De Fide et Operibus (34-37)

Qui autem opinantur cetera elemosynis facile
conpensari, tria tamen mortifera esse non dubitant et excommunicationibus
punienda, donec paenitentia humiliore sanentur,
inpudicitiam, idololatriam, homicidium. neque nunc opus est
quaerere, qualis sit eorum ista sententia et utrum corrigenda
an adprobanda, ne opus susceptum mittamus in longum propter
eam quaestionem, quae huic absoluendo minime necessaria est.
sufficit enim, quia si omnia non sunt admittenda ad baptismi
sacramentum, inter haec omnia est adulterium; si autem tria [*] [*]
illa sola excipienda sunt, etiam in his tribus est adulterium,
unde ista disputatio nata est.

Sed quoniam malorum christianorum mores, qui fuerunt
antea etiam pessimi, habuisse non uidentur hoc malum,
ut alienas uxores ducerent uiri aut alienis uiris feminae
nuberent, inde fortasse apud quasdam ecclesias neglegentia
ista subrepsit, ut in catechismis conpetentium nec quaererentur
nec percuterentur haec uitia, atque inde factum est, ut
inciperent defendi: quae tamen adhuc in baptizatis rara sunt,
si ea nos neglegendo non densa faciamus. talem quippe in
quibusdam neglegentiam, in aliis inperitiam, in aliis ignorantiam
probabiliter dominus somni nomine significasse intellegitur,
ubi ait: cum autem dormirent homines, uenit
inimicus et superseminauit zizania. hinc autem
existimandum est non ea primum adparuisse in moribus
quamuis malorum christianorum, quoniam beatus Cyprianus
in epistula de lapsis, cum deplorando et arguendo multa
commemoraret, quibus merito dicit indignationem dei fuisse
commotam, ut intolerabili persecutione ecclesiam suam sineret
flagellari, haec ibi omnino non nominat, cum etiam illud non
taceat et ad eosdem mores malos pertinere confirmet, iungere
cum infidelibus uinculum matrimonii nihil aliud esse asserens
quam prostituere gentilibus membra Christi: quae nostris
temporibus iam non putantur esse peccata, quoniam reuera
in nouo testamento nihil inde praeceptum est et ideo aut [*] [*]

licere creditum est aut uelut dubium derelictum. sicut etiam
illud ambiguum est, utrum Herodes mortui duxerit an uiui
fratris uxorem, et ideo non ita claret, quid Iohannes ei non
licere dicebat. de concubina quoque, si professa fuerit nullum
se alium cognituram, etiamsi ab illo cui subdita est dimittatur,.
merito dubitatur, utrum ad percipiendum baptismum non
debeat admitti. quisquis etiam uxorem in adulterio deprehensam
dimiserit et aliam duxerit, non uidetur aequandus eis, qui
excepta causa adulterii dimittunt et ducunt; et in ipsis
diuinis sententiis ita obscurum est, utrum et iste, cui quidem
sine dubio adulteram licet dimittere, adulter tamen habeatur,
si alteram duxerit, ut, quantum existimo, uenialiter ibi quisque
fallatur. quamobrem quae manifesta sunt inpudicitiae crimina,
omni modo a baptismo prohibenda sunt, nisi mutatione uoluntatis
et paenitentia corrigantur; quae autem dubia, omni modo
conandum est, ne fiant tales coniunctiones. quid enim opus
est in tantum discrimen ambiguitatis caput mittere? si autem
factae fuerint, nescio utrum hi, qui fecerint, similiter ad
baptismum non debere uideantur admitti.

Quantum adtinet igitur ad doctrinam salubrem
ueritatis, ne cuiquam mortifero peccato perniciosissima securitas
detur uel etiam pestilentiosissima tribuatur auctoritas,
iste curationis ordo est, ut baptizandi credant in deum patrem
et filium et spiritum sanctum eo ritu. quo symbolum traditur,
et a mortuis operibus agant paenitentiam omniumque se [*] [*] [*] [*]
omnino praeteritorum remissionem in baptismo accepturos
esse non dubitent: non ut peccare liceat, sed ut peccasse non
noceat, ut sit facti remissio, non permissio faciendi. tunc uere
dici potest etiam spiritaliter: ecce sanus factus es; iam
noli peccare, quod dominus de corporali sanitate ideo
dixit, quoniam sciebat ei, quem saluum fecerat, meritis peccatorum
illum etiam carnis accidisse languorem. hi autem ei
homini, qui et baptizandus adulter ingreditur et baptizatus
adulter egreditur, miror quomodo dici existiment: ecce sanus
factus es. quis enim grauis et exitiabilis morbus erit, si
adulterium sanitas erit?

Sed in tribus milibus, inquiunt, quos uno die
apostoli baptizarunt, et in tot milibus credentium, in quibus
apostolus ab Hierusalem usque Illyricum euangelium
repleuit, erant utique aliqui alienis uxoribus copulati
uel feminae alienis maritis: in quibus regulam apostoli constituere
debuerunt, quae deinceps in ecclesiis seruaretur,
utrum non admitterentur ad baptismum, nisi illa adulteria
correxissent. quasi non similiter aduersus eos dici possit, quod
non inueniunt aliquem commemoratum, qui, cum talis esset,
admissus est; aut uero possent singulorum hominum crimina,
quod infinitum erat, commemorari, cum generalis illa regula
satis superque sufficiat, ubi Petrus pluribus uerbis testificans
baptizandis ait: eripite uos ab hoc saeculo prauo.
quis enim dubitet ad huius saeculi prauitatem adulteria [*] [*]
pertinere et illos, qui elegerint in eadem iniquitate persistere?
similiter autem dici potest publicas meretrices, quas utique
ad baptismum nisi ab illa turpitudine liberatas nulla admittit
ecclesia, potuisse inueniri in tot milibus tunc credentium per
tot gentes et de his suscipiendis uel prohibendis constituere
apostolos exempla debuisse. uerumtamen de quibusdam minoribus
possumus coniectare maiora. si enim ad baptismum
Iohannis uenientes publicani prohibiti sunt aliquid amplius
exigere, quam quod eis fuerat constitutum, miror, si uenientibus
ad baptismum Christi posset permitti adulterium.