De Peccato Originali (21-25)

Frustra ista dicit, non inde se purgat. in
regnum caelorum sine baptismo paruulos intrare non posse
nec ipsi aliquando negauerunt. sed non inde quaestio est; de
purgatione originalis peccati in paruulis quaestio est. inde se
purget, qui non uult fateri lauacrum regenerationis in paruulis
habere quod purget. et ideo cetera quae dicturus est attendamus.
post interpositum enim ex euangelio testimonium, quod
nisi renatus ex aqua et spiritu regnum caelorum nullus
possit intrare, unde illis, ut diximus, nulla fit quaestio, secutus
adiunxit dicens: \'quis ille tam inpius est, qui cuiuslibet
aetatis paruulo interdicat communem humani generis redemptionem?\'
et hoc ambiguum est, qualem dicat redemptionem:
utrum ex malo ad bonum an ex bono ad melius. nam et
Caelestius apud Carthaginem in libello suo redemptionem confessus
est paruulorum et tamen noluit confiteri ex Adam in
eos transisse peccatum.

Sed quid deinde iste subiungat, adtendite. \'et in
perpetuam\', inquit, \'certamque uitam renasci uetet eum qui
natus sit ad incertam?\' id est: quis tam inpius est. ut uetet
renasci ad perpetuam certamque uitam eum qui natus sit ad
incertam? haec uerba quando primitus legimus, credidimus
eum incertam uitam istam uoluisse dicere temporalem, quamuis
nobis uideretur magis eam mortalem dicere debuisse quam
incertam, eo quod certa morte finiatur. tamen quamdiu ducitur,
quoniam momentis omnibus esse non dubitatur incerta, nihil
aliud eum putauimus quam istam mortalem uitam maluisse [*] [*]
dicere incertam. ac per hoc, quamuis aeternam mortem paruulorum
sine baptismatis sacramento ex hac uita migrantium
aperte noluerit confiteri, tamen de illo sollicitudinem nostram
quasi certa ratiocinatio solabatur. dicebamus enim: si perpetua
uita, sicut confiteri uidetur, nisi eorum qui baptizati sunt non
potest esse, profecto eos qui non baptizati moriuntur mors
perpetua consequetur, quod nulla iustitia dei potest accidere
his, a quibus in hac uita nulla peccata commissa sunt, nisi
propter originale peccatum.

Sed postea non defuerunt fratres, qui nos admonerent
hoc ideo dicere potuisse Pelagium, quia de ista quaestione
ita perhibetur solitus respondere quaerentibus, ut diceret:
\'sine baptismo paruuli morientes, quo non eant, scio; quo eant,
nescio\': id est non ire in regnum caelorum scio; quo uero
eant, ideo se nescire dicebat aut dicit, quia dicere non audebat
in mortem illos ire perpetuam, quos et hic nihil mali commisisse
sentiebat et originale traxisse peccatum non consentiebat.
itaque et ista eius uerba Romam pro magna eius purgatione
transmissa tam sunt ambigua, ut possint eorum dogmati praebere
latibula, unde ad insidiandum prosiliat haereticus sensus,
quando nullo existente, qui ualeat respondere, tamquam in
solitudine aliquis inuenitur infirmus.

Iam uero in libro fidei suae, quem Romam cum ipsis
litteris misit ad eundem papam Innocentium, ad quem etiam
epistulam scripserat, multo euidentius se ipsum tegendo nudauit
dicens: (baptisma unum tenemus, quod isdem sacramenti uerbis
in infantibus quibus etiam in maioribus dicimus esse celebrandum\'.
non saltem dixit \'eodem sacramento\' — quod quidem si
dixisset, adhuc esset ambiguum — sed \'isdem', inquit, \'sacramenti
uerbis\\ tamquam infantibus remissio peccatorum [*] [*]

uerborum sonitu diceretur, non rerum ageretur effectu. uisus est
tamen ad tempus aliquid dicere, quod fidei catholicae conueniret;
sed illam sedem usque in finem fallere non praeualuit.
post rescripta quippe Africani concilii, in quam prouinciam
quidem doctrina illa pestifera serpendo peruenerat, sed eam
non tam late occupauerat alteque peruaserat, alia quoque
ipsius in urbe Roma, ubi diutissime uitam duxerat atque in
his fuerat prius sermonibus contentionibusque uersatus, cura
fidelium fratrum prolata patuerunt, quae litteris suis, quas
conscripsit per orbem catholicum perferendas, papa Zosimus
execranda, sicut legere potestis, attexuit. ubi Pelagius epistulam
Pauli apostoli ad Romanos uelut exponens argumentatur et
dicit: \'si Adae peccatum etiam non peccantibus nocuit, ergo
et Christi iustitia etiam non credentibus prodest\' et cetera
huius modi, quae omnia domino adiuuante in libris, quos
scripsimus de baptismo paruulorum, refutata et dissoluta sunt. et
ea quidem in ipsis quasi expositionibus suis non ex sua persona
est ausus obicere, sed ibi hoc dicebat, ubi multis notissimus
erat et quid sentiret ac diceret latere non poterat, quod in
libris illis, de quorum primo quiddam supra commemoraui.
non dissimulanter, sed apertissime quantis potest disputandi
uiribus agit. ut natura humana in paruulis nullo modo ex
propagine uitiata credatur, cui arrogando salutem inuidet
saluatorem.

Haec cum ita sint cumque iam constet dogma
extitisse pestiferum et haereticum errorem, quem domino [*] [*]
adiuuante apertius iam deuitat ecclesia duobus istis, Pelagio
scilicet et Caelestio, aut in locum paenitentiae redactis aut, si
id recusauerint, omnino damnatis, qui huius peruersitatis auctores
uel perhibentur uel etiam probantur uel certe, si auctores
non sunt, sed hoc ab aliis didicerunt, assertores tamen atque
doctores, per quos id latius reptaret et cresceret, et uerbis et
litteris suis At competentibus indiciis et fama ex his omnibus
surgente et crebrescente iactantur: quid restat, nisi ut quisque
catholicus pro uiribus, quas sumit a domino, redarguat istam
pestem eique uigilanter obsistat, ut, cum respondendi necessitate
sine studio contentionis pro ueritate certatur, instruantur
indocti atque ita in ecclesiae conuertatur utilitatem, quod
est inimicus in perniciem machinatus iuxta illud apostoli:
oportet et haereses esse, ut probati manifesti fiant
inter uos?