De Baptismo (5.8-5.10)

Sane uerba ipsa Cypriani cum intueor, ammoneor
quaedam multum necessaria dicere dirimendae huiusmodi quaestioni.
nam si uiderint, inquit, iudicio et sententia [*] [*]
nostra id decerni et statui, ut baptisma iustum et
legitimum conputetur quod illic baptizantur, putabunt
se ecclesiam quoque et cetera ecclesiae
munera iuste et legitime possidere. non ait: \'putabunt
se ecclesiae munera possidere\', sed: \'iuste et legitime
possidere.\' nos autem baptismum eos non iuste et legitime
possidere concedimus, non possidere autem non possumus
dicere, cum sacramentum dominicum in euangelicis uerbis
cognoscimus. baptismum ergo legitimum habent, sed non legitime
habent. quisquis enim eum et in unitate catholica et eo
digne uiuens habet, et legitimum et legitime habet, quisquis
autem uel in ipsa catholica sicut palea commixta frumento
uel extra sicut palea uento sublata habet, hunc baptismum
legitimum quidem habet, sed non legitime; ita enim habet
quemadmodum utitur. non autem legitime utitur qui eo utitur
contra legem, quod facit omnis qui baptizatus perdite uiuit
siue intus siue foris.

Quapropter sicut de lege dixit apostolus: bona.
est lex, si quis ea legitime utatur, ita de baptismo
recte dicere possumus: \'bonus est baptismus, si quis eo legitime
utatur\'. et sicut non faciebant tunc ut lex bona non esset
aut ut omnino nulla esset qui ea non legitime utebantur, sic
nullo modo facit ut baptismus bonus non sit aut ut omnino
baptismus non sit, quisquis eo siue quia in haeresi siue quia
in pessimis moribus uiuit non legitime utitur. et ideo cum
uel ad unitatem catholicam uel ad uitam tanto sacramento
dignam conuertitur, non aliud baptisma incipit habere [*] [*] [*]
legitimum, sed illud ipsum incipit habere legitime. nec remissio
inreuocabilium peccatorum consequitur baptisma, nisi non
solum legitimum, sed etiam legitime habeatur. nec tamen,
si legitime non habebitur et peccata uel non remittentur
uel remissa replicabuntur, propterea uel malum uel nullum
erit in baptizato baptismi sacramentum. sicut enim ludas, cui
buccellam tradidit dominus, non malum accipiendo sed male
accipiendo locum in se diabolo praebuit, sic indigne quisque
sumens dominicum sacramentum non efficit, ut quia ipse malus
est malum sit aut quia non ad salutem accipit nihil acceperit.
corpus enim domini et sanguis domini nihilominus erat etiam
illis quibus dicebat apostolus: qui manducat et bibit
indigne, iudicium sibi manducat et bibit. non ergo
quaerant in catholica haeretici quod habent sed quod non
habent, id est finem praecepti, sine quo multa sancta haberi
possunt, sed prodesse non possunt. finis autem praecepti
est caritas de corde puro et conscientia bona et
fide non ficta. lauacri uero sacramentum non ut habeant,
si iam eodem ipso quamuis in haeresi tincti sunt, sed ut
salubriter habeant, ad catholicae unitatem ueritatemque festinent.

Iam nunc de Iohannis baptismo uidendum est
quid dicatur. baptizatos enim a Paulo eos qui iam baptismo
Iohannis baptizati fuissent legimus in Actibus apostolorum non
ob aliud, nisi quia Iohannis baptismus non fuit Christi baptismus,
sed Iohanni a Christo concessus, qui Iohannis proprie diceretur,
sicut idem Iohannes dicit: non potest homo accipere
quicquam, nisi datum fuerit de caelo. et ne [*] [*] [*]
forsitan hoc sic a deo patre accepisse uideretur ut a filio non
acciperet, de ipso Christo identidem loquens ait: nos omnes
de plenitudine eius accepimus. accepit autem hoc
Iohannes certae dispensationis gratia non diu mansurum, sed
quantum satis esset ad parandam uiam domino, cuius eum
esse praecursorem oportebat. quam ille humiliter ingressurus
et se humiliter sequentes ad excellentiam deducturus, sicut
seruis pedes lauit, ita serui baptismo tingui uoluit. sicut enim
se subiecit pedibus eorum quos ipse dirigebat, sic Iohannis
muneri quod ipse donauerat, ut intellegerent omnes, quanto
superbiae sacrilegio quisque contemneret baptisma quod a
domino deberet accipere, quando ipse dominus accepisset, quod
seruo ut proprium dare posset ipse praestiterat, et cum Iohannes,
quo nemo exsurrexit maior in natis mulierum, tantum
testimonium Christo perhiberet, ut soluendae corrigiae calciamenti
eius se fateretur indignum, Christus et baptismum eius
accipiendo humillimus inter homines inueniretur et baptismo
eius locum auferendo deus altissimus crederetur, idem humilitatis
doctor et celsitudinis dator.