De Mendacio (26-30)

De qua re patebit aliquis considerationi locus, si prius
diuinas auctoritates, quae mendacium prohibent, diligenter
discutiamus. si enim ipsae nullum dant locum, frustra quaerimus
qua exeamus; tenendum est enim omni modo praeceptum
dei et uoluntas dei in his, quae tenendo praeceptum eius passi
fuerimus, aequo animo sequenda; si autem relaxatur aliquis
exitus, non est in tali causa recusandum mendacium. propterea
diuinae scripturae non solum praecepta dei continent, sed etiam
uitam moresque iustorum, ut, si forte occultum est, quemadmodum
accipiendum sit quod praecipitur, in factis iustorum
intellegatur. exceptis itaque his factis, quae potest quisque ad
allegoricam significationem referre, quamuis gesta esse nemo
ambigat — sicuti sunt fere omnia in libris ueteris testamenti;
quis enim ibi aliquid audeat adfirmare non pertinere ad figuratam
praenuntiationem ? quippe cum apostolus etiam filios [*] [*]

Velut cum legimus in euangelio: accepisti alapam,
para alteram maxillam. exemplum autem patientiae nullum
quam ipsius domini potentius et excellentius inuenimus.
at ipse, cum alapa percussus esset, non ait: ecce altera maxilla,
sed ait: si male dixi, exprobra de malo; si autem
bene, quid me caedis? ubi ostendit illam praeparationem
alterius maxillae in corde faciendam. quod etiam apostolus
Paulus utique nouerat; nam et ipse, cum esset alapa percussus,
ante pontificem non ait: percute maxillam alteram,
sed, percutiet te dominus, inquit, paries dealbate;
et tu sedes iudicare me secundum legem, et contra
legem iubes me percuti? altissime intuens sacerdotium [*] [*]

Scriptum est etiam: ego autem dico uobis, non
iurare omnino. iurauit autem ipse apostolus in epistulis
suis et sic ostendit, quomodo accipiendum esset quod dictum
est: dico uobis, non iurare omnino: ne scilicet iurando
ad facilitatem iurandi ueniatur, ex facilitate ad consuetudinem
atque ita ex consuetudine in periurium decidatur. et ideo non
inuenitur iurasse nisi scribens, ubi consideratio cautior non
habet linguam praecipitem. et hoc utique a malo, sicut dictum
est: quod autem amplius est, a malo est, non tamen
suo, sed eorum infirmitatis, quibus etiam sic fidem facere
conabatur. nam quod loquens iurasset, dum non scriberet,
nescio utrum aliqua de illo scriptura narrauerit. et tamen
dominus, omnino, ait. non iurare; non enim concessit,
ut id liceret scribentibus. sed quia praecepti uiolati reum
Paulum, praesertim in epistulis conscriptis atque editis ad
spiritalem uitam salutemque populorum nefas est dicere,
intellegendum est illud, quod positum est \'omnino\', ad hoc
positum, ut, quantum in te est, non affectes, non ames, non
quasi pro bono cum aliqua delectatione adpetas iusiurandum.

Sicut illud: nolite cogitare de crastino, et:
nolite itaque cogitare quid manducetis et quid
bibatis et quid induamini. cum autem uidemus et [*] [*]

Item dictum est apostolis, ut nihil secum portantes
in uia ex euangelio uiuerent. et quodam loco etiam ipse
dominus significauit, cur hoc dixerit, cum addidit: dignus
est enim operarius mercede sua. ubi satis ostendit
permissum hoc esse, non iussum, ne forte qui hoc faceret,
ut in opere praedicationis uerbi aliquid ab eis, quibus praedicaret,
in usus uitae huius sumeret, inlicitum aliquid se
facere arbitraretur. posse tamen laudabilius non fieri in apostolo
Paulo satis demonstratum est. qui cum diceret: communicet
autem qui catechizatur uerbum ei, qui se
catechizat in omnibus bonis, et multis locis id salubriter
fieri ab eis, quibus uerbum praedicatur, ostenderet,
sed tamen ego, inquit, non sum usus hac potestate.
potestatem ergo dedit dominus, cum ista diceret, non imperio
constrinxit. ita pleraque in uerbis intellegere non ualentes in
factis sanctorum colligimus quemadmodum oporteat accipi, quod
facile in aliam partem duceretur, nisi exemplo reuocaretur. [*] [*] [*] [*]