De Beata Vita (21-25)

Hic, cum etiam mater adrisisset: Ego, inquit Trygetius, non
concedo continuo deum aduersari, cui non sit propitius, sed esse
aliquid medium puto. — Cui ego: Istum tamen hominem, inquam,
medium, cui nec propitius deus est nec infestus, deum quoquo modo
habere concedis ? — Hic. cum ille cunctaretur: Aliud est, inquit mater,
deum habere, aliud non esse sine deo. — Quid ergo, inquam, melius
est, utrum habere deum an non esse sine deo? — Quantum possum,
inquit, intellegere, ista est sententia mea: qui bene uiuit, habet deum,
sed propitium, qui male, habet deum, sed aduersum, qui autem adhuc
quaerit nondumque inuenit, neque propitium neque aduersum,
sed non est sine deo. — Haecine, inquam, uestra etiam sententia est ?
— Hanc esse dixerunt. — Dicite mihi, quaeso, inquam, non uobis
uidetur esse homini deus propitius, cui fauet ? —Esse confessi sunt.
— Non ergo, inquam, fauet deus quaerenti sese homini? — Responderunt
fauere. — Habet igitur, inquam, qui deum quaerit, deum
propitium et omnis, qui habet deum propitium, beatus est. beatus
est ergo et ille, qui quaerit. qui autem quaerit, nondum habet quod
uult. erit igitur beatus, qui quod uult non habet. — Prorsus, inquit
mater, non mihi uidetur beatus esse, qui quod uult non habet. -
Ergo, inquam, non omnis, qui habet deum propitium, beatus est.
- Si hoc cogit ratio, inquit, non possum negare. — Ista igitur. inquam,
distributio erit. ut omnis, qui iam deum inuenit, et propitium
deum habeat et beatus sit, omnis autem, qui deum quaerit. propitium [*]

Quod cum placuit omnibus: Bene habet, inquam, sed adhuc
illud uereor, ne uos moueat quod iam superius concesseramus,
miserum esse quisquis beatus non esset; cui consequens erit esse
miserum hominem, qui aliquem beatum. an uero,
quod ait Tullius, multorum interrispraediorumdominos
diuites appellamus, omnium uirtutum
poss\'essores pauperes nominabimus? sed illud
uidete, utrum, quomodo uerum est, quod omnis egens miser sit,
ita sit uerum, quod omnis miser egeat. ita enim erit uerum nihil
esse aliud miseriam quam egestatem, quod me nunc, cum diceretur,
laudare sensistis. hoc autem hodie longum, ut quaeramus; quare peto,
ne fastidio uobis sit ad istam mensam cras etiam conuenire. — Quod
cum omnes se libentissime habere dixissent, surreximus.

Quid enim ? ait Trygetius, non potest ex eo iam confici omnem
non egentem beatum esse, quo manifestum est omnem, qui egeat,
esse miserum? nam concessisse nos memini nihil esse medium
inter miserum et beatum. — Aliquidne, inquam, inter mortuum et
uiuum tibi medium uidetur esse? nonne omnis homo aut uiuus aut
mortuus est? — Fateor, inquit, neque hic esse aliquid medium;
sed quorsum istuc ?- Quia, inquam, etiam illud te fateri credo, omnem,
qui ante annum sepultus est, esse mortuum. — Non negabat.
— Quid? omnis, qui ante annum sepultus non est, uiuit? — Non,
ait, sequitur. — Ergo, inquam, non sequitur, ut, si omnis qui eget
miser est, omnis qui non eget sit beatus, quamuis inter miserum et
beatum ut inter uiuum et mortuum medium nihil inueniri queat.

Quod cum aliqui eorum paulo tardius intellexissent me
id quibus potui uerbis ad eorum sensum adcommodatis aperiente atque
uersante: Ergo, inquam, miserum esse omnem, qui egeat, dubitat
nemo nec nos terrent quaedam sapientium corpori necessaria. non
eis eget ipse animus, in quo posita est beata uita. ipse enim perfectus
est; nullus autem perfectus aliquo eget et, quod uidetur corpori
necessarium, sumet, si adfuerit, si non adfuerit, non eum istarum
rerum franget inopia. omnis namque sapiens fortis est, nullus autem
fortis aliquid metuit: non igitur metuit sapiens aut mortem corporis
aut dolores, quibus pellend\'0 uel uitandis uel differendis sunt [*] [*]