Scaife ATLAS

CTS Library / De Utilitate Credendi

De Utilitate Credendi (9)

urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa064.opp-lat1:9
Refs {'start': {'reference': '9', 'human_reference': 'Chapter 9'}}
Ancestors []
Children []
prev
plain textXML
next

Hic igitur illi homines minime mali, dum frustrare legem
conantur, eas scripturas adprobare nos cogunt. adtendunt
enim, quod dictum est in seruitute esse eos, qui sub lege
sunt, et id ultimum prae ceteris uentilant: euacuati estis a
Christo, qui in lege iustificamini; a gratia excidistis.
nos haec omnia uera esse concedimus nec illam legem necessariam
esse dicimus nisi eis, quibus est adhuc utilis seruitus,
ideoque utiliter esse latam, quod homines, qui reuocari a peccatis
ratione non poterant, tali lege cohercendi erant, poenarum
scilicet istarum, quae uideri ah stultis possunt, minis atque
terroribus: a quibus gratia Christi cum liberat, non legem
illam damnat, sed aliquando nos obtemperare suae caritati, non
seruire timore legis inuitat. ipsa est gratia, id est beneficium,
quod non intellegunt sibi uenisse diuinitus, qui adhuc esse cupiunt
sub uinculis legis. quos merito Paulus obiurgat tamquam
infideles, quia a seruitute, cui certo tempore iustissima dei
dispositione subiecti erant, iam per dominum nostrum Iesum
se liberatos esse non credunt. hinc est illud eiusdem apostoli:
lex enim paedagogus noster erat in Christo. ille igitur [*] [*]

13
paedagogum dedit hominibus. quem timerent, qui magistrum
postea, quem diligerent. in quibus tamen legis praeceptis atque
mandatis, quibus nunc christianos uti fas non est, quale uel
sabbatum est uel circumcisio uel sacrificia et si quid huiusmodi
est, tanta mysteria continentur, ut omnis pius intellegat nihil
esse perniciosius quam quicquid ibi est accipi ad litteram,
id est ad uerbum; nihil autem salubrius quam spiritu reuelari.
inde est: littera occidit, spiritus autem uiuificat; inde
est: id ipsum uelamen in lectione ueteris testamenti
manet, quod non reuelatur, quoniam in Christo euacuatur.
euacuatur namque in Christo non uetus testamentum,
sed uelamen eius, ut per Christum intellegatur et quasi
denudetur, quod sine Christo obscurum atque adopertum est.
statim quippe idem apostolus subicit: cum autem transieris
ad Christum, auferetur uelamen; non enim ait: auferetur
lex aut testamentum uetus. non igitur per domini gratiam,
tamquam inutilia ibi tegerentur, ablata sunt, sed tegmen
potius, quo utilia tegebantur. hoc modo agitur cum iis, qui
studiose ac pie, non turbide atque inprobe scripturarum illarum
sensum requirunt, demonstraturque sedulo et ordo rerum et
causae factorum atque dictorum et ueteris testamenti ad
nouum tanta congruentia, ut apex nullus, qui non consonet,
relinquatur. et figurarum tanta secreta, ut omnia, quae interpretando
eruuntur, miseros esse cogant fateri, qui haec uolunt
ante condemnare quam discere.

Tokens

Hic 1 w 3
igitur 1 w 9
illi 1 w 13
homines 1 w 20
minime 1 w 26
mali 1 w 30
dum 1 w 34
frustrare 1 w 43
legem 1 w 48
conantur 1 w 56
eas 1 w 60
scripturas 1 w 70
adprobare 1 w 79
nos 1 w 82
cogunt 1 w 88
adtendunt 1 w 98
enim 1 w 102
quod 1 w 107
dictum 1 w 113
est 1 w 116
in 3 w 118
seruitute 1 w 127
esse 1 w 131
eos 1 w 134
qui 1 w 138
sub 1 w 141
lege 2 w 145
sunt 1 w 149
et 1 w 152
id 1 w 154
ultimum 1 w 161
prae 1 w 165
ceteris 1 w 172
uentilant 1 w 181
euacuati 1 w 190
estis 1 w 195
a 13 w 196
Christo 1 w 203
qui 2 w 207
in 4 w 209
lege 3 w 213
iustificamini 1 w 226
a 15 w 228
gratia 1 w 234
excidistis 1 w 244
nos 2 w 248
haec 1 w 252
omnia 1 w 257
uera 1 w 261
esse 2 w 265
concedimus 1 w 275
nec 1 w 278
illam 1 w 283
legem 2 w 288
necessariam 1 w 299
esse 3 w 303
dicimus 1 w 310
nisi 1 w 314
eis 1 w 317
quibus 1 w 324
est 3 w 327
adhuc 1 w 332
utilis 1 w 338
seruitus 1 w 346
ideoque 1 w 354
utiliter 1 w 362
esse 4 w 366
latam 1 w 371
quod 2 w 376
homines 2 w 383
qui 4 w 387
reuocari 1 w 395
a 28 w 396
peccatis 1 w 404
ratione 1 w 411
non 1 w 414
poterant 1 w 422
tali 1 w 427
lege 5 w 431
cohercendi 1 w 441
erant 2 w 446
poenarum 1 w 455
scilicet 1 w 463
istarum 1 w 470
quae 1 w 475
uideri 1 w 481
ah 1 w 483
stultis 1 w 490
possunt 1 w 497
minis 1 w 503
atque 1 w 508
terroribus 1 w 518
a 39 w 520
quibus 2 w 526
gratia 2 w 532
Christi 1 w 539
cum 1 w 542
liberat 1 w 549
non 2 w 553
legem 3 w 558
illam 2 w 563
damnat 1 w 569
sed 1 w 573
aliquando 1 w 582
nos 3 w 585
obtemperare 1 w 596
suae 1 w 600
caritati 1 w 608
non 3 w 612
seruire 1 w 619
timore 1 w 625
legis 1 w 630
inuitat 1 w 637
ipsa 1 w 642
est 4 w 645
gratia 3 w 651
id 5 w 654
est 5 w 657
beneficium 1 w 667
quod 3 w 672
non 4 w 675
intellegunt 1 w 686
sibi 1 w 690
uenisse 1 w 697
diuinitus 1 w 706
qui 6 w 710
adhuc 2 w 715
esse 5 w 719
cupiunt 1 w 726
sub 2 w 729
uinculis 1 w 737
legis 2 w 742
quos 1 w 747
merito 1 w 753
Paulus 1 w 759
obiurgat 1 w 767
tamquam 1 w 774
infideles 1 w 783
quia 1 w 788
a 62 w 789
seruitute 2 w 798
cui 1 w 802
certo 1 w 807
tempore 1 w 814
iustissima 1 w 824
dei 1 w 827
dispositione 1 w 839
subiecti 1 w 847
erant 3 w 852
iam 2 w 856
per 2 w 859
dominum 1 w 866
nostrum 1 w 873
Iesum 1 w 878
se 12 w 880
liberatos 1 w 889
esse 6 w 893
non 5 w 896
credunt 1 w 903
hinc 1 w 908
est 6 w 911
illud 1 w 916
eiusdem 1 w 923
apostoli 1 w 931
lex 1 w 935
enim 2 w 939
paedagogus 1 w 949
noster 1 w 955
erat 3 w 959
in 15 w 961
Christo 2 w 968
ille 1 w 973
igitur 2 w 979
12 1 w 981
Galat 1 w 986
5 1 w 988
4 1 w 990
27 1 w 992
Galat 2 w 997
3 1 w 999
24 1 w 1002
2 4 w 1003
repmissionê 1 w 1014
V 1 w 1015
4 3 w 1016
acar 1 w 1020
Ch 4 w 1022
5 2 w 1023
enim 3 w 1027
autem 1 w 1033
V 2 w 1034
nI 1 w 1036
qui 8 w 1039
mP2 1 w 1042
ei 4 w 1044
et 4 w 1047
Ch 5 w 1049
6 1 w 1050
in 16 w 1052
n 65 w 1053
hyerusalem 1 w 1063
Ch 6 w 1065
7 2 w 1066
sursum 1 w 1072
om 5 w 1074
est 7 w 1078
V 3 w 1079
9 1 w 1080
minime 2 w 1086
minime 3 w 1093
sed 2 w 1096
in 19 w 1098
mg 1 w 1100
nimigS 1 w 1107
i 139 w 1109
non 6 w 1112
minimailf 1 w 1121
minime 4 w 1127
non 7 w 1131
add 1 w 1134
m 59 w 1136
2 6 w 1138
Pnimium 1 w 1146
Vm 1 w 1148
11 1 w 1150
eos 2 w 1153
esse 7 w 1157
V 5 w 1158
12 2 w 1160
uentilante 1 w 1170
uacuati 2 w 1177
Ch 7 w 1179
13 1 w 1181
a 84 w 1182
om 6 w 1185
S 2 w 1187
Mb 1 w 1189
14 1 w 1191
nos 6 w 1194
autem 2 w 1199
V 6 w 1200
concedamus 1 w 1210
V 7 w 1211
17 1 w 1213
cohercendi 2 w 1223
MChm 1 w 1227
cohercendi 3 w 1237
S 3 w 1238
18 1 w 1240
ab 1 w 1242
as 3 w 1245
M 3 w 1246
Tn 1 w 1248
19 1 w 1250
cum 2 w 1253
nos 7 w 1257
b 16 w 1258
20 1 w 1260
dampnat 1 w 1267
V 8 w 1268
nos 8 w 1271
non 8 w 1275
Ch 9 w 1277
21 1 w 1279
eeruire 1 w 1286
a 91 w 1288
corr 1 w 1292
in 22 w 1295
i 153 w 1296
S 4 w 1298
V 9 w 1299
P 4 w 1300
re 11 w 1304
ex 3 w 1306
ri 12 w 1308
corr 2 w 1312
timori 1 w 1320
S 5 w 1321
Pp 1 w 1323
Vinb 1 w 1327
24 2 w 1329
qui 9 w 1332
S 6 w 1333
a 92 w 1334
om 7 w 1336
M 4 w 1338
seruituti 1 w 1347
b 18 w 1348
27 2 w 1350
lex 2 w 1353
ex 5 w 1356
Ch 10 w 1358
paedagogus 2 w 1368
igitur 3 w 1375
om 8 w 1377
Ch 11 w 1380
paedagogum 1 w 1390
dedit 1 w 1395
hominibus 1 w 1404
quem 1 w 1409
timerent 1 w 1417
qui 10 w 1421
magistrum 1 w 1430
postea 1 w 1436
quem 2 w 1441
diligerent 1 w 1451
in 25 w 1454
quibus 3 w 1460
tamen 1 w 1465
legis 3 w 1470
praeceptis 1 w 1480
atque 2 w 1485
mandatis 1 w 1493
quibus 4 w 1500
nunc 1 w 1504
christianos 1 w 1515
uti 4 w 1518
fas 1 w 1521
non 9 w 1524
est 8 w 1527
quale 1 w 1533
uel 1 w 1536
sabbatum 1 w 1544
est 9 w 1547
uel 2 w 1550
circumcisio 1 w 1561
uel 3 w 1564
sacrificia 1 w 1574
et 5 w 1576
si 7 w 1578
quid 1 w 1582
huiusmodi 1 w 1591
est 10 w 1594
tanta 1 w 1600
mysteria 1 w 1608
continentur 1 w 1619
ut 9 w 1622
omnis 1 w 1627
pius 1 w 1631
intellegat 1 w 1641
nihil 1 w 1646
esse 8 w 1650
perniciosius 1 w 1662
quam 2 w 1666
quicquid 1 w 1674
ibi 2 w 1677
est 11 w 1680
accipi 1 w 1686
ad 6 w 1688
litteram 1 w 1696
id 9 w 1699
est 12 w 1702
ad 7 w 1704
uerbum 1 w 1710
nihil 2 w 1716
autem 3 w 1721
salubrius 1 w 1730
quam 3 w 1734
spiritu 1 w 1741
reuelari 1 w 1749
inde 1 w 1754
est 13 w 1757
littera 2 w 1765
occidit 1 w 1772
spiritus 1 w 1781
autem 4 w 1786
uiuificat 1 w 1795
inde 2 w 1800
est 14 w 1803
id 11 w 1806
ipsum 1 w 1811
uelamen 1 w 1818
in 30 w 1820
lectione 1 w 1828
ueteris 1 w 1835
testamenti 1 w 1845
manet 1 w 1850
quod 4 w 1855
non 10 w 1858
reuelatur 1 w 1867
quoniam 1 w 1875
in 31 w 1877
Christo 3 w 1884
euacuatur 1 w 1893
euacuatur 2 w 1903
namque 1 w 1909
in 32 w 1911
Christo 4 w 1918
non 11 w 1921
uetus 1 w 1926
testamentum 1 w 1937
sed 3 w 1941
uelamen 2 w 1948
eius 2 w 1952
ut 12 w 1955
per 4 w 1958
Christum 1 w 1966
intellegatur 1 w 1978
et 9 w 1980
quasi 1 w 1985
denudetur 1 w 1994
quod 5 w 1999
sine 1 w 2003
Christo 5 w 2010
obscurum 1 w 2018
atque 3 w 2023
adopertum 1 w 2032
est 17 w 2035
statim 1 w 2042
quippe 1 w 2048
idem 1 w 2052
apostolus 1 w 2061
subicit 1 w 2068
cum 4 w 2072
autem 5 w 2077
transieris 1 w 2087
ad 9 w 2089
Christum 2 w 2097
auferetur 1 w 2107
uelamen 3 w 2114
non 12 w 2118
enim 4 w 2122
ait 1 w 2125
auferetur 2 w 2135
lex 3 w 2138
aut 6 w 2141
testamentum 2 w 2152
uetus 2 w 2157
non 13 w 2161
igitur 4 w 2167
per 6 w 2170
domini 1 w 2176
gratiam 1 w 2183
tamquam 2 w 2191
inutilia 1 w 2199
ibi 3 w 2202
tegerentur 1 w 2212
ablata 1 w 2219
sunt 3 w 2223
sed 4 w 2227
tegmen 1 w 2233
potius 1 w 2239
quo 8 w 2243
utilia 2 w 2249
tegebantur 1 w 2259
hoc 1 w 2263
modo 1 w 2267
agitur 1 w 2273
cum 5 w 2276
iis 1 w 2279
qui 17 w 2283
studiose 1 w 2291
ac 8 w 2293
pie 1 w 2296
non 14 w 2300
turbide 1 w 2307
atque 4 w 2312
inprobe 1 w 2319
scripturarum 1 w 2331
illarum 1 w 2338
sensum 1 w 2344
requirunt 1 w 2353
demonstraturque 1 w 2369
sedulo 1 w 2375
et 14 w 2377
ordo 1 w 2381
rerum 1 w 2386
et 15 w 2388
causae 1 w 2394
factorum 1 w 2402
atque 5 w 2407
dictorum 1 w 2415
et 16 w 2417
ueteris 2 w 2424
testamenti 2 w 2434
ad 10 w 2436
nouum 1 w 2441
tanta 2 w 2446
congruentia 1 w 2457
ut 17 w 2460
apex 1 w 2464
nullus 1 w 2470
qui 19 w 2474
non 15 w 2477
consonet 1 w 2485
relinquatur 1 w 2497
et 19 w 2500
figurarum 1 w 2509
tanta 3 w 2514
secreta 1 w 2521
ut 18 w 2524
omnia 2 w 2529
quae 2 w 2534
interpretando 1 w 2547
eruuntur 1 w 2555
miseros 1 w 2563
esse 9 w 2567
cogant 1 w 2573
fateri 1 w 2579
qui 20 w 2583
haec 2 w 2587
uolunt 1 w 2593
ante 2 w 2597
condemnare 1 w 2607
quam 5 w 2611
discere 1 w 2618