Liber qui appellatur Speculum (39)

XXXVIIII. DE EPISTVLA AD TIMOTHEVM.

Finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia
bona et fide non ficta. a quibus quidam aberrantes
conuersi sunt in uaniloquium, uolentes esse legis doctores,
non intellegentes neque quae locuntur neque de quibus adfirmant.
scimus autem quoniam bona est lex, si quis eam
legitime utatur: sciens hoc, quia iusto non est lex posita,
sed iniustis et non subditis, impiis et peccatoribus, sceleratis
et contaminatis, parricidiis et matricidiis, homicidiis, fornicariis,
masculorum concubitoribus, plagiariis, mendacibus, periuriis,
et si quid aliud sanae doctrinae aduersatur, quae est secundum
euangelium gloriae beati dei, quod creditum est mihi. Et
post paululum : Obsecro igitur primum omnium fieri
obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones pro
omnibus hominibus, pro regibus et omnibus qui in sublimitate
sunt, ut quietam et tranquillam uitam agamus in omni pietate [*] [*]

et castitate. Item post paululum: Volo ergo uiros orare
in omni loco, leuantes puras manus sine ira et disceptatione.
similiter et mulieres in habitu ornato cum uerecundia et
sobrietate ornantes se, non in tortis crinibus ant auro aut
margaritis uel ueste pretiosa, sed quod decet mulieres promittentes
pietatem per opera bona. mulier in silentio discat
cum omni subiectione. docere autem mulieri non permitto,
neque dominari in uirum, sed esse in silentio. Et post aliquot
uersus : Oportet ergo episcopum inreprehensibilem esse,
unius uxoris uirum, sobrium, prudentem, ornatum, hospitalem,
doctorem, non uinolentum, non percussorem, sed modestum,
non litigiosum, non cupidum, suae domui bene praepositum,
filios habentem subditos cum omni castitate - si quis autem
domui suae praeesse nescit, quomodo ecclesiae dei diligentiam
habebit ? — non neophytum, ne in superbia elatus in iudicium
incidat diaboli. oportet autem illum et testimonium habere
bonum ab his qui foris sunt, ut non in obprobrium incidat
et laqueum diaboli. diaconos similiter pudicos, non bilingues,
non multo uino deditos, non turpe lucrum sectantes, habentes
mysterium fidei in conscientia pura. et hi autem probentur
primum et sic ministrent nullum crimen habentes. mulier.
similiter pudicas, non detrahentes, sobrias; fideles in omnibus.
diacones sint unius uxoris uiri, qui filiis suis bene praesunt
et suis domibus. qui enim bene ministrauerint, gradum sibi
bonum adquirunt et multam fiduciam in fide, quae est in [*] [*]
Christo Iesu. Et post XII uersus: Spiritus autem manifeste
dicit quia in nouissimis temporibus discedent quidam a fide,,
adtendentes spiritibus erroris et doctrinis daemoniorum, in
hypocrisi loquentium mendacium, et cauteriatam habentium
suam conscientiam, prohibentium nubere, abstinere a cibis,
quos deus creauit ad percipiendum cum gratiarum actione
fidelibus et his qui cognouerunt ueritatem. quia omnis creatura
dei bona, et nihil abiciendum quod cum gratiarum actione
percipitur. sanctificatur enim per uerbum dei et orationem.
haec proponens fratribus, bonus eris minister Iesu Christi,
nutritus uerbis fidei et bonae doctrinae, quam adsecutus es.
ineptas autem et aniles fabulas deuita. exerce te ipsum ad
pietatem. nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est:
pietas autem ad omnia utilis est, promissionem habens uitae
quae nunc eat et futurae. fidelis sermo et omni acceptione
dignus. in hoc enim laboramus et maledicimur, quia sperauimus
in deum uiuum, qui est saluator omnium hominum,
maxime fidelium. praecipe haec et doce. nemo adulescentiam
tuam contemnat: sed exemplum esto fidelium in uerbo, in
conuersatione, in caritate, in fide, in castitate. dum nemo,
adtende lectioni, exhortationi, doctrinae. noli neglegere gratiam,
quae in te est, quae data est tibi per prophetiam, cum inpositione
manuum presbyterii. haec meditare, in his esto, ut
profectus tuus manifestus sit omnibus. adtende tibi et doctrinae,
insta in illis hoc enim faciens et te ipsum saluum facies et
eos qui te audiunt. Seniorem ne increpaueris, sed obsecra
ut patrem, iuuenes ut fratres, anus ut matres, iuuenculas ut
sorores in omni castitate. uiduas honora, quae uere uiduae [*] [*]
sunt si qua autem uidua filios aut nepotes habet, discant
primum domum suam regere et mutuam uicem reddere
parentibus: hoc enim acceptum est coram deo. quae autem
uere uidua est et desolata, sperauit in deum et instat obsecrationibus
et orationibus nocte et die. nam quae in deliciis
est, uiuens mortua est. et hoc praecipe, ut inreprehensibiles
sint. si quis autem suorum et maxime domesticorum curam
non habet, fidem negauit, et est infideli deterior. uidua eligatur
non minus sexaginta annorum, quae fuerit unius uiri
uxor, in operibus bonis testimonium habens, si filios educauit,
si hospitio recepit, si sanctorum pedes lauit, si tribulationem
patientibus subministrauit, si omne opus bonum subsecuta
est. adulescentiores autem uiduas deuita. cum enim luxuriatae
fuerint in Christo, nubere uolunt, habentes damnationem, quia
primam fidem inritam fecerunt: simul autem et otiosae esse
discunt, circuire domus, non solum otiosae, sed et uerbosae,
loquentes quae- non oportet. nolo ergo iuniores nubere, filios.
procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario
maledicti gratia. iam enim quaedam conuersae sunt
retro post satanan. si qua fidelis habet uiduas, subministret.
illis, ut non grauetur ecclesia, ut his quae uere uiduae sunt
sufficiat qui bene praesunt presbyteri, duplici honore habeantur:
maxime qui laborant in uerbo et doctrina. dicit enim
scriptura: non infrenabis os boui trituranti, et: dignus est
operarius mercede sua. aduersus presbyterum accusationem
noli recipere nisi sub duobus et tribus testibus. peccantes [*] [*]
coram omnibus argue, ut ceteri timorem habeant. testor
coram deo et Christo Iesu et electis angelis, ut haec custodias
sine praeiudicio, nihil faciens in alteram partem declinando.
manus cito nemini inposueris neque communicaueris peccatis
alienis. te ipsum castum custodi. noli adhuc aquam bibere,
sed uino modico utere propter stomachum tuum et frequentes
tuas infirmitates. quorundam hominum peccata manifesta
sunt praecedentia ad iudicium, quosdam autem et subsecuntur.
similiter et facta bona manifesta sunt, et quae aliter se
habent abscondi non possunt. Quicumque sunt sub iugo
serui, dominos suos omni honore dignos habeant, ne nomen
domini et doctrina blasphemetur. qui autem fideles habent
dominos, non contemnant, quia fratres sunt, sed magis seruiant,
quia fideles sunt et dilecti, qui beneficii participes sunt.
haec doce et exhortare. si quis aliter docet et non adquiescit
sanis sermonibus domini nostri Iesu Christi et ei quae secundum
pietatem est doctrinae, superbus, nihil sciens, sed
languens circa quaestiones et pugnas uerborum, ex quibus
oriuntur inuidiae, contentiones, blasphemiae, suspiciones malae,
conflictationes hominum mente corruptorum et qui priuati
sunt ueritate, existimantium quaestum esse pietatem. est
autem quaestus magnus pietas cum sufficientia. nihil intulimus
in hunc mundum: haut dubium quia nec auferre quid possumus:
habentes autem alimenta et quibus tegamur, his contenti
sumus. nam qui uolunt diuites fieri, incidunt in temptationem
et laqueum diaboli et desideria multa inutilia et nociua, quae [*] [*] mergunt homines in interitum et perditionem. radix enim
omnium malorum est cupiditas, quam quidam appetentes
errauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. tu autem,
o homo dei, haec fuge: sectare uero iustitiam, pietatem, fidem,
caritatem, patientiam, mansuetudinem. certa bonum certamen
fidei, adprehende uitam aeternam, in qua uocatus es et confessus
bonam confessionem coram multis testibus. praecipio
tibi coram deo, qui uiuificat omnia, et Christo Iesu, qui
testimonium reddidit sub Pontio Pilato, bonam confessionem,
ut serues mandatum sine macula, inreprehensibile, usque in
aduentum domini nostri Iesu Christi. Et post paucos
uersus: Diuitibus huius saeculi praecipe, non superbe sapere
neque sperare in incerto diuitiarum, sed in deo, qui praestat
- nobis omnia abunde ad fruendum, bene agere, diuites fieri
in operibus bonis, facile tribuere, communicare, thesaurizare
sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram
uitam.s o Timothee, depositum custodi, deuitans profanas
uocum nouitates et oppositiones falsi nominis scientiae, quam
quidam promittentes circa fidem exciderunt. gratia tecum.
amen..