De Beata Vita (20-21)

Saltem, inquam, hoc inter nos satis constat, cum beatum esse,
qui habet propitium deum ? — Uellem, inquit Nauigius, consentire,
sed illum uereor, qui adhuc quaerit, praesertim ne concludas beatum
esse Academicum, qui hesterno sermone uulgari quidem et male Latino,
sed aptissimo sane, ut mihi uidetur, uerbo caducarius nominatus
est. non enim possum dicere homini deum quaerenti aduersum deum
esse. quod si dici nefas est, propitius erit, et qui propitium deum [*]

habet, beatus est. beatus ergo erit ille, qui quaerit; omnis autem
quaerens nondum habet quod uult: erit igitur beatus homo, qui
quod uult non habet, quod heri omnibus nobis uidebatur absurdum,
unde credebamus Academicorum tenebras esse discussas. quare
iam de nobis Licentius triumphabit mihique illa dulcia, quae contra
ualitudinem meam temere accepi, has de me poenas exigere quasi
prudens medicus admonebit.

Hic, cum etiam mater adrisisset: Ego, inquit Trygetius, non
concedo continuo deum aduersari, cui non sit propitius, sed esse
aliquid medium puto. — Cui ego: Istum tamen hominem, inquam,
medium, cui nec propitius deus est nec infestus, deum quoquo modo
habere concedis ? — Hic. cum ille cunctaretur: Aliud est, inquit mater,
deum habere, aliud non esse sine deo. — Quid ergo, inquam, melius
est, utrum habere deum an non esse sine deo? — Quantum possum,
inquit, intellegere, ista est sententia mea: qui bene uiuit, habet deum,
sed propitium, qui male, habet deum, sed aduersum, qui autem adhuc
quaerit nondumque inuenit, neque propitium neque aduersum,
sed non est sine deo. — Haecine, inquam, uestra etiam sententia est ?
— Hanc esse dixerunt. — Dicite mihi, quaeso, inquam, non uobis
uidetur esse homini deus propitius, cui fauet ? —Esse confessi sunt.
— Non ergo, inquam, fauet deus quaerenti sese homini? — Responderunt
fauere. — Habet igitur, inquam, qui deum quaerit, deum
propitium et omnis, qui habet deum propitium, beatus est. beatus
est ergo et ille, qui quaerit. qui autem quaerit, nondum habet quod
uult. erit igitur beatus, qui quod uult non habet. — Prorsus, inquit
mater, non mihi uidetur beatus esse, qui quod uult non habet. -
Ergo, inquam, non omnis, qui habet deum propitium, beatus est.
- Si hoc cogit ratio, inquit, non possum negare. — Ista igitur. inquam,
distributio erit. ut omnis, qui iam deum inuenit, et propitium
deum habeat et beatus sit, omnis autem, qui deum quaerit. propitium [*]

deum habeat sed nondum sit beatus, iam uero quisquis uitiis atque
peccatis a deo se alienat, non modo beatus non sit sed ne deo quidem
uiuat propitio.