De Baptismo (7.102-retractationes.1)

Sed nobis tutum est in ea non progredi aliqua temeritate
sententiae, quae nullo in catholico regionali concilio coepta,
nullo plenario terminata sunt, id autem fiducia securae
uocis adserere, quod in gubernatione domini dei nostri et saluatoris
Iesu Christi uniuersalis ecclesiae consensione roboratum
est. uerumtamen si quis me forte in eo concilio constitutum,
ubi talium rerum quaestio uersaretur, non praecedentibus
talibus quorum sententias sequi mallem urgeret, ut dicerem [*]

quid ipse sentirem, si eo modo adfectus essem quo eram
cum ista dictarem, nequaquam dubitarem habere baptismum
eos, qui ubicumque et a quibuscumque illud uerbis euangelicis
consecratum sine sua simulatione et cum aliqua fide accepissent,
quamquam eis ad salutem spiritalem non prodesset,
si caritate caruissent, qua catholicae insererentur ecclesiae; si
enim habeam, inquit, fidem ut montes transferam,
caritatem autem non habeam, nihil sum; sicut
iam praeteritis maiorum statutis non dubito etiam illos
habere baptismum, qui, quamuis fallaciter id accipiant, in
ecclesia tamen accipiunt uel ubi esse putatur ecclesia ab
eis in quorum societate id accipitur, de quibus dictum est:
ex nobis exierunt. ubi autem neque societas ulla esset ita
credentium neque ille qui ibi acciperet ita crederet, sed totum
ludicre et mimice et ioculariter ageretur, utrum adprobandus
esset baptismus qui sic daretur, diuinum iudicium per alicuius
reuelationis oraculum concordi oratione et inpensis supplici
deuotione gemitibus inplorandum esse censerem, ita sane ut
post me dicturos sententias, ne quid iam exploratum et cognitum
adferrent, humiliter expectarem. quanto magis ergo
nunc sine praeiudicio diligentioris inquisitionis uel maioris
auctoritatis istud dixisse accipiendus sum!

Sed iam ut existimo tempus est hos etiam
libros de quaestione baptismi debito fine concludere. ubi nobis
ostendit dominus deus noster per pacificum episcopum [*] [*] [*]
Cyprianum et illos qui ei consenserunt, quantum sit catholica unitas
diligenda, ut in eo quod aliter sapiebant, donec deus id quoque
reuelaret, tolerarent potius diuersa sentientes quam se ab
eis nefario schismate separarent; ubi Donatistarum prorsus ora
clauduntur, etiamsi de Maximianistis nihil dicamus. si enim
mali bonos in unitate contaminant, nullam iam ecclesiam cui
sociaretur uel ipse Cyprianus inuenit. si autem mali bonos in
unitate non maculant, nullam causam separationis sacrilegus
Donatista proponit. baptismum autem si habent et tradunt
alii tam multi qui operantur opera carnis, qualia qui agunt
regnum dei non possidebunt, habent ac tradunt et haeretici
qui inter illa opera numerati sunt, quod quia recedendo non
amiserunt, et tradere manendo potuerunt, sed tam infructuose
adque inutiliter tales talibus, quam et illi ceteri pares eorum
in eo quod regnum dei non possidebunt. et quemadmodum
illis correctis baptisma non incipit adesse quod deerat, sed
prodesse quod inerat, sic et haereticis. unde Cyprianus et qui
cum eo senserunt catholicae ecclesiae quam noluerunt praecidere
non potuerunt praescribere. quod uero aliter sapuerunt,
non expauescimus, quia cum eis ueneramur et Petrum; quod
autem ab unitate non recesserunt, gaudemus, quia cum eis
aedificamur in petra. [*] [*]