De Gestis Pelagii (41-45)

Cur ergo, ait aliquis, hoc iudices approbarunt? fateor.
ideo iam ipse ambigo; sed nimirum aut breue dictum eorum
audientiam et intentionem facile subterfugit aut aliquo modo [*]

id recte posse accipi existimantes, cuius de hac re confessiones
liquidas sibi habere uidebantur, paene de uno uerbo nihil ei
controuersiae mouendum putarunt. quod et nobis forsitan
contigisset, si cum eis in illo iudicio sedissemus. si enim pro
eo, quod positum est (dignus, positum esset \'praedestinatus\'
uel aliquid eius modi, nihil certe scrupuli tangeret atque
angeret animum. et tamen si dicatur eum qui per electionem
gratiae iustificatur nullis quidem praecedentibus meritis bonis.
sed destinatione dignum uocari, sicut electus uocatur, utrum
uel certe uel minima offensione intellegentiae dici possit,
difficile iudicatur. nam quantum ad me attinet, ab hoc uerbo
facile transirem, nisi me liber ille, cui respondi, ubi omnino
nullam dicit dei gratiam nisi naturam nostram cum libero
arbitrio, gratiam creaturam, de ipsius Pelagii sensu sollicitum
redderet, ne forte hoc uerbum non de neglegentia
locutionis, sed de diligentia dogmatis curarit inserere. iam ea
quae restant nouissima ita iudices commouerunt, ut ante responsionem
Pelagii damnanda censerent.

Nam in sexto capitulo Caelestii libri positum
obiectum est (filios dei non posse uocari, nisi omni modo
absque peccato fuerint effecti), unde de secundum ipsum dictum
est neque apostolum Paulum esse filium dei, qui dixit: non
quod iam acceperim aut quod iam perfectus sim; in
septimo capitulo \'obliuionem et ignorantiam non subiacere
peccato, quoniam non secundum uoluntatem eueniunt, sed
secundum necessitatem), cum Dauid dicat: delicta [*] [*] [*] [*]
iuuentutis meae ne memineris et ignorantiae meae et cum
in lege sacrificia pro ignorantia sicut pro peccato offeruntur;
in decimo capitulo \'non esse liberum arbitrium, si dei indigeat
auxilio, quoniam in propria uoluntate habet unusquisque aut
facere aliquid aut non facere\'; in duodecimo capitulo \'uictoriam
nostram non ex dei esse adiutorio, sed ex libero arbitrio\',
quod inferre dictus est his uerbis: \'nostra est uictoria, quoniam
propria uoluntate arma suscepimus, sicut ex contrario nostrum
est quando uincimur, quoniam armari propria uoluntate contempsimus\',
et de apostolo Petro posuit testimonium (diuinae nos
esse consortes naturae\', et syllogismum facere dicitur:
\'quoniam si anima non potest esse sine peccato, ergo et deus
subiacet peccato, cuius pars, hoc est anima, peccato obnoxia
est\'. in tertio decimo capitulo dicit: \'quoniam paenitentibus uenia
non datur secundum gratiam et misericordiam dei. sed secundum
meritum et laborem eorum, qui per paenitentiam digni
fuerint misericordia\'.

His recitatis synodus dixit: \'quid ad haec quae
lecta sunt capitula dicit praesens Pelagius monachus? hoc
enim reprobat sancta synodus et sancta dei catholica ecclesia\'.
Pelagius respondit: \'iterum dico quia haec et secundum ipsorum
testimonium non sunt mea. pro quibus, ut dixi, satisfactionem
non debeo. quae uero mea esse confessus sum, haec
recte esse affirmo; quae autem dixi non esse mea, secundum
iudicium sanctae ecclesiae reprobo anathema dicens omni
contrauenienti et contradicenti sanctae catholicae ecclesiae [*] [*]
doctrinis. ego enim in unius substantiae trinitatem credo et
omnia secundum doctrinam sanctae catholicae ecclesiae; si quis
uero aliena ab hac sapit, anathema sit\'.

Synodus dixit: \'nunc quoniam satisfactum est nobis
prosecutionibus praesentis Pelagii monachi, qui quidem piis
doctrinis consentit, contraria uero ecclesiasticae fidei reprobat
et anathematizat, communionis ecclesiasticae eum esse et
catholicae confitemur\'.

Si ista sint gesta, quibus amici Pelagii gaudent
eum esse purgatum, nos, quoniam erga se nostram quoque
amicitiam prolatis etiam familiaribus epistolis nostris atque in
hoc iudicio recitatis, quas insertas continent gesta, satis probare
curauit, salutem quidem eius in Christo cupimus et
optamus, de ista uero eius purgatione, quae magis creditur
quam liquido demonstratur, gaudere temere non debemus.
neque hoc dicens iudicum arguo uel neglegentiam uel coniuentiam
uel, quod ab eis longe abhorrere certissimum est,
impiorum dogmatum conscientiam, sed eorum iudicio pro
merito approbato atque laudato Pelagius tamen apud eos
quibus amplius certiusque notus est non mihi uidetur esse
purgatus. illi enim tamquam de ignoto iudicantes his praesertim
absentibus, qui contra eum libellum dederant, hominem quidem
diligentius examinare minime potuerunt, haeresim tamen ipsam,
si eorum sequantur iudicium qui pro eius peruersitate certabant,
penitus peremerunt. illi autem qui bene sciunt quae [*] [*]
Pelagius docere consueueiit, siue qui eius disputationibus
restiterunt siue qui ex ipso errore se liberatos esse gratulantur,
quomodo possunt eum non habere suspectum, quando eius
non simplicem confessionem praeterita errata damnantem, sed
talem defensionem legunt, quasi numquam aliter senserit, quam
isto iudicio in eius est responsionibus approbatum?