De Sancta Virginitate (46)

Hoc autem tam magnum est, ut eum fructum centenum
quidam intellegant. perhibet enim praeclarissimum testimonium
ecclesiastica auctoritas, in qua fidelibus notum est quo loco
martyres et quo defunctae sanctimoniales ad altaris sacramenta
recitentur. sed quid significet fecunditatis illa diuersitas, uiderint,
qui haec melius quam nos intellegunt: siue uirginalis
uita in centeno fructu sit, in sexageno uidualis, in triceno
autem coniugalis; siue centena fertilitas martyrio potius inputetur,
sexagena continentiae, tricena conubio; siue uirginitas
accedente martyrio centenum fructum inpleat, sola uero in
sexageno sit, coniugati autem tricenum ferentes ad sexagenum
perueniant, si martyres fuerint; sine, quod probabilius mihi
uidetur, quoniam diuinae gratiae multa sunt munera et est
aliud alio maius ac melius — unde dicit apostolus: imitamini
autem dona meliora — intellegendum est plura
esse quam ut in tres differentias distribui possint. primum. [*] [*]

ne continentiam uidualem aut in nullo fructu constituamus
aut ad coniugalis pudicitiae meritum deponamus aut uirginali
gloriae coaequemus aut coronam martyrii uel in habitu animi,
etiamsi desit temptationis examen, uel in ipsa passionis experientia
constitutam cuilibet illarum trium castitati sine ullo
incremento fertilitatis adcedere existimemus. deinde ubi ponimus,
quod multi ac multae ita custodiunt continentiam uirginalem,
ut tamen non faciant, quae dominus ait: si uis esse
perfectus, uade uende omnia quae habes et da pauperibus,
et habebis thesaurum in caelo, et ueni sequere
me, nec audeant eorum cohabitationi sociari, in quibus nemo
dicit aliquid proprium, sed sunt eis omnia communia:
nihilne putamus fructificationis accedere uirginibus dei, cum
hoc faciunt? aut sine ullo fructu esse uirgines dei, etiamsi
hoc non faciant?

Multa ergo sunt dona et aliis alia clariora ac superiora,
singulis singula. et aliquando alter fructuosus est donis
paucioribus, sed potioribus, alter inferioribus, sed pluribus.
et quemadmodum inter se uel coaequentur uel distinguantur
in accipiendis aeternis honoribus, quis hominum audeat iudicare?
dum tamen constet et multa esse ista diuersa et non
ad praesens tempus, sed in aeternum prodesse meliora. sed [*] [*]
dominum tres arbitror uoluisse fructificationis commemorare
differentias, ceteras intellegentibus reliquisse. nam et alius
euangelista solum commemorauit centuplum. numquid ideo
putandus est alia duo uel inprobasse uel ignorasse ac non
potius intellegenda reliquisse?