De Peccatorum Meritis et Remissione et de Baptismo Parvulorum (1.66)

Vellem tamen quisquis hoc sapit diceret, quod peccatum
uiderit uel putarit infantis recentis ab utero, cui redimendo fatetur
iam baptismum necessarium, quid mali in hac propria sua uita
per animum proprium corpusue commiserit. si forte quod plorat
taedioque est maioribus, mirum si hoc iniquitati, non infelicitati
potius deputandum est. an quod ab ipso fletu nulla sua ratione, nulla
cuiusquam prohibitione conpcscitur? at hoc ignorantiae est, in qua
profundissima iacet, qua etiam matrem, cum post exiguum tempus
ualuerit, percutiet iratus et saepe ipsas eius mammas, quas, dum
esurit, exigit. haec non modo feruntur, uerum etiam diliguntur in
paruulis, et hoc quo affectu nisi carnali, quo etiam risus iocusque
delectat, acutorum quoque hominum ipsa quasi absurditate conditus?
qui si co modo sentiretur, ut dicitur, non iam illi tamquam
faceti, sed tamquam fatui riderentur. ipsos quoque fatuos uidemus,
quos uulgo moriones uocant, ad cordatorum delicias adhiberi et in
mancipiorum aestimatione pretiosiores esse cordatis: tantum ualet
carnalis affectus etiam minime fatuorum in delectatione alieni mali.
nam cum homini iucunda sit aliena fatuitas, nec ipse tamen talis
esse noluisset; et si suum paruulum filium, a quo garriente talia
pater laetus expectat et prouocat, talem praesciret futurum esse
cum creuerit, nullo modo dubitaret miserabilius lugendum esse quam
mortuum. sed dum spes subest incrementorum et ingenii lumen
accessurum creditur aetatis accessu, fit ut conuicia paruulorum
etiam in parentes non solum iniuriosa non sint, uerum etiam grata
atque iucunda sint. quod quidem prudentium nemo probauerit, ut a
dictis uelfactis huiusmodi non tantum nou prohibeantur, cum prohiberi [*]

iam possunt, uerum in haec etiam concitentur studio ridendi et
uanitate maiorum. nam plerumque illa aetas iam patrem matremque
agnoscens neutri eorum audet maledicere nisi ab altero eorum
aut ab utroque uel permissa uel iussa. uerum haec eorum sunt paruulorum,
qui iam in uerba prorumpunt et animi sui motus qualibuscumque
linguae signis promptare iam possunt. illam potius recentium
natorum profundissimam ignorantiam uideamus, ex qua ad istam non
permansuram balbutientem fatuitatem tamquam ad scientiam
locutionemque tendentes proficiendo uenerunt.