Liber qui appellatur Speculum (41-45)

XLI. DE EPISTVLA AD TITVM.

Huius rei gratia reliqui te Cretae, ut ea\' quae desunt
corrigas et constituas per ciuitates presbyteros, sicut ego tibi
disposui, si quis sine crimine est, unius uxoris uir, filios
habens fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos.
oportet enim episcopum sine crimine esse sicut dei dispensatorem,
non superbum, non iracundum, non uinolentum, non
percussorem, non turpilucrum: sed hospitalem, benignum,
sobrium, iustum, sanctum, continentem, amplectentem eum
qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit
exhortari in doctrina sana et eos qui contradicunt arguere.
Et post paucos uersus: Quam ob causam increpa illos.
dure, ut sani sint in fide, non adtendentes Iudaicis fabulis
et mandatis hominum auersantium se a ueritate. omnia munda
mundis: coinquinatis autem et infidelibus nihil mundum : sed [*] [*]

inquinatae sunt eorum et mens et conscientia. confitentur de
nosse deum, factis autem negant, cum sint abominati et
incredibiles, . et ad omne opus bonum reprobi. Tu autem
loquere quae decet sanam doctrinam. senes, ut sobrii sint,
pudici, prudentes, sani fide, dilectione, patientia. anus similiter
in habitu sancto, non criminatrices, non uino multo seruientes,
bene docentes, ut prudentiam doceant adulescentulas, ut uiros
suos ament, filios diligant, prudentes, castas, domus curam
habentes, benignas, subditas uiris suis, ut non blasphemetur
uerbum dei. iuuenes similiter hortare, ut sobrii sint. in .
omnibus te ipsum praebe exemplum bonorum operum, in
doctrina integritate, grauitate: uerbum sanum inreprehensibile :
ut is qui ex aduerso est uereatur nihil habens malum dicere
de nobis. seruos dominis suis subditos esse, in omnibus
placentes, non contradicentes, non fraudantes, sed in omnibus
fidem. bonam ostendentes, ut doctrinam saluatoris nostri dei
ornent in omnibus. apparuit enim gratia dei saluatoris omnibus
hominibus, erudiens nos, ut abnegantes inpietatem et saecularia
desideria sobrie et iuste et pie uiuamus in hoc saeculo, expectantes
beatam spem et aduentum gloriae magni dei et
saluatoris nostri Iesu Christi, qui dedit semet ipsum pro nobis,
ut nos redimeret ab omni iniquitate et emundaret sibi populum
acceptabilem, sectatorem bonorum operum. haec loquere et
exhortare et argue cum omni imperio. nemo te contemnat.
Admone illos, principibus et potestatibus subditos esse, dicto [*] [*]
oboedire, ad omne opus bonum paratos esse, neminem blasphemare,
non litigiosos esse, modestos, omnem ostendentes
mansuetudinem ad omnes homines. Et post paucos uersus:
Fidelis sermo est, et de his uolo te confirmare, ut curent
bonis operibus praeesse qui credunt deo. haec sunt bona et
utilia hominibus. stultas autem quaestiones et genealogias et
contentiones et pugnas legis deuita: sunt enim inutiles et
uanae. haereticum hominem post unam et secundam correptionem
deuita, sciens quia subuersus est qui eiusmodi est et
\'delinquit proprio iudicio condemnatus.

XLII. DE EPISTVLA AD PHILEMONEM.

Gaudium enim magnum habui et consolationem in caritate
tua, quia uiscera sanctorum requieuerunt per te, frater. Et
paulo post: Quem ego uolueram mecum detinere, ut pro
te mihi ministraret in uinculis euangelii: sine consilio autem
tuo nihil uolui facere, uti ne uelut ex necessitate bonum tuum
esset, sed uoluntarium.

XLIII. DE EPISTVLA AD HEBRAEOS.

Videte, fratres, ne forte sit in aliquo uestrum cor malum
incredulitatis discedendi a deo uiuo: sed adhortamini nosmet [*] [*]

ipsos per singulos dies, donec \'hodie\' cognominatur, ut non
obduretur quis ex uobis fallacia peccati. participes enim Christi
effecti sumus, si tamen initium substantiae eius usque ad finem
firmum retineamus. dum dicitur: hodie si uocem eius audieritis,
nolite obdurare corda uestra quemadmodum in exacerbatione.
Et post paucos uersus: Timeamus ergo, ne
forte relicta pollicitatione introeundi in requiem eius existimetur
ex nobis aliquis deesse. etenim et nobis nuntiatum est,
quemadmodum et illis: sed non profuit illis sermo auditus
non admixtis fidei ex his qui audierunt. Et alio loco:
Habentes ergo pontificem magnum, qui penetrauit caelos,
Iesum filium dei, teneamus confessionem. Et post IIII
uersus: Adeamus ergo cum fiducia ad thronum gratiae, ut
misericordiam consequamur et gratiam inueniamus in auxilio
oportuno. Et paulo post: Non enim iniustus deus, ut
obliuiscatur operis uestri et dilectionis, quam ostendistis in
nomine ipsius, qui ministrastis sanctis et ministratis. cupimus
autem unumquemque uestrum eandem ostendere sollicitudinem
ad expletionem spei usque in finem, ut non segnes efficiamini,
uerum imitatores eorum qui fide et patientia hereditabunt
promissiones. Et post VII uersus: Homines enim per
maiorem sui iurant, et omnis controuersiae eorum finis ad
confirmationem eorum est iuramentum. Et post aliquantum:
Teneamus spei nostrae confessionem indeclinabilem
— fidelis enim est qui repromisit — et consideremus [*] [*] [*] [*]
inuicem in prouocatione caritatis et bonorum operum: non
deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam,
sed consolantes, et tanto magis quanto uideritis adpropinquantem
diem. uoluntarie enim peccantibus nobis post
acceptam notitiam ueritatis iam non relinquitur pro peccatis
hostia. terribilis quaedam expectatio iudicii et ignis aemulatio,
quae consumptura est aduersarios. inritam quis faciens legem
Moysi sine ulla miseratione duobus uel tribus testibus moritur:
quanto magis putatis deteriora mereri subplicia, qui filium
dei conculcauerit et sanguinem testamenti pollutum duxerit,
in quo sanctificatus est, et spiritui gratiae contumeliam fecerit?
scimus enim qui dixit: mihi uindictam et ego reddam, et
iterum: quia iudicabit dominus populum suum. horrendum
est incidere in manus dei uiuentis. rememoramini autem
pristinos dies, in quibus inluminati magnum certamen sustinuistis
passionum. et in altero quidem obprobriis et tribulationibus
spectaculum facti, in altero autem socii taliter conuersantium
effecti. nam et uinctis conpassi estis, et rapinam
bonorum uestrorum cum gaudio suscepistis, cognoscentes uos
habere meliorem et manentem substantiam. nolite itaque
amittere confidentiam uestram, quae magnam habet remunerationem.
patientia enim uobis necessaria est, ut uoluntatem dei
facientes reportetis promissionem. adhuc enim modicum [*] [*]
quantulum qui uenturus est ueniet et non tardabit: iustus
autem meus ex fide uiuet: quod si subtraxerit se, non placebit
animae meae. Et aliquanto post: Ideoque et nos tantam
habentes inpositam nubem testium, deponentes omne pondus
et circumstans nos peccatum, per patientiam curramus ad
propositum nobis certamen, aspicientes in auctorem fidei et
consummatorem Iesum: qui proposito sibi gaudio sustinuit
crucem confusione contempta atque in dextera sedis dei sedet.
recogitate enim eum qui talem sustinuit a peccatoribus aduersus
semet ipsos contradictionem, uti ne fatigemini animis
uestris deficientes. nondum usque ad sanguinem restitistis
aduersum peccatum repugnantes: et obliti estis consolationis,
quae nobis tamquam filiis loquitur dicens: fili mi, noli neglegere
disciplinam domini neque fatigeris, dum ab eo argueris.
quem enim diligit dominus, castigat: flagellat autem omnem
filium, quem recipit. in disciplina perseuerate: tamquam filiis
nobis offert deus. quis enim filius quem non corripit pater?
quod si extra disciplinam estis, cuius participes facti sunt
omnes, ergo adulteri et non filii estis. deinde patres quidem
carnis nostrae habuimus eruditores et uerebamur: non multo
magis obtemperabimus patri spirituum et uiuemus? et illi [*] [*] [*]
quidem in tempore paucorum dierum secundum uoluntatem
suam erudiebant nos, hic autem ad id quod utile est in
recipiendo sanctificationem eius. omnis autem disciplina in
praesenti quidem uidetur non esse gaudii, sed maeroris, postea
autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddit iustitiae.
propter quod remissas manus et soluta genua erigite,
et gressus rectos facite pedibus uestris, ut non claudicans
erret, magis autem sanetur. pacem sequimini cum omnibus
et sanctimoniam, sine qua nemo uidebit deum. contemplantes
ne quis desit gratiae dei, ne qua radix amaritudinis sursum
germinans inpediat et per illam inquinentur multi: ne quis
fornicator aut profanus ut Esau, qui propter unam escam
uendidit primogenita sua. Et alio loco: Caritas fraternitatis
maneat. et hospitalitatem nolite obliuisci. per hanc latuerunt
quidam, angelis hospitio receptis. mementote uinctorum tamquam
simul uincti, et laborantium tamquam et ipsi in corpore
manentes. honorabile conubium in omnibus et thorus inmaculatus:
fornicatores enim et adulteros iudicabit deus. sint mores
sine auaritia, contenti praesentibus. ipse enim dixit: non te
deseram neque derelinquam: ita ut confidenter dicamus:
dominus mihi adiutor est, non timebo, quid faciat mihi homo.
mementote praepositorum uestrorum, qui uobis locuti sunt [*] [*]
uerbum dei: quorum intuentes exitum conuersationis imitamini
fidem. Iesus Christus heri et hodie, ipse et in saecula.
doctrinis uariis et peregrinis nolite abduci. optimum est gratia
stabiliri cor, non escis, quae non profuerunt ambulantibus.
habemus altare, de quo edere non habent potestatem qui
tabernaculo deseruiunt. quorum enim animalium infertur
sanguis pro peccato in sancta per pontificem, horum corpora
cremantur extra castra. propter quod et Iesus, ut sanctificaret
per suum sanguinem populum extra portam passus
est exeamus igitur ad eum extra castra, inproperium -eius
portantes. non enim habemus hic manentem oiuitatem,ed
futuram inquirimus. per ipsum ergo offeramus hostiam laudis
semper deo, id est fructum labiorum confitentium nomini eius.
beneficentiae -autem et communicationis nolite obliuisci: talibus
enim hostiis promeretur deus. oboedite praepositis uestris et
subiacete eis: ipsi enim peruigilant, quasi rationem pro anima..bas
uestris reddituri, ut cum gaudio hoc faciant et non
gementes: hoc enim non expedit uobis. orate pro nobis.
confidimus enim, quia bonam conscientiam habemus in omnibus
bene uolentes conuersari. [*] [*]

XLIIII. DE EPISTVLA PETRI PRIMA.

Modicum nunc si oporteat contristari in uariis temptationibus,
ut probatum uestrae fidei multo pretiosius sit auro quod perit
per ignem. Et alio loco: Propter quod succincti lumbos
mentis uestrae, sobrii perfecte sperate in eam quae offertur
uobis gratiam in reuelatione Iesu Christi: quasi filii oboedientiae,
non configurati prioribus ignorantiae uestrae desideriis,
sed secundum eum qui uocauit uos sanctum et ipsi sancti
in omni conuersatione sitis, quoniam scriptum est: sancti
eritis, quoniam et ego sanctus sum. et si patrem inuocatis
eum qui sine acceptione personarum iudicat secundum uniuscuiusque
opus, in timore incolatus uestri tempore conuersamini.
Et post aliquot uersus: Animas uestras castificantes in
oboedientia caritatis, in fraternitatis amore simplici, ex corde
inuicem diligite adtentius: renati. Et post paucos uersus:
Deponentes igitur omnem malitiam et omnem dolum et simulationem
et inuidias et omnes detractiones, sicut modo geniti
infantes, rationabiles sine dolo lac concupiscite. Et post [*] [*]

paucos uersus: Carissimi, obsecr.o [uos] tamquam aduenas
et peregrinos abstinere uos a carnalibus desideriis, quae
militant aduersus animam. conuersationem uestram inter
gentes habentes bonam, ut in eo quod detractant de uobis
tamquam de malefactoribus, uos ex bonis operibus considerantes
glorificent deum nostrum in die uisitationis. subiecti
estote omni humanae ordinationi propter deum, siue regi quasi
praecellenti, siue ducibus tamquam ab eo missis ad uindictam
malefactorum, laudem uero bonorum — quia sic est uoluntas
dei, ut benefacientes obmutescere faciatis inprudentium hominum
ignorantiam —, quasi liberi, et non quasi uelamen
habentes malitiae libertatem, sed sicut serui dei. omnes
honorate, fraternitatem diligite, deum timete, regem autem
honorificate. serui, subditi cum omni timore dominis uestris,
non tantum bonis et modestis, sed etiam dyscolis. haec est
enim gratia, si propter conscientiam dei sustinet quis tristitias,
patiens iniuste. quae enim gloria est, si peccantes punimini
et suffertis? sed si bene facientes patimini et patientes sustinetis,
haec gratia apud deum. in hoc enim uocati estis: quia
et Christus passus est pro nobis, relinquens uobis exemplum,
ut sequamini uestigia eius. Et alio loco: Similiter mulieres [*] [*]
subditae sint suis uiris, ut et si qui non credunt uerbo, per
mulierum conuersationem sine uerbo lucri fiant, considerantes
in timore castam conuersationem uestram. quarum sit non
extrinsecus capillaturae aut circumdatio auri aut indumenti
uestimentorum cultus: sed qui absconditus est cordis homo
in incorruptibilitate quieti et modesti spiritus, quod est in
conspectu dei locuplex. sic enim aliquando et mulieres sanctae
sperantes in deo ornabant se, subiectae propriis uiris, sicut
Sarra oboediebat Abrahae dominum eum uocans: cuius estis
filiae bene facientes et non timentes ullam perturbationem.
uiri similiter, cohabitantes secundum scientiam, quasi infirmiori
uaso muliebri inpertientes honorem tamquam et coheredibus
gratiae uitae, ut ne inpediantur orationes uestrae. in fide
autem omnes unianimes, conpatientes, fraternitatis amatores,
misericordes, humiles, non reddentes malum pro malo uel
maledictum pro maledicto, sed e contrario benedicentes, quia
in hoc uocati estis, ut benedictionem hereditate possideatis.
qui enim uult uitam diligere et uidere dies bonos, coerceat [*] [*] [*]
linguam a malo et labia ne loquantur dolum. declinet autem
a malo et faciat bonum, inquirat pacem et sequatur eam:
quia oculi domini super iustos et aures eius in preces eorum,
uultus autem domini super facientes mala. et quis uobis
noceat, si boni aemulatores fueritis? sed si quid patimini
propter iustitiam, beati. timorem autem eorum ne timueritis,
et non conturbemini. dominum autem Christum sanctificate
in cordibus uestris, parati semper ad satisfactionem omni
poscenti uos rationem de ea quae in uobis est spe: sed cum
modestia et timore, conscientiam habentes bonam, ut in eo
quod detrahunt uobis, confundantur qui calumniantur uestram
bonam in Christo conuersationem. melius est enim benefacientes,
si uelit uoluntas dei, pati quam malefacientes. Et
post aliquot uersus : Christo igitur passo in carne et uos
eadem cogitatione armamini: quia qui passus est carne desiit
a peccatis, ut iam non hominum desideriis, sed uoluntate dei
quod reliquum est in carne uiuat temporis. sufficit enim
praeteritum tempus ad uoluntatem gentium consummandam,
qui ambulauerunt in luxuriis, desideriis, uinolentiis, comissationibus,
potationibus et inlicitis idolorum cultibus. Et post
paucos uersus : Estote itaque prudentes et uigilate in [*] [*]
orationibus, ante omnia mutuam in uosmet ipsos caritatem continuam
habentes, quia caritas operit multitudinem peccatorum, hospitales
inuicem sine murmuratione, unusquisque sicut accepit
gratiam, in alterutrum illam administrantes łsicut boni dispensatores
multiformis gratiae dei. si quis loquitur, quasi
sermones dei: si quis ministrat, tamquam ex uirtute, quam
administrat deus, ut in omnibus honorificetur deus per Iesum
Christum, cui est gloria et imperium in saecula. carissimi,
nolite mirari in feruore, qui ad temptationem uobis fit: nolite
pauere quasi noui aliquid uobis contingat, sed communicantes
Christi passionibus gaudete, ut et in reuelatione gloriae eius
gaudeatis exultantes. si exprobramini in nomine Christi, beati:
quoniam gloriae et uirtutis dei spiritus super uos requiescit:
ab illis blasphematur, a uobis autem honorificatur. nemo
autem uestrum patiatur quasi homicida aut fur aut maledicus
aut alienorum appetitor: si autem ut Christianus, non erubescat,
glorificet autem deum in isto nomine. quoniam tempus ut
incipiat iudicium de domo dei. si autem primum a nobis,
qui finis eorum qui non credunt dei euangelio? et si iustus
uix saluabitur, impius et peccator ubi apparebit? itaque et
. hi qui patiuntur secundum uoluntatem dei, fideli creatori [*] [*]
commendant animas suas in benefactis. Seniores ergo qui in
uobis sunt obsecro consenior et testis Christi passionum, qui
et eius quae in futuro reuelanda est gloriae communicator,
pascite qui est in uobis gregem dei, prouidentes non coactos,
sed spontanee secundum deum, neque turpis lucri gratia, sed
uoluntarie, neque dominantes in cleris, sed formae facti gregis
ex animo. et cum apparuerit princeps pastorum, percipietis
inmarcescibilem gloriae coronam. similiter, adulescentes, subditi
estote senioribus. omnes autem inuicem humilitatem
insinuate, quia deus superbis resistit, humilibus autem dat
gratiam. humiliamini igitur sub potenti manu dei, ut uos
exaltet in tempore uisitationis, omnem sollicitudinem uestram
proicientes in eum, quoniam ipsi cura est de uobis. sobrii
estote, uigilate: quia aduersarius uester diabolus tamquam
leo rugiens circuit quaerens quem deuoret. cui resistite fortes
in fide, scientes eadem passionum ei quae in mundo est uestrae
fraternitati fieri. deus autem omnis gratiae, qui uocauit nos
in aeternam suam gloriam in Christo Iesu, modicum passos [*] [*]
ipse perficiet, confirmabit, solidabit ipsi imperium in saecula
saeculorum. amen.

XLV. DE EPISTVLA EIVSDEM SECVNDA.

Per quae maxima nobis et pretiosa promissa donauit, ut
per haec efficiamini diuinae consortes naturae, fugientes eius
quae in mundo est concupiscentiae corruptionem. uos autem
curam omnem subinferentes ministrate in fide uestra uirtutem,
in uirtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam,
in abstinentia autem patientiam, in patientia autem pietatem,
in pietate autem amorem fraternitatis, in amore autem fraternitatis
caritatem. haec enim nobis cum adsint et superent, non
uacuos nec sine fructu uos constituent in domini nostri Iesu
Christi cognitionem. cui enim nen praesto sunt, caecus est
et manu temptans, obliuionem accipiens purgationis ueterum
suorum delictorum. quapropter, fratres, magis satagite, ut
per bona opera certam uestram uocationem et electionem
faciatis. haec enim facientes non peccabitis aliquando. Et
post paululum : Sicut et in nobis erunt magistri mendaces,
qui introducent sectas perditionis et eum qui emit
eos dominum negant, superducentes sibi celerem perditionem. [*] [*]

et multi sequentur eorum luxurias, per quos uia ueritatis
blasphemabitur et in auaritia fictis uerbis de nobis negotiabuntur.
quibus iudicium iam olim non cessat, perditio eorum
non dormitat. Et alio loco: Nouit dominus pios eripere
de temptatione, iniquos uero in die iudicii cruciandos reseruare.
magis autem eos qui post carnem in concupiscentia inmunditiae
ambulant dominationemque contemnunt. audaces, sibi placentes,
sectas non metuunt, blasphemantes, ubi angeli, fortitudine
et uirtute cum sint maiores, non portant aduersum se execrabile
iudicium. hi uero uelut inrationabilia pecora naturaliter
in captionem et in perniciem in his quae ignorant blasphemantes
in corruptionesua et peribunt, percipientes mercedem
iniustitiae, uoluntatem existimantes diei delicias, coinquinationes
et maculae deliciis affluentes, in conuiuiis suis luxuriantes
uobiscum, oculos habentes plenos adulterio et incessabiles
delicti, pellicentes animas instabiles, cor exercitatum auaritiae
habentes, maledictionis filii, derelinquentes rectam uiam errauerunt
Et post paucos uersus : Superbiam enim uanitatis [*] [*]
loquentes pellicent in desideriis carnis luxuriae eos qui paululum
effugiunt, qui in errore conuersantur, libertatem illis promittentes,
cum ipsi serui sint corruptionis: a quo enim quis
superatus est, huius et seruus est si enim refugientes coinquinationes
mundi in cognitione domini nostri et saluatoris
Iesu Christi his rursum inpliciti superantur, facta sunt eis
posteriora deteriora prioribus. melius enim erat illis non
cognoscere uiam iustitiae quam post agnitionem retrorsum
conuerti ab eo quod illis traditum est sancto mandato. contigit
enim illis illud ueri prouerbii: canis reuersus ad suum
uomitum, et: sus lota in uolutabro luti. Et post aliquantum:
Cum haec omnia dissoluenda sint, quales oportet esse uos in
sanctis conuersationibus et pietatibus, expectantes et properantes
in aduentum diei dei. Et paulo post: Carissimi, haec
expectantes satagite inmaculati et inuiolati inueniri in pace,
et domini nostri longanimitatem salutem arbitramini. Et alio
loco: Vos igitur, fratres, praescientes custodite, ne insipientium
errore transducti excidatis a propria firmitate. crescite [*] [*]
uero in gratia et in cognitione domini nostri et saluatoris
Iesu Christi. ipsi gloria et nunc et in die aeternitatis. amen.