Scaife ATLAS

CTS Library / De Mendacio

De Mendacio (26-28)

urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa050.opp-lat1:26-28
Refs {'start': {'reference': '26', 'human_reference': 'Section 26'}, 'end': {'reference': '28', 'human_reference': 'Section 28'}}
Ancestors []
Children []
prev
plain textXML
next

De qua re patebit aliquis considerationi locus, si prius
diuinas auctoritates, quae mendacium prohibent, diligenter
discutiamus. si enim ipsae nullum dant locum, frustra quaerimus
qua exeamus; tenendum est enim omni modo praeceptum
dei et uoluntas dei in his, quae tenendo praeceptum eius passi
fuerimus, aequo animo sequenda; si autem relaxatur aliquis
exitus, non est in tali causa recusandum mendacium. propterea
diuinae scripturae non solum praecepta dei continent, sed etiam
uitam moresque iustorum, ut, si forte occultum est, quemadmodum
accipiendum sit quod praecipitur, in factis iustorum
intellegatur. exceptis itaque his factis, quae potest quisque ad
allegoricam significationem referre, quamuis gesta esse nemo
ambigat sicuti sunt fere omnia in libris ueteris testamenti;
quis enim ibi aliquid audeat adfirmare non pertinere ad figuratam
praenuntiationem ? quippe cum apostolus etiam filios [*] [*]

447
Abrahae, quos utique naturali ordine propagandi populi editos esse
atque uixisse facillime dicitur (non enim monstra et prodigia
nata sunt, ut ad significationem aliquam ducant animum) duo
tamen testamenta significare asserat et beneficium illud mirabile,
quod deus populo Israhel praestitit ad eruendos eos de
seruitute, qua in Aegypto premebantur, poenamque uindictae,
cum in itinere peccassent, in figura contigisse dicat, quae
facta inuenies, quibus istam regulam deroges et adfirmare
praesumas ad figuram aliquam non esse redigenda? his
ergo exceptis ea, quae in nouo testamento a sanctis facta sunt,
ubi morum imitandorum euidentissima commendatio est, ualeant
ad exempla intellegendarum scripturarum, quae in praeceptis
digesta sunt.

Velut cum legimus in euangelio: accepisti alapam,
para alteram maxillam. exemplum autem patientiae nullum
quam ipsius domini potentius et excellentius inuenimus.
at ipse, cum alapa percussus esset, non ait: ecce altera maxilla,
sed ait: si male dixi, exprobra de malo; si autem
bene, quid me caedis? ubi ostendit illam praeparationem
alterius maxillae in corde faciendam. quod etiam apostolus
Paulus utique nouerat; nam et ipse, cum esset alapa percussus,
ante pontificem non ait: percute maxillam alteram,
sed, percutiet te dominus, inquit, paries dealbate;
et tu sedes iudicare me secundum legem, et contra
legem iubes me percuti? altissime intuens sacerdotium [*] [*]

448
iudaeorum iam tale factum fuisse, ut nomine forinsecus niteret,
intrinsecus autem luteis concupiscentiis sorderet: quod transiturum
esse uindicta domini uidebat in spiritu, cum illud
diceret; sed tamen cor paratum habebat non solum ad alias
alapas accipiendas, sed etiam quaelibet tormenta pro ueritate
patienda cum eorum dilectione, a quibus illa pateretur.

Scriptum est etiam: ego autem dico uobis, non
iurare omnino. iurauit autem ipse apostolus in epistulis
suis et sic ostendit, quomodo accipiendum esset quod dictum
est: dico uobis, non iurare omnino: ne scilicet iurando
ad facilitatem iurandi ueniatur, ex facilitate ad consuetudinem
atque ita ex consuetudine in periurium decidatur. et ideo non
inuenitur iurasse nisi scribens, ubi consideratio cautior non
habet linguam praecipitem. et hoc utique a malo, sicut dictum
est: quod autem amplius est, a malo est, non tamen
suo, sed eorum infirmitatis, quibus etiam sic fidem facere
conabatur. nam quod loquens iurasset, dum non scriberet,
nescio utrum aliqua de illo scriptura narrauerit. et tamen
dominus, omnino, ait. non iurare; non enim concessit,
ut id liceret scribentibus. sed quia praecepti uiolati reum
Paulum, praesertim in epistulis conscriptis atque editis ad
spiritalem uitam salutemque populorum nefas est dicere,
intellegendum est illud, quod positum est \'omnino\', ad hoc
positum, ut, quantum in te est, non affectes, non ames, non
quasi pro bono cum aliqua delectatione adpetas iusiurandum.

Tokens

De 1 w 2
qua 1 w 5
re 1 w 7
patebit 1 w 14
aliquis 1 w 21
considerationi 1 w 35
locus 1 w 40
si 2 w 43
prius 1 w 48
diuinas 1 w 55
auctoritates 1 w 67
quae 1 w 72
mendacium 1 w 81
prohibent 1 w 90
diligenter 1 w 101
discutiamus 1 w 112
si 3 w 115
enim 1 w 119
ipsae 1 w 124
nullum 1 w 130
dant 1 w 134
locum 1 w 139
frustra 1 w 147
quaerimus 1 w 156
qua 4 w 159
exeamus 1 w 166
tenendum 1 w 175
est 1 w 178
enim 2 w 182
omni 1 w 186
modo 1 w 190
praeceptum 1 w 200
dei 1 w 203
et 1 w 205
uoluntas 1 w 213
dei 2 w 216
in 2 w 218
his 1 w 221
quae 3 w 226
tenendo 1 w 233
praeceptum 2 w 243
eius 1 w 247
passi 1 w 252
fuerimus 1 w 260
aequo 1 w 266
animo 1 w 271
sequenda 1 w 279
si 5 w 282
autem 1 w 287
relaxatur 1 w 296
aliquis 2 w 303
exitus 1 w 309
non 1 w 313
est 2 w 316
in 3 w 318
tali 1 w 322
causa 1 w 327
recusandum 1 w 337
mendacium 2 w 346
propterea 1 w 356
diuinae 1 w 363
scripturae 1 w 373
non 2 w 376
solum 1 w 381
praecepta 1 w 390
dei 3 w 393
continent 1 w 402
sed 1 w 406
etiam 1 w 411
uitam 1 w 416
moresque 1 w 424
iustorum 1 w 432
ut 3 w 435
si 6 w 438
forte 1 w 443
occultum 1 w 451
est 3 w 454
quemadmodum 1 w 466
accipiendum 1 w 477
sit 1 w 480
quod 1 w 484
praecipitur 1 w 495
in 6 w 498
factis 1 w 504
iustorum 2 w 512
intellegatur 1 w 524
exceptis 1 w 533
itaque 1 w 539
his 2 w 542
factis 2 w 548
quae 4 w 553
potest 1 w 559
quisque 1 w 566
ad 2 w 568
allegoricam 1 w 579
significationem 1 w 594
referre 1 w 601
quamuis 1 w 609
gesta 1 w 614
esse 1 w 618
nemo 1 w 622
ambigat 1 w 629
sicuti 1 w 636
sunt 1 w 640
fere 1 w 644
omnia 1 w 649
in 8 w 651
libris 1 w 657
ueteris 1 w 664
testamenti 1 w 674
quis 4 w 679
enim 3 w 683
ibi 1 w 686
aliquid 1 w 693
audeat 1 w 699
adfirmare 1 w 708
non 3 w 711
pertinere 1 w 720
ad 4 w 722
figuratam 1 w 731
praenuntiationem 1 w 747
quippe 1 w 754
cum 2 w 757
apostolus 1 w 766
etiam 2 w 771
filios 1 w 777
25 1 w 779
cf 1 w 781
Gal 1 w 785
4 1 w 787
22 1 w 790
24 1 w 793
2 5 w 794
quem 2 w 798
M 1 w 799
8 1 w 800
perturbent 1 w 810
pertrahant 1 w 821
β 1 w 822
5 2 w 823
aut 2 w 826
ac 6 w 829
F 1 w 830
7 1 w 831
peragamur 1 w 840
R 1 w 841
8 2 w 842
etiam 3 w 847
si 10 w 849
SF 1 w 851
conditio 1 w 859
p 28 w 860
9 1 w 861
faciemus 1 w 869
o 38 w 870
ei- 1 w 873
secrabilem 1 w 884
MREFJLybd 1 w 893
10 1 w 895
iniquitatem 1 w 906
F 4 w 907
11 1 w 910
consideratioms 1 w 924
9 2 w 925
13 1 w 927
discutiamus 2 w 938
consideremus 1 w 951
F 5 w 952
ipse 1 w 956
RSft 1 w 960
14 1 w 962
que 7 w 965
MB 1 w 967
que 8 w 970
exaeamus 1 w 978
o 42 w 979
15 1 w 981
domini 1 w 987
F 6 w 988
16 1 w 990
aliqui 4 w 996
S 3 w 997
19 1 w 999
quemammodum 1 w 1010
MSo 1 w 1013
20 1 w 1015
precepitur 1 w 1025
e 113 w 1026
22 2 w 1028
refferre 1 w 1036
9 4 w 1037
esse 2 w 1041
om 5 w 1043
F 7 w 1045
23 1 w 1047
sicut 2 w 1052
SF 2 w 1054
sunt 2 w 1058
omnia 2 w 1063
in 12 w 1065
libris 2 w 1071
fere 2 w 1075
ueteris 2 w 1082
β 2 w 1083
24 2 w 1085
aliquid 2 w 1092
ibi 2 w 1095
SF 3 w 1097
aliquis 3 w 1104
ibi 3 w 1107
ibi 4 w 1111
sibi 1 w 1116
7 2 w 1117
audeat 2 w 1123
aliquid 3 w 1130
T 1 w 1131
afirmare 1 w 1139
9 5 w 1140
pertinere 2 w 1149
aliquid 4 w 1156
T 2 w 1157
figuratutam 1 w 1168
S 7 w 1169
25 2 w 1171
prenuntiationem 1 w 1186
MRS 1 w 1189
pronuntiationem 1 w 1204
F 10 w 1205
habraham 1 w 1213
R 5 w 1214
abraham 2 w 1221
tr 3 w 1223
habraam 1 w 1230
f 20 w 1231
I 1 w 1233
Abrahae 1 w 1240
quos 1 w 1245
utique 1 w 1251
naturali 1 w 1259
ordine 1 w 1265
propagandi 1 w 1275
populi 1 w 1281
editos 1 w 1287
esse 3 w 1291
atque 1 w 1296
uixisse 1 w 1303
facillime 1 w 1312
dicitur 1 w 1319
non 4 w 1323
enim 4 w 1327
monstra 1 w 1334
et 7 w 1336
prodigia 1 w 1344
nata 1 w 1348
sunt 3 w 1352
ut 10 w 1355
ad 5 w 1357
significationem 2 w 1372
aliquam 1 w 1379
ducant 1 w 1385
animum 1 w 1391
duo 1 w 1395
tamen 2 w 1400
testamenta 1 w 1410
significare 1 w 1421
asserat 1 w 1428
et 8 w 1430
beneficium 1 w 1440
illud 1 w 1445
mirabile 1 w 1453
quod 2 w 1458
deus 1 w 1462
populo 1 w 1468
Israhel 1 w 1475
praestitit 1 w 1485
ad 6 w 1487
eruendos 1 w 1495
eos 1 w 1498
de 10 w 1500
seruitute 1 w 1509
qua 9 w 1513
in 15 w 1515
Aegypto 1 w 1522
premebantur 1 w 1533
poenamque 1 w 1543
uindictae 1 w 1552
cum 3 w 1556
in 17 w 1558
itinere 1 w 1565
peccassent 1 w 1575
in 19 w 1578
figura 3 w 1584
contigisse 1 w 1594
dicat 1 w 1599
quae 5 w 1604
facta 1 w 1609
inuenies 1 w 1617
quibus 1 w 1624
istam 1 w 1629
regulam 1 w 1636
deroges 1 w 1643
et 9 w 1645
adfirmare 2 w 1654
praesumas 1 w 1663
ad 8 w 1665
figuram 1 w 1672
aliquam 2 w 1679
non 5 w 1682
esse 4 w 1686
redigenda 1 w 1695
his 3 w 1700
ergo 1 w 1704
exceptis 2 w 1712
ea 6 w 1714
quae 6 w 1719
in 21 w 1721
nouo 1 w 1725
testamento 1 w 1735
a 162 w 1736
sanctis 1 w 1743
facta 2 w 1748
sunt 4 w 1752
ubi 1 w 1756
morum 1 w 1761
imitandorum 1 w 1772
euidentissima 1 w 1785
commendatio 1 w 1796
est 10 w 1799
ualeant 1 w 1807
ad 9 w 1809
exempla 1 w 1816
intellegendarum 1 w 1831
scripturarum 1 w 1843
quae 7 w 1848
in 23 w 1850
praeceptis 1 w 1860
digesta 1 w 1867
sunt 5 w 1871
Velut 1 w 1877
cum 4 w 1880
legimus 1 w 1887
in 24 w 1889
euangelio 1 w 1898
accepisti 1 w 1908
alapam 1 w 1914
para 1 w 1919
alteram 1 w 1926
maxillam 1 w 1934
exemplum 1 w 1943
autem 2 w 1948
patientiae 1 w 1958
nullum 2 w 1964
quam 4 w 1968
ipsius 1 w 1974
domini 2 w 1980
potentius 1 w 1989
et 10 w 1991
excellentius 1 w 2003
inuenimus 1 w 2012
at 25 w 2015
ipse 2 w 2019
cum 5 w 2023
alapa 2 w 2028
percussus 1 w 2037
esset 1 w 2042
non 6 w 2046
ait 1 w 2049
ecce 1 w 2054
altera 2 w 2060
maxilla 2 w 2067
sed 2 w 2071
ait 2 w 2074
si 19 w 2077
male 1 w 2081
dixi 1 w 2085
exprobra 1 w 2094
de 13 w 2096
malo 1 w 2100
si 20 w 2103
autem 3 w 2108
bene 2 w 2112
quid 5 w 2117
me 10 w 2119
caedis 1 w 2125
ubi 2 w 2129
ostendit 1 w 2137
illam 2 w 2142
praeparationem 1 w 2156
alterius 1 w 2164
maxillae 1 w 2172
in 27 w 2174
corde 1 w 2179
faciendam 1 w 2188
quod 3 w 2193
etiam 4 w 2198
apostolus 2 w 2207
Paulus 1 w 2213
utique 2 w 2219
nouerat 1 w 2226
nam 2 w 2230
et 13 w 2232
ipse 3 w 2236
cum 6 w 2240
esset 2 w 2245
alapa 3 w 2250
percussus 2 w 2259
ante 1 w 2264
pontificem 1 w 2274
non 7 w 2277
ait 3 w 2280
percute 1 w 2288
maxillam 2 w 2296
alteram 2 w 2303
sed 3 w 2307
percutiet 1 w 2317
te 29 w 2319
dominus 1 w 2326
inquit 1 w 2333
paries 1 w 2340
dealbate 1 w 2348
et 16 w 2351
tu 17 w 2353
sedes 1 w 2358
iudicare 1 w 2366
me 11 w 2368
secundum 1 w 2376
legem 1 w 2381
et 17 w 2384
contra 1 w 2390
legem 2 w 2395
iubes 1 w 2400
me 12 w 2402
percuti 2 w 2409
altissime 1 w 2419
intuens 1 w 2426
sacerdotium 1 w 2437
5 5 w 2438
cr 4 w 2440
I 3 w 2442
Cor 1 w 2445
X 1 w 2447
1-11 1 w 2452
14 2 w 2454
Matth 1 w 2459
5 6 w 2461
39 1 w 2464
18 1 w 2466
Ioh 1 w 2469
18 2 w 2472
23 2 w 2475
23 3 w 2477
Act 1 w 2480
23 4 w 2483
2 15 w 2485
1 15 w 2486
reditos 1 w 2493
y 3 w 2494
2 16 w 2495
dicitur 2 w 2502
T 3 w 2503
dicit 3 w 2508
β 3 w 2509
mostra 1 w 2515
p 75 w 2516
3 7 w 2517
ut 19 w 2519
om 10 w 2521
j 1 w 2523
ut 20 w 2525
ducant 2 w 2531
y 4 w 2532
4 6 w 2533
tamen 5 w 2538
om 11 w 2540
F 11 w 2542
significantes 1 w 2555
cp 1 w 2557
asseritur 1 w 2566
S 9 w 2567
5 7 w 2568
exuendos 1 w 2576
F 12 w 2577
6 2 w 2578
seruitute 2 w 2587
Ml 1 w 2589
quam 5 w 2593
R3 1 w 2595
in 31 w 2597
om 12 w 2599
M 8 w 2601
paenamque 1 w 2610
7 3 w 2611
intinere 1 w 2619
M 9 w 2620
quem 4 w 2624
R 7 w 2625
que 16 w 2628
M 10 w 2629
9 7 w 2630
praesummas 1 w 2640
R 8 w 2641
redigenda 2 w 2650
y 5 w 2652
10 2 w 2654
exceptis 3 w 2662
uidendum 1 w 2670
est 12 w 2673
utrum 1 w 2678
ea 9 w 2680
F 13 w 2681
neno 1 w 2685
F 14 w 2686
11 3 w 2688
emendatorum 1 w 2699
SF 4 w 2701
euitandorum 1 w 2712
y 6 w 2713
comendatio 1 w 2723
p 80 w 2724
12 1 w 2726
exemplar 1 w 2734
SF 5 w 2736
14 3 w 2738
intellegimus 1 w 2750
M 11 w 2751
euuangelio 1 w 2761
p 82 w 2762
17 1 w 2764
at 32 w 2766
ad 10 w 2769
B 2 w 2770
et 18 w 2772
SF 6 w 2774
alteram 3 w 2781
maxillam 3 w 2789
SFf 1 w 2792
19 2 w 2794
cedis 1 w 2799
SRM 1 w 2802
21 1 w 2804
et-pontificem 1 w 2817
s 174 w 2818
I 5 w 2820
m 160 w 2822
2 19 w 2824
F 19 w 2825
23 5 w 2827
percuti 3 w 2834
et 20 w 2836
S 15 w 2837
percutiat 1 w 2846
p 86 w 2847
te 35 w 2849
om 14 w 2851
i 290 w 2853
dealbatae 1 w 2862
MR 3 w 2864
24 3 w 2866
sedens 1 w 2872
F 20 w 2873
iudaeorum 1 w 2883
iam 7 w 2886
tale 1 w 2890
factum 1 w 2896
fuisse 1 w 2902
ut 25 w 2905
nomine 1 w 2911
forinsecus 1 w 2921
niteret 1 w 2928
intrinsecus 1 w 2940
autem 4 w 2945
luteis 1 w 2951
concupiscentiis 1 w 2966
sorderet 1 w 2974
quod 4 w 2979
transiturum 1 w 2990
esse 7 w 2994
uindicta 2 w 3002
domini 3 w 3008
uidebat 1 w 3015
in 41 w 3017
spiritu 1 w 3024
cum 7 w 3028
illud 2 w 3033
diceret 1 w 3040
sed 6 w 3044
tamen 6 w 3049
cor 2 w 3052
paratum 1 w 3059
habebat 1 w 3066
non 8 w 3069
solum 2 w 3074
ad 11 w 3076
alias 1 w 3081
alapas 1 w 3087
accipiendas 1 w 3098
sed 7 w 3102
etiam 5 w 3107
quaelibet 1 w 3116
tormenta 1 w 3124
pro 7 w 3127
ueritate 1 w 3135
patienda 1 w 3143
cum 8 w 3146
eorum 2 w 3151
dilectione 1 w 3161
a 293 w 3163
quibus 2 w 3169
illa 7 w 3173
pateretur 1 w 3182
Scriptum 1 w 3191
est 13 w 3194
etiam 6 w 3199
ego 2 w 3203
autem 5 w 3208
dico 1 w 3212
uobis 1 w 3217
non 9 w 3221
iurare 1 w 3227
omnino 1 w 3233
iurauit 1 w 3241
autem 6 w 3246
ipse 4 w 3250
apostolus 3 w 3259
in 43 w 3261
epistulis 1 w 3270
suis 1 w 3274
et 28 w 3276
sic 3 w 3279
ostendit 2 w 3287
quomodo 1 w 3295
accipiendum 2 w 3306
esset 3 w 3311
quod 5 w 3315
dictum 1 w 3321
est 14 w 3324
dico 2 w 3329
uobis 2 w 3334
non 10 w 3338
iurare 2 w 3344
omnino 2 w 3350
ne 21 w 3353
scilicet 1 w 3361
iurando 1 w 3368
ad 12 w 3370
facilitatem 1 w 3381
iurandi 1 w 3388
ueniatur 1 w 3396
ex 13 w 3399
facilitate 2 w 3409
ad 13 w 3411
consuetudinem 1 w 3424
atque 2 w 3429
ita 10 w 3432
ex 14 w 3434
consuetudine 2 w 3446
in 47 w 3448
periurium 1 w 3457
decidatur 1 w 3466
et 33 w 3469
ideo 1 w 3473
non 11 w 3476
inuenitur 1 w 3485
iurasse 1 w 3492
nisi 1 w 3496
scribens 1 w 3504
ubi 3 w 3508
consideratio 3 w 3520
cautior 1 w 3527
non 12 w 3530
habet 1 w 3535
linguam 1 w 3542
praecipitem 1 w 3553
et 35 w 3556
hoc 1 w 3559
utique 3 w 3565
a 322 w 3566
malo 2 w 3570
sicut 3 w 3576
dictum 2 w 3582
est 15 w 3585
quod 6 w 3590
autem 7 w 3595
amplius 1 w 3602
est 16 w 3605
a 326 w 3607
malo 3 w 3611
est 17 w 3614
non 13 w 3618
tamen 7 w 3623
suo 1 w 3626
sed 8 w 3630
eorum 3 w 3635
infirmitatis 1 w 3647
quibus 3 w 3654
etiam 7 w 3659
sic 5 w 3662
fidem 1 w 3667
facere 1 w 3673
conabatur 1 w 3682
nam 4 w 3686
quod 7 w 3690
loquens 1 w 3697
iurasset 1 w 3705
dum 9 w 3709
non 14 w 3712
scriberet 1 w 3721
nescio 1 w 3728
utrum 2 w 3733
aliqua 3 w 3739
de 26 w 3741
illo 1 w 3745
scriptura 3 w 3754
narrauerit 1 w 3764
et 39 w 3767
tamen 8 w 3772
dominus 2 w 3779
omnino 3 w 3786
ait 4 w 3790
non 15 w 3794
iurare 3 w 3800
non 16 w 3804
enim 6 w 3808
concessit 1 w 3817
ut 35 w 3820
id 16 w 3822
liceret 1 w 3829
scribentibus 1 w 3841
sed 9 w 3845
quia 1 w 3849
praecepti 2 w 3858
uiolati 1 w 3865
reum 1 w 3869
Paulum 1 w 3875
praesertim 1 w 3886
in 53 w 3888
epistulis 2 w 3897
conscriptis 1 w 3908
atque 3 w 3913
editis 1 w 3919
ad 14 w 3921
spiritalem 1 w 3931
uitam 2 w 3936
salutemque 1 w 3946
populorum 1 w 3955
nefas 1 w 3960
est 18 w 3963
dicere 2 w 3969
intellegendum 1 w 3983
est 19 w 3986
illud 3 w 3991
quod 8 w 3996
positum 1 w 4003
est 20 w 4006
omnino 4 w 4014
ad 15 w 4019
hoc 2 w 4022
positum 2 w 4029
ut 37 w 4032
quantum 1 w 4040
in 56 w 4042
te 50 w 4044
est 21 w 4047
non 17 w 4051
affectes 1 w 4059
non 18 w 4063
ames 1 w 4067
non 19 w 4071
quasi 1 w 4076
pro 8 w 4079
bono 1 w 4083
cum 9 w 4086
aliqua 4 w 4092
delectatione 1 w 4104
adpetas 1 w 4111
iusiurandum 1 w 4122