De Conjugiis Adulterinis (1.1)

Prima quaestio est, frater dilectissime Pollenti, earum
quas ad me scribens tamquam consulendo tractasti, quod ait
apostolus: his autem qui sunt in coniugio praecipio,
non ego. sed dominus, mulierem a uiro non discedere;
quodsi discesserit, manere innuptam aut uiro suo
reconciliari; et uir uxorem ne dimittat, utrum ita sit
accipiendum, ut eam prohibuisse nubere intellegatur, quae
sine causa fornicationis discessit a uiro — id enim sentis an,
sicut ego sensi in eis libris, quos ante plurimos annos
de sermone euangelico scripsi, quem secundum Matthaeum
habuit saluator in monte, illas innuptas manere praeceperit,
quae a uiris suis ea causa recesserint, quae sola permissa
est, id est fornicationis. uidetur enim tibi tunc a uiro discedentem
feminam nubere non debere, si nulla uiri fornicatione [*] [*]
conpulsa discesserit; nec adtendis, si nullam uir eius causam
fornicationis habuerit, non eam discedentem manere innuptam,
sed omnino discedere non debere. nam utique cui praecipitur,
ut, si a uiro discesserit, innupta permaneat, non discedendi
aufertur licentia, sed nubendi. quod si ita est, datur ergo
licentia feminis, quae continentes esse uoluerint, nullum maritorum
exspectare consensum, ut, quod dictum est: mulierem
a uiro non discedere, eis praeceptum esse uideatur, quae
possunt eligere non continentiam, sed tale diuortium quo
liceret eis in aliorum nuptias conuenire. proinde quae dilexerint
nullum desiderare concubitum, nullum ferre conubium,
licebit eis uiros suos etiam sine ulla fornicationis causa relinquere
et innuptas secundum apostolum permanere. et uiri
similiter — quoniam par forma est in utrisque — si conti-
Dentes esse uoluerint, etiam uxoribus non consentientibus
deserent eas et sine ullis nuptiis permanebunt. tunc enim eis,
ut putas, alia coniugia liceret inquirere, si fornicationis causa
diuortium nasceretur. cum uero ista causa non est, superest
secundum id, quod existimas, ut aut coniux non discedat a
coniuge aut, si discesserit, sine coniugio maneat aut ad pristinum
coniugium reuertatur. nulla ergo existente causa fornicationis
cuilibet coniugi licebit unum de tribus eligere: aut
non discedere a coniuge aut, si discesserit, sic manere aut, si
non sic manserit, non alterum quaerere, sed priori se reddere.