De Mendacio (23)

Fecit hoc episcopus quondam Thagastensis ecclesiae,
Firmus nomine, firmior uoluntate. nam cum ab eo quaereretur
homo iussu imperatoris per apparitores ab eo missos,
quem ad se confugientem diligentia quanta poterat occultabat,
respondit quaerentibus nec mentiri se posse nec hominem
prodere passusque tam multa tormenta corporis — nondum
enim erant imperatores christiani — permansit in sententia.
deinde ad imperatorem ductus usque adeo mirabilis adparuit.
ut ipse homini, quem seruabat, indulgentiam sine ulla difficultate
inpetraret. quid hoc fieri potest fortius adque constantius?
sed ait quisquam timidior: paratus esse possum ad quaelibet
ferenda tormenta uel etiam mortem obeundam, ne peccem;
cum autem peccatum non sit ita mentiri, ut neque cuiquam
obsis neque falsum testimonium dicas et prosis alicui, stultum
est et graue peccatum uoluntaria frustra sustinere tormenta
et fortassis utilem salutem ac uitam incassum saeuientibus
proicere. a quo quaero, cur timeat, quod scriptum est: [*] [*]

falsum testimonium non dices, et non timeat, quod de deo
dictum est: perdes omnes, qui loquuntur mendacium?
non, inquit, scriptum est: omne mendacium. sed ita intellego,
ac si sit scriptum: perdes omnes, qui loquuntur falsum testimonium.
at nec ibi dictum est: omne falsum testimonium.
sed ibi positum est, inquit, ubi cetera quae omni modo mala
sunt. numquid et illud quod ibi est: non occides? quod
si omni modo malum est, quomodo ab hoc crimine excusabuntur
iusti, qui post legem datam multos occiderunt? sed
respondetur, quod non ipse occidat, qui iusti alicuius praecepti
minister est. horum ergo timorem sic accipio, ut tamen
illum laudabilem uirum, qui nec mentiri uoluit nec hominem
prodere, et melius arbitrer intellexisse, quod scriptum est, et
intellectum fortiter impleuisse.