De Bono Viduitatis (21)

Haec me admonere conpellunt cauendi atque
deuitandi quorundam sermunculi, qui per aures ad animas
multorum serpere coeperunt, quod cum lacrimis dicendum est, [*] [*]
inimici gratiae Christi, per quos suadetur, ut nec oratio nobis
ad dominum necessaria uideatur, ne intremus in temptationem.
sic enim conantur defendere hominis liberum arbitrium, ut
eo solo etiam dei gratia non adiuti ualeamus, quod diuinitus
iubetur, inplere. ac per hoc sequitur, ut frustra dominus
dixerit: uigilate et orate, ne intretis in temptationem,
et frustra cotidie in ipsa dominica oratione dicamus:
ne nos inferas in temptationem. si enim nostrae tantummodo
potestatis est, ne temptatione superemur, ut quid
oramus, ne intremus uel inferamur in eam? faciamus potius,
quod nostri est liberi arbitrii atque absolutissimae potestatis,
et inrideamus apostolum dicentem: fidelis deus, qui non
uos permittat temptari super id quod potestis, et
resistamus ei dicentes: ut quid peto a domino, quod in mea
posuit potestate? sed absit, ut hoc sapiat, qui sanum sapit.
proinde petamus, ut det, quod ut habeamus iubet. ad hoc
enim quod nondum habemus iubet, ut habeamus, ut admoneat
quid petamus et quod nos cum iusserit posse inuenerimus,
etiam hoc unde acceperimus intellegamus, ne inflati et elati
huius mundi spiritu nesciamus, quae a deo donata sunt nobis.
proinde arbitrium uoluntatis humanae nequaquam destruimus,
quando dei gratiam, qua ipsum adiuuatur arbitrium, non
superbia negamus ingrata, sed grata potius pietate praedicamus.
nostrum est enim uelle; sed uoluntas ipsa et admonetur, ut [*] [*]
surgat, et sanatur, ut ualeat, et dilatatur, ut capiat, et inpletur,
ut habeat. nam si nos non uellemus, nec nos utique
acciperemus ea, quae dantur, nec nos haberemus. quis enim
haberet continentiam, ut inter cetera dei dona ipsam potius
loquar, de qua ad te loquor, quis, inquam, haberet continentiam
nisi uolens? quia et nemo acciperet nisi uolens. sed a
quo detur, ut nostra uoluntate accipi et haberi possit, si
quaeris, adtende scripturam; immo quia nosti, recole quod
legisti. cum scirem, inquit, quia nemo potest esse
continens nisi deus det, et hoc ipsum erat sapientiae,
scire cuius esset hoc donum. magna ista sunt duo munera
sapientia et continentia; sapientia scilicet, qua in dei
cognitione formamur, continentia uero, qua huic saeculo non
conformamur. iubet autem nobis deus, ut et sapientes et
continentes simus, sine quibus bonis iusti perfectique esse
non possumus. sed oremus, ut det quod iubet adiuuando et
inspirando, qui commonuit quae uelle debeamus praecipiendo
et uocando. quidquid hinc dedit, ut conseruet oremus; quod
autem nondum dedit, ut suppleat oremus: tamen oremus et
gratias agamus de acceptis et quod nondum accepimus eo ipso,
quod de acceptis ingrati non sumus, nos accepturos esse fidamus.
qui enim dedit coniugatis fidelibus, ut contineant ab adulteriis
et fornicationibus, ipse dedit sanctis uirginibus et uiduis, ut
contineant ab omni concubitu: in qua uirtute iam proprie uel
integritas uel continentia nominatur. an forte ab illo quidem [*] [*]
accepimus continentiam, sed a nobis habemus sapientiam?
quid ergo est quod Iacobus apostolus. dicit: si quis autem
uestrum indiget sapientiam, postulet a deo, qui dat
omnibus affluenter et non inproperat; et dabitur illi?
sed de hac quaestione et in aliis iam opusculis nostris, quantum
adiuuit dominus, multa diximus et alias, quantum per
ipsum potuerimus, data oportunitate dicemus.