De Nuptiis et Concupiscentia (2.48)

(Si peccatum\', inquit, 'ex uoluntate est, mala uoluntas,
quae peccatum facit; si ex natura, mala natura\'. cito respondeo:
ex uoluntate peccatum est. quaerit forte, utrum et originale
peccatum. respondeo: prorsus et originale peccatum, quia et
hoc ex uoluntate primi hominis seminatum est, ut et in illo
esset et in omnes transiret. sed quod secutus adiunxit: \'si ex
natura, mala natura\', quaero ab illo, ut, si potest, respondeat,
sicut manifestum est ex uoluntate mala tamquam ex arbore
mala fructus eius fieri omnia opera mala, sic ipsam uoluntatem
malam, id est ipsam fructuum malorum arborem malam
unde dicat exortam. si ex angelo, quid erat ipse angelus nisi
bonum opus dei? si ex homine, quid erat ipse homo nisi
bonum opus dei? immo quia uoluntas mala angeli ex angelo,
ex homine homini orta est, quid erant haec duo, antequam
in eis ista mala orirentur, nisi bonum opus dei et bona atque
laudanda natura? ecce ergo ex bono oritur malum nec fuit
omnino unde oriri posset, nisi ex bono, ipsam dico uoluntatem
malam, quam nullum praecessit malum, non opera mala, quae
non sunt nisi ex uoluntate mala tamquam ex arbore mala. nec
ideo tamen ex bono potuit oriri uoluntas mala, quia bonum
factum est a bono deo, sed quia de nihilo factum est, non
de deo. quid ergo est quod dicit: \'si natura opus est dei, per
opus dei opus diaboli transire non sinitur'? nonne opus diaboli, [*] [*]

quando primum in angelo, qui diabolus factus est, ortum est,
in opere dei ortum est? quapropter si malum, quod omnino
nusquam erat, in dei opere oriri potuit, cur malum, quod alicubi
iam erat, per opus dei transire non potuit, praesertim cum ipso
uerbo utatur apostolus dicens: et ita in omnes homines
pertransiit? numquid homines non sunt opus dei? pertransiit
ergo peccatum per homines, hoc est opus diaboli per opus
dei, atque ut alio modo id ipsum dicam, quia diaboli opus,
id est peccatum per ipsum diabolum exortum, qui factura
uel opus est dei, per aliud opus dei, id est hominem pertransiit,
opus operis dei per opus dei. et ideo deus est solus
inmutabilis et potentissimae bonitatis, quia et antequam esset
ullum malum, bona opera fecit omnia et de malis, quae in
bonis ab eo factis orta sunt, bene operatur per omnia.