De Beata Vita (26-30)

lam nunc uidete, utrum etiam omnis, qui miser est, egeat.
nam huic sententiae concedendae difficultatem illa res facit, quod
multis in magna fortuitarum rerum copia constitutis, quibus ita facilia
sunt omnia, ut ad eorum nutum praesto sit quidquid cupiditas
poscit, difficilis quidem ista uita est. sed fingamus aliquem tamen,
qualem Tullius fuisse dicit Oratam. quis enim facile dicat Oratam
egestate laborasse, hominem ditissimum amoenissimum deliciosis simun,
cui neque ad uoluptatem quicquam defuit neque ad gratiam [*] [*]

Hic cum et ille et ceteri adrisissent: Illud tamen, inquam,
diligentius adtendamus, quia, etsi timuit iste, non eguit, unde
quaestio est. egere est enim in non habendo, non in timore amittendi
quae habeas. erat autem iste miser, quia metuebat, quamuis
non egeret. non igitur omnis, qui miser est, eget. — Quod cum adprobauisset
cum ceteris etiam ipsa, cuius sententiam defendebam,
aliquantum tamen addubitans: Nescio, inquit, tamen et nondum
plane intellego, quomodo ab egestate possit miseria aut egestas a
miseria separari. nam et iste, qui diues et locuples erat et nihil, ut
dicitis, amplius desiderabat, tamen, quia metuebat ne amitteret,
egebat sapientia. ergone hunc egentem diceremus, si egeret argento
et pecunia, cum egeret sapientia, non dicemus? — Uli cum omnes [*]

Est ergo animi egestas, inquam, nihil aliud quam stultitia.
haec est enim contraria sapientiae et ita contraria, ut mors uitae,
ut beata uita miserae, hoc est sine aliquo medio. nam ut omnis 11011
beatus homo miser est omnisque homo non mortuus uiuit, sic omnem
non stultum manifestum est esse sapientem. ex quo et illud iam licet
uidere, non ex eo tantum Sergium Oratam fuisse miserum, quod timebat,
ne fortunae illa munera amitteret, sed quia stultus erat. quo
fit, ut miserior esset, si tam pendulis nutantibusque his, quae bona
putabat, nihil omnino metuisset. esset enim non fortitudinis excubiis
sed mentis sopore securior et altiore stultitia demersius miser.
at si omnis, qui caret sapientia, magnam patitur egestatem omnisque
compos sapientiae nihilo eget, sequitur, ut stultitia sit egestas.
ut autem omnis stultus miser, ita omnis miser stultus est. ergo ut
omnis egestas miseria, ita omnis miseria egestas esse conuincitur.

Quam conclusionem Trygetius cum se parum intellexisse
diceret: Quid, inquam, inter nos ratione conuenit? — Eum egere,
inquit, qui sapientiam non habeat. — Quid est ergo, inquam, egere?
— Sapientiam non habere. — Quid est, inquam, sapientiam non
habere ? hic cum taceret: Nonne hoc est, inquam, habere stultitiam ?
— Hoc, inquit. — Nihil est ergo aliud, inquam, habere egestatem
quam habere stultitiam; ex quo iam necesse est egestatem alio
uerbo nominari, quando stultitia nominatur; quamquam nescio [*]

Quod cum omnes ita esse faterentur: Illud iam, inquam,
sequitur, ut uideamus, quisnonegeat; is enim erit sapiens et beatus.
egestas autem stultitia est egestatisque nomen; hoc autem uerbum
sterilitatem quandam et inopiam solet significare. adtendite ergo
altius, quanta cura priscorum hominum siue omnia siue, quod manifestum
est, quaedam uerba creata sunt earum rerum maxime, quarum
erat notitia pernecessaria. iam enim conceditis omnem stultum
egere et omnem qui egeat stultum esse; credo uos etiam concedere
animum stultum esse uitiosum omniaque animi uitia uno stultitiae
nomine includi. primo autem die huius disputationis nostrae [*] [*]