De Peccato Originali (46-48)

Nec quisquam miretur et dicat: cur ergo creat bonitas
dei, quod possideat malignitas diaboli? hoc enim suae creaturae
seminibus ex illa bonitate largitur, qua etiam facit solem
suum oriri super bonos et malos et pluit super [*] [*]

iustos et iniustos. hac quippe bonitate etiam ipsa semina
benedixit uel benedicendo constituit. quam benedictionem naturae
laudabili culpa damnabilis non ademit, quae licet per
dei punientis iustitiam ualuerit, ut homines cum peccati originalis
uitio nascerentur, non tamen ualuit, ut homines non
nascerentur, sicut in ipsis aetate maioribus quaelibet uitia
peccatorum non ex homine hominem tollunt, sed permanet dei
opus bonum in quantiscumque malis inpiorum operibus. nam
-etsi homo in honore positus et non intellegens comparatur
pecoribus eisque similis fit, non tamen usque adeo similis fit,
ut pecus sit. comparatur namque per uitium, non per naturam,
non pecoris uitio, sed naturae. tantae namque excellentiae est
in comparatione pecoris homo, ut uitium hominis natura sit
pecoris, nec tamen ideo natura hominis in naturam uertitur
pecoris. ac per hoc deus hominem damnat propter uitium,
quo natura dehonestatur, non propter naturam, quae uitio non
aufertur; bestias uero absit ut opinemur poenae damnationis
obnoxias, quas iustum est ut miseriae sint expertes, quae nec
beatitudinis possunt esse participes. quid ergo mirum est uel
iniquum, ut inmundo spiritui subdatur homo non propter naturam,
sed propter inmunditiam suam, quam non ex opere
diuino, sed ex humana uoluntate uenientem in originis labe
contraxit, cum et ipse spiritus inmundus bonum sit, quod
spiritus, malum, quod inmundus? illud quippe est ex dei
opere, hoc ex propria uoluntate. natura itaque fortior, id est
angelica inferiorem naturam, id est humanam uitii societate
subditam tenet. ideo mediator angelis fortior infirmus propter
homines factus est, sic superbia captiuatoris redemptoris [*] [*]
humilitate destruitur, ut qui super filios hominis angelica fortitudine
gloriatur, a filio dei suscepta humana infirmitate uincatur.

Sed iam etiam istum conclusuri librum oportere
arbitramur, ut Ambrosium antistitem dei, cuius inter latinae
linguae scriptores ecclesiasticos praecipue Pelagius integerrimam
fidem praedicat, sicut de gratia fecimus ita et de peccato originali,
in quo delendo ipsa gratia euidentius commendatur, calumniosae
istorum loquacitati respondere faciamus. in eo opere
quod scripsit de resurrectione sanctus Ambrosius \'lapsus sum\',
inquit, \'in Adam, de paradiso eiectus sum in Adam, mortuus in
Adam: quomodo reuocat nisi me in Adam inuenerit ut in illo
culpae obnoxium, morti debitum, ita in Christo iustificatum?1
item scribens contra Nouatianos ait: (omnes homines sub peccato
nascimur, quorum ipse ortus in uitio est, sicut habes
lectum dicente Dauid: ecce in iniquitatibus conceptus
sum et in delictis peperit me mater mea. ideo Pauli
caro corpus mortis erat, sicut ipse ait: quis me liberabit
de corpore mortis huius? Christi autem caro damnauit
peccatum, quod nascendo non sensit, quod moriendo crucifixit,
ut in carne nostra esset iustificatio per gratiam, ubi erat ante
conluuio per culpam\'. item idem ipse cum exponeret Esaiam
prophetam, loquens de Christo \'ideo\', inquit, 'et quasi homo
per uniuersa temptatus est et in similitudine hominum
cuncta sustinuit, sed quasi de spiritu natus abstinuit a peccato;
omnis enim homo mendax et nemo sine peccato
nisi unus deus. seruatum est igitur, ut ex uiro et muliere, [*] [*]
id est per illam corporum commixtionem nemo uideatur expers
esse delicti. qui autem expers delicti, expers etiam huius modi
conceptionis\'. item cum exponeret euangelium secundum Lucam,
\'non enim uirilis coitus\\ inquit, \'uuluae uirginalis secreta reserauit,
sed inmaculatum semen inuiolabili utero spiritus sanctus
infudit; solus enim per omnia ex natis de femina sanctus dominus
Iesus, qui terrenae contagia corruptelae inmaculati partus
nouitate non senserit et caelesti maiestate depulerit.\'

His tamen uerbis hominis dei, quem tanto praeconio
ipse laudauit Pelagius, contradicit et dicit sicut sine uirtute
ita nos sine uitio procreari\'. quid igitur restat, nisi ut) aut
istum Pelagius suum damnet errorem aut eum sic Ambrosium
laudasse paeniteat? sed quia ista secundum catholicam fidem
beatus Ambrosius ut episcopus catholicus est locutus, sequitur,
ut ab hac uia fidei deuius merito Pelagius cum Caelestio
discipulo suo catholicae ecclesiae sit auctoritate damnatus, nisi
eum non Ambrosium laudasse, sed contra Ambrosium sensisse
paeniteat. scio uos ea quae ad aedificationem uel confirmationem
fidei conscribuntur insatiabiliter legere; uerumtamen hic liber,
quamtumlibet sit ad hoc utilis, iam tandem aliquando finiendus
est. [*] [*]