De Baptismo (5.29-5.31)

Quod uero ait: baptizandus est et innouandus
qui ad ecclesiam uenit, ut intus per sanctos
sanctificetur, quid faciet, si et intus in non sanctos incurrerit?
an forte sanctus est homicida? et si propterea baptizatur
in ecclesia, ut etiam hoc ipsum deponat, quod homo ad deum
ueniens, dum sacerdotem quaerit, in sacrilegum fraude erroris
incurrit, ubi postea depositurus est, si forte in ipsa intus
ecclesia, dum hominem dei quaerit, in homicidam fraude erroris
incurrit? si non potest in homine aliquid inane esse et aliquid
praeualere, quare potest in homicida sacramentum sanctum
esse et cor sanctum non esse? si, quisquis sanctum spiritum
dare non potest, nec baptizare potest, cur intus baptizat homicida?
aut quomodo spiritum sanctum habet homicida, cum omnis
qui spiritum sanctum habet inluminatus sit, qui autem odit
fratrem suum in tenebris sit usque adhuc? si, quia unus est
baptismus et unus spiritus, ideo non possunt habere unum
baptisma qui non habent unum spiritum, cur intus innocens
et homicida baptisma unum habent et eundem spiritum non [*] [*]
habent? ita ergo potest haereticus et catholicus baptisma unum
habere et unam ecclesiam non habere, sicut possunt in catholica
innocens et homicida baptisma unum habere et unum
spiritum non habere, quia sicut unum est baptisma, sic unus
spiritus et una ecclesia. ita fit, ut hoc in quoque agnoscendum
sit quod habet, hoc ei dandum quod non habet. si nihil potest
ratum et firmum esse aput dominum, quod illi faciunt quos
dominus hostes et aduersarios suos esse dicit, cur firmus est
baptismus quem tradunt homicidae? an hostes et aduersarios
domini non dicimus homicidas? qui autem odit fratrem suum
homicida est. quomodo ergo baptizabant, qui oderant Paulum
seruum Christi Iesu ac per hoc oderant et Iesum, qui et
Saulo ipse dixit: quid me persequeris, quando eius seruos
persequebatur, et in fine ipse dicturus est: cum uni ex minimis
meis non fecistis, mihi non fecistis? quamobrem
omnes qui ex nobis exeunt non sunt ex nobis, sed non omnes
qui nobiscum sunt ex nobis sunt, sicut area cum trituratur
quidquid inde uolat non est triticum, sed non quidquid ibi
est triticum est. ideoque et Iohannes: ex nobis, inquit, exierunt,
sed non erant ex nobis; si enim fuissent ex
nobis, permansissent utique nobiscum. quapropter
sacramentum gratiae dat deus etiam per malos, ipsam uero
gratiam non nisi per se ipsum uel per sanctos suos. et ideo
remissionem peccatorum uel per se ipsum facit uel per illius
columbae membra quibus ait: si cui dimiseritis dimittentur,
si cui tenueritis tenebuntur. baptismum uero,
quod est sacramentum remissionis peccatorum, quia nulli dubium [*] [*]
est habere posse etiam homicidas qui in tenebris sunt usque
adhuc, quia de cordibus eorum fraternum odium non exclusum
est, siue nulla eis peccata dimissa sint, si non mutato in melius
corde baptizati sunt, siue continuo dimissa redierint, per
se ipsum quia dei est sanctum esse cognoscimus et, siue tradatur
siue accipiatur a talibus, nullorum peruersitate uiolari
siue intus siue foris.

Proinde consentimus Cypriano haereticos remissionem
dare non posse, baptismum autem dare posse, quod
quidem illis et dantibus et accipientibus ualeat ad perniciem
tamquam tanto dei munere male utentibus, sicut etiam maligni
et inuidi, quos et intus esse ipse testatur, remissionem peccatorum
dare non possunt, cum eos baptismum dare posse omnes
fatemur. si enim de his qui in nos peccauerant dictum est:
si non dimiseritis peccata hominibus, nec pater
uester dimittet uobis peccata uestra, quanto magis
fieri non potest ut eis peccata dimittantur, qui fratres a quibus
diliguntur oderunt et in ipso odio baptizantur, quibus
tamen postea correctis non rursum baptismus datur, sed ipsa
uenia quam tunc accipere non meruerunt in uera conuersione
praestatur! ideoque etiam illa, quae ad Quintum scripsit Cyprianus,
et illa, quae cum collegis suis Liberali Caldonio Iunio
et ceteris ad Saturninum Maximum et alios, bene considerata
nullo modo proferenda sunt aduersus totius ecclesiae catholicae
consensionem, cuius se illi membra esse gaudebant et
unde se neque ipsi praeciderunt neque diuersa sentientes praecidi
passi sunt, donec aliquando in domini uoluntate per [*] [*]
plenarium concilium licet post multos annos quid esset rectius
eluceret non aliqua nouitate instituta, sed antiquitate roborata.

Ad Pompeium etiam scripsit Cyprianus de hac
eadem re, ubi aperte indicat Stephanum, quem Romanae ecclesiae
episcopum tunc fuisse didicimus, non solum sibi ad ista
non consensisse, uerum etiam contra scripsisse adque praecepisse.
qui utique Stephanus non propterea communicauit haereticis,
quia baptisma Christi, quod in eorum peruersitate integrum
mansisse cognouit, inprobare non ausus est. nam si non
habent baptismum qui de deo praua sentiunt, hoc posse et
intus accidere iam satis ut arbitror disputatum est. apostoli
autem nihil quidem exinde praeceperunt, sed consuetudo illa
quae opponebatur Cypriano ab eorum traditione exordium
sumpsisse credenda est, sicut sunt multa quae uniuersa tenet
ecclesia et ob hoc ab apostolis praecepta bene creduntur,
quamquam scripta non repperiantur.