De Peccato Originali (41-45)

Sic ergo et primarum nuptiarum sine libidinis
passione tranquillitas et motus genitalium sicut aliorum membrorum
non ad effrenati caloris incitamentum, sed ad uoluntatis
arbitrium — quales nuptiae perseuerassent, si peccati non interuenisset
obprobrium — nunc ostendi non potest, sed ex
his quae diuina auctoritate conscripta sunt non immerito credi
potest. sic enim modo non inuenio sine pruriente libidine concumbentem;
sicut non inuenio sine dolore et gemitu parturientem,
sine futura morte nascentem, et tamen secundum
scripturarum sanctarum ueritatem gemitus parturientis et mors
hominis non fuissent, si peccatum non praecessisset; sic nec
illud unde erubuerunt, qui membra illa texerunt, quia et hoc
in eisdem sanctis litteris praecedente peccato scriptum est
consecutum. membra quippe illa nisi indecens motus oculis [*] [*]
eorum non utique clausis, sed in hoc non apertis, hoc est non
attentis, animaduertenda nuntiasset, nihil in suo corpore, quod
utique totum deus laudabile fecerat, pudendum uelandumque
sensissent, quia nisi praeisset facinus, quod inoboedientia est
ausa committere, non sequeretur dedecus, quod uerecundia uellet
abscondere.

Clarum est igitur hoc non esse nuptiis inputandum,
quod etsi non esset, nuptiae tamen essent, quarum
bonum non aufertur isto malo, sed ab eis et hoc malum in
usum uertitur bonum. uerum quia iam ista conditione mortalium
nunc simul aguntur concubitus et libido, eo fit, ut cum
libido reprehenditur, etiam nuptialis concubitus licitus et honestus
reprehendi putetur ab eis, qui nolunt discernere ista
uel nesciunt. nec attendunt illud esse nuptiarum bonum, unde
gloriantur nuptiae, id est proles, pudicitia, sacramentum, illud
autem non esse nuptiarum, sed carnalis concupiscentiae malum,
de quo erubescunt et nuptiae. sed quia sine illo malo fieri
non potest nuptiarum bonum, hoc est propagatio filiorum, ubi
ad huius modi opus uenitur, secreta quaeruntur, arbitri remouentur,
filiorum quoque ipsorum, si iam inde aliqui nati sunt,
cum per aetatem sentire ista iam coeperint, praesentia deuitatur,
atque ita nuptiae sinuntur exercere quod licet, ut non
neglegant occultare quod dedecet. hinc est, quod infantes etiam
qui peccare non possunt, non tamen sine peccati contagione
nascuntur, non ex hoc quod licet, sed ex eo quod dedecet. nam
ex hoc quod licet natura nascitur, ex illo quod dedecet uitium.
naturae nascentis est auctor deus, qui hominem condidit et
qui uirum ac feminam nuptiali iure coniunxit, uitii uero auctor
est diaboli decipientis calliditas et hominis consentientis
uoluntas.

Vbi nihil deus fecit, nisi quod hominem [*]
uoluntate peccantem iusto iudicio cum stirpe damnauit, et ideo
ibi quicquid etiam nondum erat natum mento est in praeuaricatrice
radice damnatum, in qua stirpe damnata tenet
hominem generatio carnalis, unde sola liberat regeneratio spiritalis.
ideo regeneratis parentibus, si tamen in eadem gratia
perseuerauerint, procul dubio libido ista propter remissionem
peccatorum, quae in eis facta est, non nocebit, nisi cum ea male
utuntur non solum in omnibus inlicitis corruptelis, uerum etiam
in ipsis coniugibus, quando non propagandi uoluntate operam
creandis filiis inpendunt, sed lasciuiendi uoluptate exsaturandae
cupidini inseruiunt. quod propter uitandas fornicationes maritis
et uxoribus ne fraudent inuicem nisi ex consensu ad tempus,
ut orationibus uacent, secundum ueniam, non
secundum imperium concedit apostolus. euidenter quippe
dum tribuit ueniam, denotat culpam. nuptialis autem concubitus,
quem matrimoniales quoque indicant tabulae causa procreandorum
fieri filiorum, per se ipsum prorsus, non in comparatione
fornicationis est bonus. qui tametsi propter corpus
mortis, quod nondum est resurrectione renouatum, sine quodam
bestiali motu, de quo natura erubescit humana, non potest
fieri, tamen ipse concubitus non est peccatum, ubi ratio libidine
utitur ad bonum, non superatur ad malum.

Obesset ista carnis concupiscentia etiam tantummodo
quod inesset, nisi peccatorum remissio sic prodesset,
ut quae in eis est, et nato et renato, nato quidem et inesse et
obesse, renato autem inesse quidem, sed non obesse possit.
in tantum autem obest natis, ut, nisi renascantur, nihil possit
prodesse, si nati sunt de renatis. manet quippe in prole, ita
ut ream faciat originis uitium, etiam si in parente reatus [*] [*]
eiusdem uitii remissione ablutus est peccatorum, donec omne
uitium, cui consentiendo peccatur, regeneratione nouissima
consumatur, id est ipsius etiam renouatione carnis, quae in
eius resurrectione futura promittitur, ubi non solum nulla
peccata faciamus, sed nec habeamus ulla desideria uitiosa,
quibus consentiendo peccemus, ad quam beatam perfectionem
huius quod nunc datur sancti lauacri gratia peruenitur. qua
enim regeneratione spiritus modo fit, ut peccata omnia peccata
remittantur, eius merito fiet etiam regeneratio carnis in
aeternam uitam, qua in ipsa carne incorruptibiliter resurgente
peccatorum omnium incitamenta sanentur. sed ea salus adhuc
in spe facta est, non tenetur in re neque per praesentiam possidetur,
sed expectatur per patientiam.

Ac per hoc non solum peccata omnia, quorum nunc
remissio fit in baptismo, quae reos faciunt, dum desideriis
uitiosis consentitur atque peccatur, uerum etiam ipsa desideria
uitiosa, quibus si non consentitur, nullus peccati reatus contrahitur,
quae non in ista, sed in alia uita nulla erunt, eodem
lauacro baptismatis uniuersa purgantur.

Reatus itaque uitii eius, de quo loquimur, in regeneratorum
prole carnali tamdiu manebit, donec et illic lauacro
regenerationis abluatur. regeneratus quippe non regenerat filios
carnis, sed generat ac per hoc in eos non quod regeneratus,
sed quod generatus est traicit. sic igitur siue reus infidelis
siue absolutus fidelis non generat absolutos uterque, sed reos,
quomodo non solum oleastri, sed etiam oleae semina non oleas
generant,- sed oleastros. sic itaque in damnatione hominem
prima natiuitas tenet, unde nisi secunda non liberat. tenet ergo
diabolus, liberat Christus; tenet deceptor Euae, liberat filius
Mariae; tenet qui per coniugem uenit ad uirum, liberat qui [*]

de coniuge natus est, quae non pertulit uirum; tenet qui
causam libidinis intulit feminae, liberat qui sine libidine est
conceptus in femina. omnes ille prorsus per unum tenere potuit
nec ab eius dominatione liberat nisi unus, quem tenere non
potuit. denique ipsa ecclesiae sacramenta, quae tam priscae
traditionis auctoritate concelebrat, ut ea isti, quamuis in paruulis
existiment simulatorie potius quam ueraciter fieri. non tamen
audeant aperta inprobatione respuere — ipsa, inquam, sanctae
ecclesiae sacramenta satis indicant paruulos a partu etiam recentissimos
per gratiam Christi de diaboli seruitio liberari. excepto
enim quod in peccatorum remissionem non fallaci, sed fideli
mysterio baptizantur, etiam prius exorcizatur in eis et exsufflatur
potestas contraria, cui etiam uerbis eorum a quibus portantur
se renuntiare respondent. quibus omnibus rerum occultarum
sacratis et euidentibus signis a captiuatore pessimo ad optimum
redemptorem transire monstrantur, qui pro nobis infirmitate
suscepta alligauit fortem, ut uasa eius eriperet, quia infirmum
dei non solum est hominibus, uerum et angelis fortius.
liberans itaque deus pusillos cum magnis in utrisque ostendit
quod locuta est per apostolum ueritas; non enim solos aetate
maiores, sed etiam pusillos eruit a potestate tenebrarum, ut
transferat in regnum filii caritatis suae..