mentis uestrae: induite nonum hominem, qui secundum deum
creatus est in iustitia et sanctitate et ueritate. Item petrus
apostolus II: Gratia uobis et pax adimpleatur in recogni-

[*][*]

tionem domini nostri iesu christi, qui nunc omnia nobis diuina
uirtute sua quae ad uitam et pietatem pertinent donauit per
agnitionem eius qui nos uocauit sua inlustri uirtute, per quam
honorifica et maxima nobis promissa donantur, ut per haec
sitis diuinae consortes naturae post euasioaem quae eat in
mundo in cupiditate perditae uitae. sed et uos properate
omnes, subinferentes in fide uirtutem, in uirtute scientiam,
in scientia abstinentiam, in abstinentia patientiam, in patientia
pietatem, in pietate amicam fraternitatem, in affectione
fraternitatis caritatem. haec uobis cum sint et superent, ut
non uacui nec sine fructibus inueniamini in domini nostri iesu
christi recognitione. cui autem non praesto sunt haec, caecitatem
autem, uanitatem et obliuionem accipiet, si non purgetur
priorum delictorum contagione.

In psalmo LXVIII: Infixus sum in limum profundi, et
non est substantia. Item in hieremia propheta: Non

[*][*]

audierunt uocem substantiae: a uolatilibus caeli usque ad
pecora mente exciderunt et perierunt Item illic: Quoniam
quis stabit in substantia domini et uidit uerbum eius? quis
aurem praebuit et audiuit? Item illic: Si stetissent in
substantia mea et si audissent uerba mea et si docuissent populum
meum, auertissem illos a pessimis adinuentionibus suis.

In deuteronomio: Si autem exieris conmittere bellum
aduersos inimicos tuos, et custodies te ab omni re mala.
Item apostolus ad romanos: Igitur non regnet peccatum

[*][*]

in uestro mortali corpore, at obaudiatis ei. sed neque exhibeatis
membra uestra arma iniquitatis peccato, sed exhibete
uos deo tamquam ex mortuis uiuentes et membra uestra arma
iustitiae deo. Item ad corinthios II: In carne enim
ambulantes non secundum carnem militamus — arma enim
militiae nostrae non carnalia, sed potentia deo ad destructionem
munitionum —, consilia destruentes et omnem exaJtationem
extollentem se aduersus scientiam dei, in captiuitatem
redigentes omnem cogitationem, in obsequium christi
perducentes. Item ad ephesios: De cetero confortamini
in domino et in potestate uirtutis eius. induite uos arma dei,
ut possitis resistere aduersus insidias diaboli: quoniam non
est uobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus
potestates, aduersus huius mundi rectores tenebrarum
harum, aduersus spiritalia nequitiae in caelestibus. propterea
induite uos arma dei, ut possitis resistere in die malo, et in
omnibus perfecti estote, praecincti lumbos uestros in ueritate
et induti loricam iustitiae et calciati pedes in praeparatione
euangelii pacis, in omnibus adsumentes scutum fidei,

[*][*]

in quo possitis omnia iacula candentia nequissimi extinguere,
et galeam salutis et gladium spiritus, quod est uerbum dei,
per omnem orationem et obsecrationem orantes in omni tempore
in spiritu, et in ipaum uigilantes semper in omni oratione
pro omnibus sanctis. Item ad thessalonicenses I: Non
dormiamus, sed uigilemus et sobrii simus. nam qui dormiunt
nocte dormiunt, et qui inebriantur nocte ebrii sunt. nos autem
cum diei simus, sobrii simus, induti loricam fidei et caritatis
et galeam spem salutis. quoniam non posuit nos deus in
iram, sed in adquisitionem salutis per dominum nostrum
iesum christum, qui mortuus est pro nobis, ut siue uigilemus
siue dormiamus simul cum illo uiuamus.