Gesta cum Emerito Donatistarum Episcopum (9)

Maximianus quidam diaconus fuit Carthaginiensis in
parte Donati. siue merito superbiae suae siue, ut ipsi putant,
merito iustitiae suae offendit episcopum suum, id est Primianum
Carthaginiensem, siue inique, si superbus meliorem, siue
iuste, si probus inprobiorem. excommunicatus est a Primiano. [*]

perrexit ad episcopos uicinos, concitauit inuidiam Primiano,
accusauit eum apud illos. uentum est ad Carthaginem. uoluerunt
qui uenerunt multi episcopi Donatistae ad se uenire
Primianum, sicut uoluerunt maiores istorum ad se uenire
Caecilianum. factione cognita noluit ad istos uenire Primianus,
sicut ad illos noluit uenire Caecilianus. damnatus est ab istis
absens Primianus, sicut ab illis damnatus est absens Caecilianus.
qualem imaginem rerum uoluit deus ante oculos nostros
recenti tempore ponere, quoniam nimis antiqua iam delebat
obliuio! damnatus est absens. ab aliis episcopis partis Donati
Primianus communioni est restitutus, immo quia eum non
deposuerunt, in sua sede firmatus est. damnati sunt Maximianistae,
sicut a peregrinis episcopis et transmarinis absoluto
Caeciliano meruit damnari Donatus. damnatus est Maximianus
cum duodecim ordinatoribus suis. factio quidem ipsa plurimos
continebat; centum erant fortassis episcopi. sed ne maior
praecisio fieret, isti noluerunt paucis deiectis multis imponere
disciplinam. damnarunt solos qui affuerunt ordinationi Maximiani,
quando contra episcopum suum illicite est leuatus
episcopus; ceteri in ipsa factione constituti, si redire ad ecclesiam
uellent, in suis permitterentur honoribus. uerbis quidem
suis ostendebant eos foris esse ab ecclesia; quem enim hortaris
ut intret, foris est. constituto ergo die, intra quem diem
si redirent nihil eis obessent quae aduersus Primianum dicebantur,
decreto Bagaiensi firmauerunt, damnatus est Maximianus
cum duodecim. coepit agi, ut damnati de basilicis pellerentur.
interpellantur iudices, interpellantur proconsules, in
iudicium allegatur episcopale Bagaiense concilium. dicuntur
haeretici, demonstrantur damnati, impetrantur iussiones, auxilia
congregantur, uenitur ad eiciendos de basilicis homines
damnatos et in sua pertinacia constitutos. illis condemnatis
populi qui fauebant restiterunt, ubi non potuerunt uicti sunt,
in locum eorum qui uicti sunt et expulsi alii ordinati sunt. [*]
ex quibus duos nouimus, ut de ceteris taceamus, unum Felicianum
(Mustitanum), alterum Praetextatum Assuritanum, quos
post annos duos aut tres per Optatum Gildonianum post
multas illis illatas persecutiones iudiciariis prosecutionibus et
tota acrimonia potestatum in suis honoribus susceperunt. post
damnationem suam, post eiectionem, post persecutiones susceperunt
illos in honoribus suis, adiunxerunt sibi socios atque
collegas. nam in loco unius ipsorum Praetextati Assuritani
alium iam ordinauerant nomine Rogatum, qui modo catholicus
est, cui exercitus istorum, id est agmen circumcellionum,
. linguam et manum praecidit. illi autem, qui per ipsum tempus,
quo illi damnati foris erant, ferme per triennium baptizati
sunt a damnatis, baptizati sunt foris ab ecclesia istorum,
sic sunt suscepti. nemo dixit non habes baptismum, quia
foris es baptizatus\': et rebaptizatur qui uenit de Epheso de
Smyrna de Thessalonica de ceteris ecclesiis, quas suo labore
apostoli plantauerunt et ad quas legimus missas apostolorum
epistulas, quas audimus in ecclesia recitari.