De bono coniugali (15)

Qui enim nostri temporis homines christiani,
nuptiarum uinculo liberi ualentes ab omni concubitu se continere,
cum iam tempus esse perspicerent, sicut scriptum
est, non amplectendi, sed abstinendi ab amplexu,
non potius eligerent uel uirginalem uel uidualem continentiam
conseruare quam tribulationem carnis, sine qua coniugia esse
non possunt — ut alia taceantur a quibus parcit apostolus nullo
iam cogente humanae societatis officio sustinere? sed
cum dominante concupiscentia fuerint copulati, si eam postea
uicerint, quia non ita licet dissoluere coniugium, sicut licebat
non conligare, fiunt tales, quales profitetur forma nuptiarum,
ita ut uel pari consensu ascendant celsiorem sanctitatis gradum
aut, si non ambo sunt tales, erit, qui talis est non exactor,
sed redditor debiti, seruans in omnibus castam religiosamque
concordiam. illis uero temporibus, cum adhuc propheticis
sacramentis salutis nostrae mysterium uelabatur, etiam qui
ante nuptias tales erant, officio propagandi nuptias copulabant,
non uicti libidine, sed ducti pietate: quibus si optio talis
daretur, qualis reuelato nouo testamento data est dicente
domino: qui potest capere, capiat, non eos dubitat [*] [*]
etiam cum gaudio suscepturos fuisse, qui diligenter intentus
legit, quomodo coniugibus utebantur, cum et plures habere
uni uiro licebat, quas castius habebat quam nunc unam quilibet
istorum, quibus uidemus quid secundum ueniam concedat
apostolus. habebant enim eas in opere generandi, non
in morbo desiderii sicut gentes, quae ignorant
deum. quod tam magnum est, ut multi hodie facilius se
tota uita ab omni concubitu abstineant quam modum teneant
non coeundi nisi prolis causa, si matrimonio copulentur.
nempe multos habemus fratres et socios caelestis hereditatis
utriusque sexus continentes, siue expertos nuptias siue ab
omni tali conmixtione integros; nempe innumerabiles sunt.
quem tandem audiuimus inter familiaria conloquia, siue eorum,
qui coniugati sunt, siue qui fuerunt, indicantem nobis numquam
se coniugi esse conmixtum nisi sperando conceptum?
quod ergo praecipiunt coniugatis apostoli, hoc est nuptiarum:
quod autem uenialiter concedunt aut quod inpedit orationes,
non cogunt nuptiae, sed ferunt.