De Peccato Originali (16-18)

Quid enim ad rem, de qua nunc agimus, pertinet,
quod discipulis suis respondet ideo se illa obiecta damnasse,
quia et ipse dicit non tantum primo homini, sed etiam humano
generi primum illud obfuisse peccatum non propagine, sed
exemplo, id est non quod ex illo traxerint aliquod uitium, qui
ex illo propagati sunt, sed quod eum primum peccantem
imitati sunt omnes, qui postea peccauerunt? aut quia dicit
ideo infantes non in eo statu esse, in quo fuit Adam ante
praeuaricationem, quia isti praeceptum capere nondum possunt,
ille autem potuit, nondumque utuntur rationalis uoluntatis [*] [*] [*]
arbitrio, quo ille nisi uteretur, non ei praeceptum daretur?
quid hoc ad rem pertinet, quia uerba sibi obiecta sic exponendo
recte se putat damnasse quod dicitur peccatum Adae
ipsi soli obfuisse et non generi humano et infantes qui nascuntur
in eo statu esse, in quo Adam fuit ante peccatum, et
tamen his damnatis non mendaciter tenere, quod in eius
postea conscriptis opusculis inuenitur, sine ullo malo, sine
ullo uitio paruulos nasci et hoc solum in eis esse, quod deus
condidit, non uulnus quod inimicus inflixit?

Numquid haec dicendo uerba propter aliud obiecta
aliter exponendo id agit, ut se iudices non fefellisse demonstret?
prorsus non id efficit; tanto enim iudices fefellit occultius.
quanto exponit ista uersutius. episcopi quippe catholici quando
audiebant hominem anathematizantem eos qui dicunt Adae
peccatum ipsi soli obfuisse, non generi humano, nihil aliud
eum sapere existimabant quam id quod catholica ecclesia
praedicare consueuit, unde ueraciter paruulos in peccatorum
remissionem baptizat, non quae imitando fecerunt propter
primi peccatoris exemplum, sed quae nascendo traxerunt propter
originis uitium. et quando audiebant anathematizantem eos
qui dicunt infantes qui nascuntur in eo statu esse, in quo
Adam fuit ante praeuaricationem, nihil eum aliud dicere credebant
nisi eos qui paruulos putant nullum ex Adam traxisse
peccatum et secundum hoc in eo statu esse, in quo fuit ille
ante peccatum. etenim hoc illi obiceretur, non aliud, unde
quaestio uersabatur. proinde cum hoc iste sic exponit, ut
dicat infantes ideo non in eo statu esse, in quo Adam fuit
ante peccatum, quia nondum sunt in eadem firmitate mentis [*]
aut corporis, non quod in eos transierit ulla culpa propaginis,
respondeatur ei: quando tibi illa damnanda obiciebantur, non
ea catholici episcopi sic intellegebant; ideo cum illa damnares,
catholicum te esse credebant. propterea ergo. quod te illi
sapere existimabant, absoluendum fuit; quod uero tu sapiebas,
damnandum fuit. non ergo tu absolutus es, qui damnanda
tenuisti, sed illud absolutum est, quod tenere debuisti. ut
autem tu absolutus putareris, creditus es sentire laudanda,
cum te iudices non intellegerent occultare damnanda. recte
Caelestii socius iudicatus es, cuius manifestas te esse participem;
etsi in indicio tuos cooperuisti libros, tamen post
iudicium eos edidisti.

Quae cum ita sint, profecto sentitis in tam
nefandi erroris auctores episcopalia concilia et apostolicam
sedem uniuersamque Romanam ecclesiam Romanumque imperium,
quod deo propitio christianum est, rectissime fuisse
commotum, donec resipiscant de diaboli laqueis. quis enim
scit, ne forte det illi deus paenitentiam ad cognoscendam et
confitendam et praedicandam etiam ueritatem damnandamque
ueraciter damnabilem falsitatem? quoquo modo autem se habere
isti uelint, multis tamen misericordia domini esse consultum,
qui eos propterea sectabantur, quia catholicae communioni
uidebant esse sociatos, dubitare non possumus.